Άλλο αποκρατικοποίηση και άλλο ξεπούλημα. Αυτό που η Κυβέρνηση ετοιμάζεται να κάνει σήμερα είναι, δυστυχώς, ξεπούλημα

Οι έννοιες «αποκρατικοποίηση» και «ιδιωτικοποίηση» χρησιμοποιούνται κατά κόρον σήμερα στην Κύπρο, αλλά σημαίνουν για τον καθένα που τις χρησιμοποιεί διαφορετικά πράγματα και επιδέχονται πολλαπλές ερμηνείες. Μπορείς πχ, άνετα, να βρεις σήμερα στην Κύπρο δύο κόμματα που να διακηρύττουν, το ένα, ότι είναι υπέρ της ιδιωτικοποίησης των Ημικρατικών Οργανισμών και, το άλλο, εναντίον της ιδιωτικοποίησης, και όταν σου δώσουν αναλυτικά την πρότασή τους, να διαπιστώσεις ότι είναι ταυτόσημη.

Προσωπικά θεωρώ πιο κατάλληλη τη χρήση της λέξης αποκρατικοποίηση, αντί της λέξης ιδιωτικοποίηση. Πριν όμως συνεχίσω την ανάλυσή μου, οφείλω (για τους λόγους που εξήγησα πιο πάνω) να ορίσω εκ των προτέρων τη σημασία που εγώ προσδίδω στη λέξη αποκρατικοποίηση.

Αποκρατικοποίηση=«Ο τερματισμός της Διοίκησης-Διαχείρισης των Ημικρατικών Οργανισμών από το Κράτος και η λειτουργία τους με βάση τους κανόνες της αγοράς και τις πρακτικές διακυβέρνησης ιδιωτικών εταιρειών».

