Θες να κατασκευάσεις το δικό σου όπλο; Υπάρχουν πολλοί τρόποι νόμιμοι και άλλοι να το κάνεις. Την περασμένη εβδομάδα μια ομάδα με την επωνυμία Defense Distributed σου πρόσφερε έναν νέο τρόπο: Δημοσίευσε οδηγίες για την δημιουργία ενός πλαστικού όπλου με την χρήση ενός 3D εκτυπωτή. Κάποιος μάλιστα πυροβόλησε με ένα τέτοιο όπλο.

Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ των ΗΠΑ είπε στην ομάδα να αποσύρει τις οδηγίες, γιατί ίσως να συγκρούονται με τον νόμο, ωστόσο 100,000 άτομα τις είχαν ήδη κατεβάσει στο κομπιούτερ τους.

Μπορεί να είναι υπερβολικός ο φόβος ότι οι έφηβοι τώρα τυπώνουν όπλα αλλά το επεισόδιο είναι εμβληματικό. Η τρισδιάστατη εκτύπωση, ή προσθετική κατασκευή, μπορεί να καταστεί μεγάλη δύναμη για οικονομική και κοινωνική πρόοδο. Από την άλλη δίνει τη δυνατότητα για κατάχρηση. Τα όπλα, τα πλαστά νομίσματα, τα αυτοσχέδια ναρκωτικά είναι μόνο μερικά από τα προϊόντα που θα μπορούσε να παράγει κάποια μέρα ένας αδίστακτος χρήστης.

Η τρισδιάστατη εκτύπωση ενός όπλου είναι αρκετά απλή. Κατεβάζεις στο κομπιοούτερ σου ένα σχέδιο που σου αρέσει. Ο εκτυπωτής ‘διαβάζει’ τα δεδομένα και βγάζει στρώσεις από ειδικό πλαστικό ή άλλο υλικό σε ένα συγκεκριμένο σχήμα. Σε λίγο τα μέρη του όπλου είναι έτοιμα.


Η τεχνολογία αυτή υπάρχει εδώ και 30 χρόνια αλλά μόνο πρόσφατα διατίθεται σε προσιτή τιμή.  Με αυτόν τον τρόπο κατασκευάζεται και το Urbee 2, ένα αυτοκίνητο από την Kor Ecologic. Όταν θα είναι έτοιμο θα ζυγίζει περίπου 550 κιλά, θα είναι αεροδυναμικό και ανθεκτικό. Η κατασκευή του δεν απαιτεί μεγάλο εργατικό δυναμικό, ούτε πολύ χρόνο ούτε και πολύ υλικό. Οι κατασκευαστές μπορούν να καταφύγουν σε ανορθόδοξα σχήματα και υλικά για μεγαλύτερη ανθεκτικότητα, να δώσουν σχήμα στο πλαστικό με ακρίβεια και να ενώσουν τα διάφορα μέλη χωρίς συγκολλήσεις (μόνο η μηχανή και το σασί θα παραμείνει από μέταλλο).  Το ερώτημα λοιπόν είναι αν αυτή η τεχνολογία θα μεταμόρφωση σε μεγάλο βαθμό τον κατασκευαστικό τομέα. 

Προς το παρόν η τρισδιάστατη εκτύπωση καταλαμβάνει μικρό μέρος της οικονομίας. Οι εκτυπωτές αυτοί είναι αργοί και το υλικό που χρησιμοποιούν είναι ακριβό και ασταθές. Με την πρόοδος και την εξέλιξή όμως θα αυξηθεί η ζήτηση και θα διευκολύνει πολλούς τομείς όπως να μειωθούν οι ανάγκες για χώρους αποθήκευσης για πολλές εταιρείες. Παράλληλα θα είναι μια πρακτική πιο φιλική στο περιβάλλον καθώς θα μειώσει την μεταφορά αγαθών και θα μειώσει απόβλητα.

Σε λίγες δεκαετίες ίσως όλα αλλάξουν προς το καλύτερο. Οι πρώτες ύλες μπορεί να τυγχάνουν διαφορετικού, νέου χειρισμού, να κατασκευάζονται προιόντα που αλληλεπιδρούν με το φυσικό περιβάλλον τους. Αυτή η τεχνολογία ήδη εμπνέει επιχειρηματίες. Ο καταναλωτής θα μπορεί να κατασκευάζει ανταλλακτικά για προϊόντα που έχει, να εφεύρει και να πωλεί εδικά προσαρμοσμένα αντικείμενα στο διαδίκτυο και ίσως να δημιουργήσει νέες βιομηχανίες.

Αν όμως η τρισδιάστατη εκτύπωση υπόσχεται νέες ευκαιρίες άλλο τόσο μπορεί να φέρει μαζί της και νέα προβλήματα, όπως είδαμε και με τα πλαστικά όπλα. Πολλά προϊόντα μπορούν να παραποιηθούν. Ερασιτέχνες τυπογράφοι ήδη οικειοποιούνται χειροποίητες δημιουργίες για να κατασκευάσουν νέα αντικείμενα ενώ τα πνευματικά δικαιώματα καταπατούνται. Οι επιχειρήσεις που θα νιώθουν να απειλούνται από την νέα αυτή τεχνολογία ίσως καταδιώξουν τους νεοφερμένους με αγωγές ή άλλους τρόπους.


Έπειτα είναι και η ασφάλεια των προϊόντων. Εκατομμύρια νέα προϊόντα μπορεί να γεμίσουν τις αγορές. Η ποιότητα και η ασφάλειά τους μπορεί να διαφέρει. Όταν αυτά τα προϊόντα είναι ελαττωματικά ή τραυματίσουν κάποιον, σε μια διαφορετική χώρα για παράδειγμα, ποιος θα φέρει την ευθύνη;


Ήδη από αυτούς τους εκτυπωτές κατασκευάζονται ακουστικά βαρηκοΐας, οδοντικά εμφυτεύματα, προσθετικά μέλη. Σε νοσοκομεία γίνεται εκτύπωση από τρισδιάστατα αντίγραφα οργάνων των ασθενών ώστε να προγραμματίζονται καλύτερα οι επεμβάσεις. Ερευνητές χρησιμοποιούν το 3D τύπωμα για τα ανθρώπινα κύτταρα ώστε να δημιουργήσουν ιστό των οστών και των αιμοφόρων αγγείων. Ίσως σύντομα να μπορούμε να τυπώνουμε όργανα. Αλλά τι θα γίνει αν η κατασκευή ανθρώπινων μελών γίνει ρουτίνα; Δεν έχουμε καν το ηθικό λεξιλόγιο για αυτόν τον γενναίο νέο κόσμο.


Επιπλέον το τρισδιάστατο τύπωμα ίσως στείλει πολλούς στην ανεργία από την άλλη όμως, ίσως δημιουργήσει και νέες θέσεις εργασίας και νέες βιομηχανίες. Η μεταβατική περίοδος ίσως εμπερικλείει κινδύνους και οι άνεργοι εργάτες θα χρειαστούν βοήθεια για να γνωρίσουν τον νέο κόσμο. Μια πρόσφατη έκθεση της Atlantic Council προβλέπει: ‘Η τρισδιάστατη εκτύπωση θα αλλάξει τον κόσμο μας  και τους σωστούς κανόνες θα τον κάνει καλύτερο»