Θεμελιώδης αρχή σε ένα δημοκρατικό πολίτευμα είναι το αξίωμα «ένας άνθρωπος μία ψήφος». Στην Κύπρο δεχθήκαμε κατάργηση και ανατροπή του, με τρόπο ώστε «ένας Ε/κ μία ψήφος, ένας Τ/κ τέσσερις ή πέντε ψήφοι»

Ένας πολίτης που σέβεται τα ανθρώπινα δικαιώματα και είναι εναντίον των διακρίσεων δεν μπορεί να ανεχθεί, σε μια μελλοντική λύση του Κυπριακού, ένας Ε/κ να έχει περισσότερα δικαιώματα από έναν Τ/κ, ή λιγότερες υποχρεώσεις από έναν Τ/κ. Το ίδιο θα πρέπει να συμβαίνει και αντίστροφα, ότι, δηλαδή, δεν μπορεί να γίνει ανεκτό ένας Τ/κ να έχει περισσότερα δικαιώματα και λιγότερες υποχρεώσεις από έναν Ε/κ. Κι όμως, δυστυχώς, αυτό δρομολογείται με βάση τα όσα η δική μας πλευρά συμφώνησε ως πλαίσιο λύσης του Κυπριακού. Με όσα συμφωνήσαμε μέχρι σήμερα, τουλάχιστον όσον αφορά την Ομοσπονδιακή Νομοθετική Εξουσία, η τ/κ κοινότητα θα έχει τετραπλάσια ή πενταπλάσια Νομοθετική «δύναμη» ή «εξουσία».

Στα Ομοσπονδιακά κράτη υπάρχει η Κάτω Βουλή και η Άνω Βουλή (ή Γερουσία). Στην Κάτω Βουλή οι βουλευτές συμμετέχουν με βάση την πληθυσμιακή αναλογία κάθε συνιστώντος κράτους (ή Πολιτείας). Στην Άνω Βουλή ή Γερουσία η συμμετοχή είναι ίση, δηλαδή κάθε κράτος (ή Πολιτεία) στέλλει ίσο αριθμό Γερουσιαστών. Όπως π.χ. στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου κάθε Πολιτεία στέλλει στη Γερουσία δύο Γερουσιαστές.

Σ’ ένα Ομοσπονδιακό κράτος με πολλά Συνιστώντα κράτη (ή Πολιτείες) δεν μπορεί ένα τέτοιο κράτος ή Πολιτεία να επιβάλει τη θέληση της πάνω στα άλλα, όσον αφορά στην Ομοσπονδιακή Νομοθετική Εξουσία. Αν ένα Ομοσπονδιακό κράτος απαρτίζεται από 10, για παράδειγμα, Συνιστώντα κράτη (ή Πολιτείες), καθένα τέτοιο κράτος ή Πολιτεία διαθέτει το ένα δέκατο της Νομοθετικής «εξουσίας» ή «δύναμης».

Όταν, όμως, τα Συνιστώντα κράτη είναι μόνο δύο, όπως συμφωνήθηκε στον τόπο μας να είναι σ’ ένα μελλοντικό Ομοσπονδιακό σύστημα, τότε κάθε τέτοιο κράτος θα διαθέτει το 50% της Ομοσπονδιακής Νομοθετικής «εξουσίας» ή «δύναμης».

Συμφωνήσαμε ήδη ότι στην Κάτω Βουλή η συμμετοχή των βουλευτών θα είναι κατά πληθυσμιακή αναλογία, δηλαδή θα υπάρχει πλειοψηφία της ε/κ κοινότητας, όπως έχει γίνει αποδεκτό στα Ομοσπονδιακά συστήματα. Συμφωνήσαμε, επίσης, γιατί αυτό επιβάλλουν οι κανόνες ενός Ομοσπονδιακού Συστήματος, στην Άνω Βουλή ή Γερουσία η συμμετοχή των κοινοτήτων να είναι ίση, ήτοι 50% οι βουλευτές από το ε/κ κράτος και 50% από το τ/κ κράτος.

