Το Ευρωκοινοβούλιο ενέκρινε την Πέμπτη μια πρόταση για νέους κανόνες που «στοχεύουν» μεταξύ άλλων αμερικανικούς τεχνολογικούς κολοσσούς, ανοίγοντας τον δρόμο για συνομιλίες με χώρες- μέλη και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, καθώς η Γαλλία επιδιώκει συμφωνία κατά το πρώτο ήμισυ του 2022.

 

Το κείμενο που ενέκρινε το Κοινοβούλιο με 530 ψήφους υπέρ, 78 κατά και 80 αποχές θα αποτελέσει τη διαπραγματευτική του εντολή για τις συνομιλίες με τη Γαλλική Προεδρία του Συμβουλίου, η οποία εκπροσωπεί τα κράτη μέλη.

Η νομοθεσία συμπεριλαμβάνει μεταξύ άλλων μέτρα κατά της διάθεσης παράνομων προϊόντων, υπηρεσιών και περιεχομένου στο διαδίκτυο, αλλά και σαφείς διαδικασίες για την αφαίρεσή τους. Επίσης, υπάρχουν περισσότερες επιλογές για προβολή διαφημίσεων χωρίς στόχευση και την απαγόρευση της χρήσης δεδομένων ανηλίκων για στοχευμένες διαφημίσεις, ενώ δίνεται στους καταναλωτές το δικαίωμα να ζητούν αποζημίωση για τυχόν ζημίες. Θεσμοθετούνται επίσης υποχρεωτικές διαδικασίες αξιολόγησης κινδύνου και μεγαλύτερη διαφάνεια όσον αφορά τους αλγόριθμους, με στόχο την καταπολέμηση του επικίνδυνου περιεχομένου και της παραπληροφόρησης.

Μετά την ψηφοφορία, η Christel Schaldemose (Σοσιαλιστές, Δανία), επικεφαλής της διαπραγματευτικής ομάδας του Κοινοβουλίου, δήλωσε: «Η σημερινή ψηφοφορία δείχνει ότι οι ευρωβουλευτές και οι Ευρωπαίοι πολίτες επιθυμούν φιλόδοξη νομοθεσία για την ψηφιακή τεχνολογία, η οποία θα είναι έτοιμη να αντιμετωπίσει μελλοντικές προκλήσεις. Πολλά έχουν αλλάξει τα τελευταία 20 χρόνια, από τότε που υιοθετήσαμε την οδηγία για το ηλεκτρονικό εμπόριο. Οι διαδικτυακές πλατφόρμες γίνονται ολοένα και σημαντικότερες στην καθημερινότητά μας, το οποίο επιφέρει νέες ευκαιρίες αλλά και νέους κινδύνους. Καθήκον μας είναι να διασφαλίσουμε ότι ό,τι είναι παράνομο στον πραγματικό κόσμο θα είναι παράνομο και στην ψηφιακή σφαίρα. Πρέπει να εξασφαλίσουμε ότι οι κανόνες για την ψηφιακή τεχνολογία τα ωφελήσουν τους καταναλωτές και τους πολίτες. Πλέον μπορούμε να ξεκινήσουμε τις διαπραγματεύσεις με το Συμβούλιο και πιστεύω ότι θα καταφέρουμε να επιτύχουμε ένα ικανοποιητικό αποτέλεσμα για τη διευθέτηση των θεμάτων αυτών.»

Περιορίζει την παντοδυναμία των κολοσσών

Η πρόταση νόμου για τις ψηφιακές υπηρεσίες καθορίζει σαφείς υποχρεώσεις και ευθύνες για τους παρόχους ενδιάμεσων υπηρεσιών, και ιδίως για τις διαδικτυακές πλατφόρμες, όπως είναι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και οι πλατφόρμες ηλεκτρονικών αγορών.

