Η παροιμιώδης φράση "ό,τι ανεβαίνει κατεβαίνει" φαίνεται, δυστυχώς, πως δεν ισχύει για το διοξειίδιο του άνθρακα(CO2), την ατμοσφαιρική ρύπανση πίσω από το φαινόμενο του θερμοκηπίου.

Το CO2 είχε ξεπεράσει τα 400 μέρη στο εκατομμύριο, όταν μετήθηκε την περασμένη Πέμπτη στην Χαβάη, τόπος μέτρησης που ορίζει τα σημεία σταθμούς για τις συγκεντρώσεις του αερίου. Τα 400 μέρη είναι ένα κρίσιμο επίπεδο-σταθμός που οι επιστήμονες προβλέπουν εδώ και καιρό.

Κι ενώ ο αριθμός αυτός καταγράφηκε σαν όριο συναγερμού, σημειώνεται 'οτι πρόκειται για μια μέτρηση στον μήνα όταν οι συγκεντρώσεις του αερίου κορυφώνονται στο Βόρειο Ημισφαίριο. Θα είναι χαμηλότερες στο υπόλοιπο του μήνα. Ο μέσος όρος για το έτος θα κυμαίνεται στα 396 μέρη, αν και όχι για πολύ.

Μέσα σε μια δεκαετία, όπως προβλέπει ο Τζέημς Μπάτλερ, διευθυντής του Εθνικού Εργαστηρίου Ωκεανείων και Ατμοσφαιρικών Μετρήσεων, στο Μπώλντερ του Κολοράντο, οι μετρήσεις ποτέ δεν θα βρεθούν να περνούν προς τα κάτω το κατώτερο όριο των 400 μερών. «Πρόκειτα για ένα κρίσιμο αριθμό, που σημαίνει ότι οι εκλύσεις διοξειδίου του άνθρακα όχι μόνο δεν λιγοστεύουν αλλά και επιταχύονται. Κολλήσαμε, συνεχίζουμε κι ανεβαίνουμε»., σημειώνει ο Μπάτλεςρ.

Το διοξείδιο του άνθρακα μένει στην ατμόσφαιρα για εκατό χρόνια, σε μερικές περιπτώσεις και για χιλιάδες. Κι η έκλυση του συνεχίζει να επιταχύνεται. Κάθε δευτερόλεπτο, τα αυτοκίνητα εκλύουν 2.4 εκατομμύρια λίμπρες του αερίου που κατακρατεί την θερμότητα στην ατμόσφαιρα.

Περνώντας το σημείο χωρίς επιστροφή

Επίπεδα του αερίου που θεωρούντο κανονικά για τον εικοστό αιώνα, γίνονται παρελθόν για τον εικοστό-πρώτο. «Αυτό σημαίνει ότι περνούμε μια σειρά από επίπεδα χωρίς επιστροφή», σημειώνει ο Μάικολ Μαν, κλιματολόγος στο Πανεπιστήμιο της Πενσυλβάνια.

Σύμφωνα με τον Μάικολ Όπενχάιμερ, κλιματολόγο στο Πανεπιστήμιο του Πρίνσετον, ο ρυθμός αύξησης των αερίων του θερμοκηπίου οδηγεί τον κόσμο στην υπέρβαση των 450 μερών. Αυτά είναι τα επίπεδα που θα επιφέρουν άνοδο της θερμοκρασίας κατά 2 βαθμούς. Κι αυτό είναι το επίπεδο που έχει θέσει η ανθρωπότητα ως σημείο προς αποφυγή.

«Περνούμε πια το επικίνδυνο σημείο», εξηγεί ο Όπενχάιμερ. «Και για να δούμε το μέλλον, πρέπει να κοιτάξουμε το παρελθόν. Ήταν πριν 10 εκατομμύρια χρόνια που ο πλανήτης είδε τέτοιες συγκεντρώσεις διοξειδίου του άνθρακα». Ο άνθρωπος εμφανίστηκε στον πλανήτη πριν 200.000 χρόνια.

Ακτιβιστές για το περιβάλλον, όπως ο πρωην Αντιπρόεδρος Αλ Γκορ, αντέδρασαν στα στοιχεία: «Ο αριθμός είναι ενδεικτικός πώς τα τελευταία 150 χρόνια ο άνθρωπος ρυπαίνει αδίστακτα το περιάλλον», δήλωσε.

Όταν οι επιστήμονες άρχισαν να μετρούν τα επίπεδα διοξειδίου του άνθρακα, το 1958, μετρούσε στα 315 μέρη. Έκριναν, τότε, ότι τα ασφαλή επιπεδα δεν ξεπερνούσαν τα 350 μέρη στο εκατομμύριο. Αναγνωρίζουν όμως ότι κανείς δεν ξέρει ποιά επίπεδα του CO2 θα σταματούσαν τις συνέπειες του φανομένου του θερμοκηπίου.