Συμφωνήσαμε, επίσης, όπως προβλέπεται στα Ομοσπονδιακά κράτη, ότι για να θεσπισθεί ένας Ομοσπονδιακός Νόμος θα πρέπει να ψηφισθεί και από την Κάτω Βουλή και από τη Γερουσία. Στην Κάτω Βουλή δεν αναμένονται προβλήματα, αφού την πλειοψηφία θα έχουν βουλευτές από το ε/κ κράτος. Όταν, όμως, το Ομοσπονδιακό αυτό προσχέδιο ή πρόταση Νόμου θα εισαχθεί για ψήφιση στη Γερουσία δεν μπορεί να ψηφισθεί χωρίς την ψήφο των βουλευτών της τ/κ κοινότητας. Με συνέπεια, να υπάρχει κίνδυνος παράλυσης του Ομοσπονδιακού κράτους, διάλυσης της Ομοσπονδίας, δηλαδή διχοτόμηση. Οι παλαιότεροι θα θυμούνται ότι οι Τ/κ βουλευτές άφησαν κάποτε την Κυπριακή Δημοκρατία χωρίς Προϋπολογισμό, αρνούμενοι να τον ψηφίσουν.

Υπάρχει και η ψευδαίσθηση σε αρκετούς συμπολίτες μας ότι με την κατάλληλη συνεργασία «όμορων» ε/κ και τ/κ κομμάτων, μπορεί να αποφεύγονται τα Νομοθετικά αδιέξοδα. Ξεχνούν όμως ότι τα νήματα, ή μάλλον τα χέρια των Τ/κ βουλευτών, θα κινεί η Τουρκία.

Συμφωνήθηκε μηχανισμός επίλυσης αδιεξόδων. Όμως αυτός, εκτός του ότι καλύπτει ορισμένα μόνο θέματα (λειτουργία του κράτους, εξωτερικές υποχρεώσεις, υποχρεώσεις έναντι Ευρωπαϊκής Ένωσης) και η πλειοψηφία των ζητημάτων παραμένει εκτός, ο μηχανισμός αυτός διαιωνίζει το αδιέξοδο.

Τα ίδια, κατ’ αναλογία, θα συμβαίνουν και στο επίπεδο της Ομοσπονδιακής Εκτελεστικής Εξουσίας, όπου μπορεί τα μέλη που θα προέρχονται από την ε/κ κοινότητα να είναι περισσότερα, όμως τα veto της τ/κ κοινότητας θα είναι τόσο ισχυρά, ώστε οποιαδήποτε στιγμή να μπορούν να παραλύσουν το νέο Ομοσπονδιακό κράτος, να το οδηγήσουν σε κατάρρευση, δηλαδή σε δύο χωριστά κράτη, ήτοι στη διχοτόμηση.
Έτσι, φτάσαμε στο σημείο να δεχθούμε πολιτική ισότητα των δύο κοινοτήτων σ’ ένα μελλοντικό Ομοσπονδιακό σύστημα, η οποία ισότητα μετατράπηκε σε αριθμητική ισότητα. Όταν το 50% της Ομοσπονδιακής Νομοθετικής εξουσίας το κατέχει το 82% του πληθυσμού και το άλλο 50% της ίδιας εξουσίας το κατέχει το 18% του πληθυσμού, σημαίνει ότι η τ/κ κοινότητα (δηλαδή η μειοψηφία) θα διαθέτει τετραπλάσια ή πενταπλάσια Νομοθετική εξουσία ή δύναμη απ’ ό,τι η ε/κ κοινότητα (δηλαδή η πλειοψηφία). Που μεταφράζεται σε αναγέννηση του Apartheid (των φυλετικών διακρίσεων), για το οποίο τα Ηνωμένα Έθνη πολέμησαν σκληρά για την εξάλειψή του. Τώρα, τα ίδια τα Ηνωμένα Έθνη, επιχειρούν τη «νεκρανάστασή» του στην περίπτωση της αδύναμης Κύπρου.

Θεμελιώδης αρχή σε ένα δημοκρατικό πολίτευμα είναι το αξίωμα «ένας άνθρωπος μία ψήφος». Στην Κύπρο δεχθήκαμε κατάργηση και ανατροπή του, με τρόπο ώστε «ένας Ε/κ μία ψήφος, ένας Τ/κ τέσσερις ή πέντε ψήφοι». Ένα Ομοσπονδιακό κράτος, για να είναι βιώσιμο, θα πρέπει να απαρτίζεται από τουλάχιστον τρία συνιστώντα κράτη. Αν απαρτίζεται από δύο, κινδυνεύει να καταλήξει σε δύο χωριστά κράτη, όπως συνέβη με την Τσεχοσλοβακία πριν από λίγα χρόνια. Ιδίως, ενόψει του κλίματος καχυποψίας και έλλειψης εμπιστοσύνης μεταξύ των δύο κοινοτήτων στην Κύπρο.

ΑΝΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ
Δικηγόρος