Στο πλαίσιο της συζήτησης για το Κυπριακό ενόψει της νέας φάσης, ορισμένα θέματα αναγκαστικά θα επανεμφανιστούν από το παρελθόν και θα απαιτούν καλή διαχείριση. Ορισμένα θέματα μάλιστα είναι καλό να αναγνωριστούν από τώρα για τις αναδρομικές συνέπειες που θα έχουν, πέρα από τη σημασιακή ιεράρχησή τους. Το θέμα της έλλειψης σχισμάτων στις προτάσεις λύσης για ΔΔΟ είναι ένα από αυτά. Ήδη έχει παραμεριστεί στη βάση της φιλοσοφίας της εκμετάλλευσης κάθε περιθωρίου ανεξαρτησίας στη δράση των εξουσιών των δύο κοινοτήτων, όμως μπορεί η ανικανότητα εφαρμογής ενός παραγωγικού κοινοβουλευτικού και κομματικού ανταγωνισμού στο ομοσπονδιακό επίπεδο να δημιουργήσει προβλήματα στατικότητας σε κάποια πλαίσια. Αιτία, η εκπροσώπηση στην εξουσία δύο και όχι περισσοτέρων (που θα προνοούσαν και συνεργασία) «παικτών» στη πολιτική σκηνή, που στην περίπτωσή μας είναι οι δύο κοινότητες.

Μελλοντικές προκλήσεις

Βασικό χαρακτηριστικό μιας δημοκρατικής λειτουργίας είναι η απήχηση των επιθυμιών και βουλών του λαού στην εξουσία, μέσω της εκλογής και αναίρεσής της κάθε πέντε ή τέσσερα χρόνια. Στο σύστημα της εκ περιτροπής που προτάθηκε η εναλλαγή θα γίνεται πιο συχνά, αλλά στην ουσία θα υπάρχει μια στατικότητα στο ότι η επιλογή του εκάστοτε προέδρου/αντιπροέδρου θα προέρχεται από ένα μέρος του λαού, ενώ αμφισβητείται η επιρροή του αντιπροέδρου. Αυτό μπορεί να φαίνεται τυπικό ή ακραίο θέμα τώρα, αλλά σε περίπτωση που το μελλοντικό ομόσπονδο κράτος περιπέσει σε σοβαρά προβλήματα όπως η οικονομική κρίση τώρα, θα πρέπει η εκπροσώπηση στην εξουσία να αντανακλά την πεποίθηση του λαού για το ιδεολογικό ας πούμε χρώμα της εκπροσώπησης που προκρίνει, διαφορετικά οι συνέπειες θα φέρουν κραδασμούς κατά της συνοχής του κράτους.

Υβριδικά σχήματα

Μια πρώτη ιδέα είναι η συμπερίληψη όρου για αναγκαστική συμμαχία ενός ε/κ και ενός τ/κ κόμματος σε κάθε εξουσιαστική δομή, παρά η ξεχωριστή εκπροσώπηση σε Πρόεδρο/Αντιπρόεδρο από κάθε κοινότητα, ώστε να λαμβάνεται υπόψη η μεγαλύτερη δυνατή βουλή του λαού για τον πολιτικό συνδυασμό που θα τον κυβερνά και που θα κρίνει κατάλληλο υπό τις περιστάσεις. Σημαντικό είναι οι πολιτικές που θα εφαρμόζονται να μην αποτελούν πάγιες ε/κ ή τ/κ, αλλά να προσαρμόζονται στα γεγονότα ή εξελίξεις, όπως η εξωτερική πολιτική. Ίσως πρέπει να υπάρχει πρόνοια και για ικανότητα «διπλής θητείας» προέδρου που να προέρχεται από μια κοινότητα, με όρο το εκ περιτροπής σύστημα να δουλεύει τουλάχιστον για το 1/3 μιας 12ετίας για παράδειγμα, ούτως ώστε να υπάρχει μια λαϊκή ικανότητα εκπροσώπησης της πολιτικής βουλής του, πέρα από το στατικό σύστημα εκ περιτροπής. Αυτή η ρύθμιση βέβαια πρέπει να γίνει σωστά, με δικλίδες που να εξασφαλίζουν ότι είναι καθαρά θέμα πολιτικής-ιδεολογικής σκοπιάς και όχι έκφρασης εθνικών σκοπιμοτήτων.

ΦΙΛΙΠΠΟΣ ΑΥΞΕΝΤΙΟΥ
Εκπαιδευτικός, αναλυτής