Ο νόμος για τις ψηφιακές υπηρεσίες θεσπίζει μηχανισμό «ειδοποίησης και δράσης», καθώς και εγγυήσεις για την αφαίρεση παράνομων προϊόντων, υπηρεσιών ή περιεχομένου από το διαδίκτυο. Κάθε φορά που θα λαμβάνουν μια τέτοια ειδοποίηση, οι πάροχοι θα πρέπει να δρουν «χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση, λαμβάνοντας υπόψη το είδος του παράνομου περιεχομένου το οποίο κοινοποιείται και την ανάγκη να ληφθεί επειγόντως δράση». Στην πρότασή τους, οι ευρωβουλευτές εισήγαγαν επίσης ισχυρότερες δικλείδες που διασφαλίζουν ότι η επεξεργασία των ειδοποιήσεων θα γίνεται χωρίς αυθαιρεσίες και διακρίσεις και με σεβασμό στα θεμελιώδη δικαιώματα, συμπεριλαμβανομένης της ελευθερίας της έκφρασης.

Οι ευρωβουλευτές τονίζουν ότι οι πλατφόρμες ηλεκτρονικών αγορών θα πρέπει να εγγυώνται ότι τα προϊόντα που διαθέτουν διαδικτυακά στους καταναλωτές είναι ασφαλή. Για τον σκοπό αυτό η πρόταση του Κοινοβουλίου δίνει ακόμη μεγαλύτερη έμφαση στην υποχρέωση να γνωρίζει κανείς τους επιχειρηματικούς πελάτες του.

Πρόσθετες υποχρεώσεις για τις πολύ μεγάλες πλατφόρμες

Οι πολύ μεγάλες διαδικτυακές πλατφόρμες θα υπόκεινται σε ειδικές υποχρεώσεις λόγω των ιδιαίτερων κινδύνων που εγκυμονούν όσον αφορά τη διάδοση παράνομου και επιβλαβούς περιεχομένου. Σε περίπτωση που εγκριθεί, ο νόμος για τις ψηφιακές υπηρεσίες θα συμβάλλει στην αποτελεσματικότερη καταπολέμηση του επιβλαβούς περιεχομένου (που δεν είναι αναγκαστικά παράνομο σε όλες τις περιπτώσεις) και της παραπληροφόρησης, συμπεριλαμβάνοντας διατάξεις σχετικά με την υποχρεωτική αξιολόγηση του κινδύνου, τα μέτρα ελάττωσης του κινδύνου, τους ανεξάρτητους ελέγχους και τη διαφάνεια των λεγόμενων «συστημάτων συστάσεων», δηλ. των αλγόριθμων που καθορίζουν τι βλέπουν οι χρήστες. Υπάρχουν αμφιλεγόμενα σημεία;

Μία από τις μεγαλύτερες «μάχες» πάνω στο θέμα είναι σχετικά με το αποκαλούμενο surveillance- based advertising, γνωστό επίσης ως στοχευμένη ή συμπεριφορική διαφήμιση. Τέτοιες διαφημίσεις θα απαγορεύονταν για παιδιά, μα όχι πλήρως. Η ιδέα αυτή αντιμετώπισε σκληρή αντίσταση από τη βιομηχανία ψηφιακής διαφήμισης, όπου κυριαρχούν η Google και η Meta. Ευρωβουλευτές αντ’αυτού πρότειναν απαγόρευση της χρήσης ευαίσθητων δεδομένων για διαφημίσεις.

Οι surveillance ads παρακολουθούν online συμπεριφορές, όπως τις σελίδες που έχει επισκεφτεί κάποιος ή τα προϊόντα που έχει αγοράσει online, για την προβολή περισσότερων ψηφιακών διαφημίσεων με βάση αυτά τα ενδιαφέροντα. Οργανώσεις όπως η Διεθνής Αμνηστία λένε πως το ad tracking υπονομεύει δικαιώματα που η νομοθεσία υποτίθεται πως προστατεύει, επειδή περιλαμβάνει μια μαζική εισβολή στην ιδιωτικότητα και συλλογή δεδομένων αδιακρίτως στο πλαίσιο ενός συστήματος που χειραγωγεί χρήστες και ενθαρρύνει απάτες μέσω διαφήμισης.

Τι συμβαίνει στους παραβάτες;

Ο Τιερί Μπρετόν, Επίτροπος Εσωτερικής Αγοράς, έγραψε στο Twitter την Τετάρτη για να παρουσιάσει τους προτεινόμενους κανόνες ως την αρχή μιας νέας εποχής αυστηρής επιβολής online.