Διαπιστώσεις
*Το Κυπριακό Κράτος, ως ιδιοκτήτης των Ημικρατικών Οργανισμών (ΗΟ), απέδειξε, στην 53χρονη ιστορία του, ότι είναι ανάξιο και ανίκανο να διαχειριστεί σωστά τον εθνικό αυτόν πλούτο που λέγεται ΗΟ.
*Θα μπορούσαν οι ΗΟ να ήταν πιο προσοδοφόροι, αν τύγχαναν σωστής διακυβέρνησης.
*Ενώ οι ΗΟ ανήκουν στο Κράτος, στην ουσία η διακυβέρνησή τους ασκείται από τα κόμματα, σε συνεργασία με το οικονομικο-καπιταλιστικό κατεστημένο του τόπου.
*Το πιο πάνω γεγονός οδηγεί τους ΗΟ σε απουσία χρηστής διοίκησης, αναξιοκρατία, διασπάθιση δημόσιου χρήματος και γενικά κακοδιαχείριση. Αυτά, με τη σειρά τους, έχουν ως αποτέλεσμα η απόδοση κεφαλαίου και η παραγωγικότητα των ΗΟ να είναι χαμηλότερη απ’ ό,τι θα μπορούσε να ήταν, αν τα πιο πάνω φαινόμενα δεν υπήρχαν και αντ' αυτών υπήρχε ορθή διακυβέρνηση.
*Η πείρα δείχνει ότι η αδυναμία ορθολογιστικής διακυβέρνησης των ΗΟ είναι εγγενής στο κυπριακό κράτος και την κυπριακή κοινωνία, και δεν διαφαίνονται και τάσεις που να αφήνουν περιθώρια αισιοδοξίας ότι αυτό πρόκειται να αλλάξει, τουλάχιστον τα επόμενα 50-100 χρόνια.
*Η διαπίστωση αυτή οδηγεί στο συμπέρασμα ότι επιβάλλεται να γίνει αποκρατικοποίηση των ΗΟ (όπως την ορίσαμε πιο πάνω) ως η μόνη θεραπεία στις πιο πάνω αδυναμίες.
*Αυτό δεν σημαίνει βέβαια ότι το κράτος δεν μπορεί να συνεχίσει να κατέχει μέρος από το μετοχικό κεφάλαιο των Οργανισμών. Επιβάλλεται, όμως, να μην έχει κανένα λόγο στη διοίκησή τους (παρά μόνο να εισπράττει το μέρισμά του).
*Εξυπακούεται, επίσης, πως σε καμιά περίπτωση δεν πρέπει να πάρουν τον έλεγχο των αποκρατικοποιήσεων ΗΟ Κύπριοι επιχειρηματίες. Οι εγγενείς αδυναμίες που υπάρχουν στο κυπριακό κράτος ως επιχειρηματία, υπάρχουν και στους ιδιώτες Κύπριους επιχειρηματίες.
*Αυτό συμβαίνει διότι τα κακά του κυπριακού κράτους, που είναι η κομματοκρατία, η λαμογιά, η απατεωνιά, το βόλεμα, η αρπαχτή κλπ, υπάρχουν και στον ιδιωτικό τομέα της Κύπρου (αφού τα κακά αυτά «έχουν περάσει στο DNA του Κυπρίου»). Γι’ αυτό οι αδυναμίες που παρατηρούνται στη διακυβέρνηση των ΗΟ θα συνεχίσουν να παρατηρούνται και στην περίπτωση που η διοίκηση-διαχείρισή τους αποδοθεί σε Κύπριους επιχειρηματίες. Κάτι τέτοιο, λοιπόν, πρέπει να είναι εκτός συζήτησης, αφού θα ήταν καταστροφικό. Παρά να γίνει κάτι τέτοιο, προτιμότερο θα ήταν να παραμείνουν οι ΗΟ στη διαχείριση του Κράτους, αφού σε μια τέτοια περίπτωση ο κυπριακός λαός όχι μόνο δεν θα κερδίσει τίποτε, αλλά, αντίθετα, θα χάσει (τα κακά δεν θα διορθωθούν, τα κέρδη δεν θα αυξηθούν και μεγάλο μέρος των κερδών θα πηγαίνει στον ιδιώτη).
*Η αποκρατικοποίηση της Cyta θα έπρεπε να είχε ήδη γίνει εδώ και αρκετά χρόνια. Τώρα, με τις παρούσες οικονομικές συνθήκες της Κύπρου, είναι η χειρότερη στιγμή για να γίνει. Δυστυχώς, όμως, επιβάλλεται να γίνει.
*Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι η Cyta θα πρέπει να γίνει βορά των θηρίων της καπιταλιστικής ζούγκλας.
*Με μια σωστή αποκρατικοποίηση της Cyta, το Κράτος θα εξακολουθήσει να βγάζει τα ίδια ή ακόμα και περισσότερα λεφτά από τη Cyta, από αυτά που βγάζει σήμερα. Αυτό μπορεί να συμβεί επειδή το 60% πχ των μερισμάτων από τα κέρδη της αποκρατικοποιημένης -και διαχειριστικά νοικοκυρεμένης- Cyta μπορεί να είναι περισσότερα λεφτά απ' ότι το 100% του μερίσματος από τα κέρδη της σημερινής κρατικής -και καταληστευμένης- Cyta.
*Για να επιτευχθούν όμως οι στόχοι της αποκρατικοποίησης, πρέπει απαραιτήτως τον έλεγχο της Cyta να αναλάβει Στρατηγικός Επενδυτής, που να είναι μεγάλος και αξιόπιστος τηλεπικοινωνιακός οργανισμός της Ευρώπης.
*Τα επιχειρήματα που ακούγονται ότι, τάχα, με την αποκρατικοποίηση της Cyta θα βελτιωθεί ο ανταγωνισμός, θα πέσουν οι τιμές, θα καλυτερεύσει η ποιότητα της παρεχόμενης υπηρεσίας, είναι παραμύθια. Όλα αυτά στην καλύτερη περίπτωση θα παραμείνουν τα ίδια, και υπάρχει και ο κίνδυνος να χειροτερέψουν. Εδώ θα είμαστε και να το θυμηθείτε.
*Το μόνο που πραγματικά θα επιτευχθεί με την αποκρατικοποίηση της Cyta θα είναι η αύξηση της παραγωγικότητας και η καλύτερη απόδοση κεφαλαίου.

Συμπεράσματα
*Ο μοναδικός, λοιπόν, πραγματικός λόγος για τον οποίο χρειάζεται να γίνει η αποκρατικοποίηση της Cyta είναι για να απαλλαγεί από την κομματοκρατία, για να μπορέσει να λειτουργήσει με χρηστή διοίκηση, αξιοκρατία και ορθή εταιρική διακυβέρνηση. Αυτό θα έχει ως αποτέλεσμα αύξηση της ικανοποίησης του προσωπικού, αύξηση της παραγωγικότητας και αύξηση της απόδοσης κεφαλαίου.
*Προσοχή, όμως: Άλλο αποκρατικοποίηση και άλλο ξεπούλημα. Αυτό που η Κυβέρνηση ετοιμάζεται να κάνει σήμερα είναι, δυστυχώς, ξεπούλημα.
*Εν κατακλείδι, πιστεύω πως εξακολουθούν να υπάρχουν οι τρόποι και τα χρονικά περιθώρια -ακόμα και σήμερα- ώστε η αποκρατικοποίηση της Cyta να γίνει με τον σωστό τρόπο.

ΧΑΡΗΣ ΠΑΦΙΤΗΣ
Πρόεδρος Συντεχνίας Επιστημονικού Προσωπικού της Cyta