«Είναι καιρός να μπει κάποια τάξη στην ψηφιακή ‘Άγρια Δύση’» ανέφερε. «Ένας νέος σερίφης ήρθε στην πόλη, και ακούει στο όνομα DSA», σημείωσε, ανεβάζοντας βίντεο από σπαγκέτι γουέστερν με τον Κλιντ Ίστγουντ.

Στο πλαίσιο του Νόμου για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες, οι παραβάσεις θα τιμωρούνται με βαριά πρόστιμα, ύψους μέχρι και 6% των ετησίων εσόδων μιας εταιρείας.

Άλλα βασικά σημεία

Το Κοινοβούλιο εισήγαγε αρκετές αλλαγές στην πρόταση της Επιτροπής, μεταξύ άλλων όσον αφορά:

την απαλλαγή των πολύ μικρών και μικρών επιχειρήσεων από ορισμένες υποχρεώσεις που απορρέουν από τον νόμο για τις ψηφιακές υπηρεσίες.

την στοχευμένη διαφήμιση: το κείμενο προβλέπει τη θέσπιση διαδικασιών για διαφανή πληροφόρηση και την λήψη αποφάσεων έχοντας λάβει γνώση όλων των σχετικών πληροφοριών για τους αποδέκτες ψηφιακών υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένου του τρόπου με τον οποίο τα προσωπικά τους δεδομένα χρησιμοποιούνται για οικονομικό όφελος. Η άρνηση συγκατάθεσης δε θα πρέπει να είναι πιο δύσκολη ή χρονοβόρα για τον αποδέκτη από την αντίστοιχη διαδικασία επιβεβαίωσής της. Εάν η συγκατάθεση απορριφθεί ή ανακληθεί, θα πρέπει να παρέχονται στους χρήστες άλλες επιλογές πρόσβασης σε μια διαδικτυακή πλατφόρμα, συμπεριλαμβανομένων των «επιλογών που βασίζονται σε διαφήμιση χωρίς παρακολούθηση».

την απαγόρευση των τεχνικών στόχευσης ή προώθησης που χρησιμοποιούν δεδομένα ανηλίκων με σκοπό την εμφάνιση διαφημίσεων, καθώς και της στόχευσης ατόμων βάσει ειδικών κατηγοριών δεδομένων που επιτρέπουν τη στόχευση ευάλωτων ομάδων.

την αποζημίωση: οι αποδέκτες ψηφιακών υπηρεσιών και οι οργανώσεις που τους εκπροσωπούν πρέπει να μπορούν να ζητούν αποζημίωση για τυχόν ζημίες που προκαλούνται από πλατφόρμες οι οποίες δεν τηρούν τις υποχρεώσεις δέουσας επιμέλειας που υπέχουν.

την απαγόρευση να χρησιμοποιούν οι διαδικτυακές πλατφόρμες τεχνικές εξαπάτησης ή παρότρυνσης που στόχο έχουν να επηρεάζουν τη συμπεριφορά των χρηστών μέσω «παραπλανητικών τακτικών».

την ύπαρξη περισσότερων επιλογών σχετικά με την κατάταξη βάσει αλγορίθμων: οι πολύ μεγάλες πλατφόρμες θα πρέπει να διαθέτουν τουλάχιστον ένα σύστημα σύστασης περιεχομένου που δεν θα βασίζεται στην κατάρτιση «προφίλ ακροατηρίου».

Περαιτέρω τροπολογίες που εγκρίθηκαν στην Ολομέλεια αφορούν την ανάγκη οι πάροχοι να σέβονται στους όρους και τις προϋποθέσεις τους την ελευθερία της έκφρασης, την ελευθερία και την πολυφωνία των μέσων ενημέρωσης, καθώς και μια νέα διάταξη σχετικά με το δικαίωμα ανώνυμης χρήσης και πληρωμής για ψηφιακές υπηρεσίες.

Διαβάστε επίσης: Mεταμόσχευσαν σε εγκεφαλικά νεκρό δύο νεφρούς γενετικά τροποποιημένου χοίρου

Πληροφορίες από το europarl, huffingtonpost