Πριν από λίγα χρόνια, ελάχιστοι θα φαντάζονταν ότι μια τόσο συνηθισμένη εικόνα – κάποιος να κοιτάζει το κινητό του ενώ κάποιος άλλος του μιλά – θα αποκτούσε δικό της όρο. Σήμερα, η συμπεριφορά αυτή είναι γνωστή ως phubbing και, σύμφωνα με νέα επιστημονικά δεδομένα, όταν προέρχεται από τους γονείς προς τα παιδιά τους ενδέχεται να επηρεάσει αρνητικά τη συναισθηματική τους ανάπτυξη.

Ο όρος phubbing προέρχεται από τις αγγλικές λέξεις phone και snubbing και περιγράφει την τάση ενός ατόμου να αγνοεί όσους βρίσκονται γύρω του επειδή είναι απορροφημένο στο κινητό του τηλέφωνο. Αν και το φαινόμενο είναι πλέον ιδιαίτερα διαδεδομένο, οι επιστήμονες στρέφουν ολοένα και περισσότερο το ενδιαφέρον τους στις συνέπειες που μπορεί να έχει μέσα στην οικογένεια.

Νέα μελέτη με τίτλο «Mom, do you love your phone more than me?», η οποία δημοσιεύθηκε τον Ιούνιο στο επιστημονικό περιοδικό Frontiers in Psychology, υποστηρίζει ότι η υπερβολική ενασχόληση γονέων και φροντιστών με τις οθόνες μπορεί να ενισχύσει αισθήματα άγχους και ανασφάλειας στα παιδιά και τους εφήβους.

Στο πλαίσιο της έρευνας, οι επιστήμονες ανέλυσαν τις απαντήσεις 600 εφήβων ηλικίας 12 έως 17 ετών στις Ηνωμένες Πολιτείες. Πολλοί από τους συμμετέχοντες ανέφεραν ότι ένιωθαν παραμελημένοι, υποτιμημένοι ή ακόμη και ασήμαντοι όταν οι γονείς τους έδιναν μεγαλύτερη προσοχή στο κινητό τους τηλέφωνο αντί να επικοινωνούν μαζί τους.

Η διάδοση των smartphones τα τελευταία χρόνια υπήρξε ραγδαία. Από την παρουσίαση του πρώτου iPhone το 2007 μέχρι σήμερα, οι έξυπνες συσκευές έχουν γίνει αναπόσπαστο μέρος της καθημερινότητας. Σύμφωνα με στοιχεία του ερευνητικού κέντρου Pew, σχεδόν όλοι οι ενήλικες στις ΗΠΑ διαθέτουν πλέον smartphone. Παρότι η επιστημονική μελέτη των επιπτώσεων της χρήσης τους βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη, αυξάνονται οι ενδείξεις ότι η υπερβολική έκθεση στις οθόνες μπορεί να έχει αρνητικές συνέπειες, ιδιαίτερα για τα παιδιά.

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι οι έφηβοι είναι ήδη ιδιαίτερα ευάλωτοι στην υπερβολική χρήση κινητών τηλεφώνων και μέσων κοινωνικής δικτύωσης, όπως το TikTok, το Instagram και το Snapchat. Παράλληλα, χιλιάδες αγωγές έχουν κατατεθεί κατά εταιρειών κοινωνικής δικτύωσης, με τον ισχυρισμό ότι οι πλατφόρμες τους σχεδιάστηκαν ώστε να ενισχύουν τον εθισμό των ανηλίκων.

Την ίδια στιγμή, η επίδραση της συχνής χρήσης κινητού από τους ίδιους τους γονείς έχει μελετηθεί σε μικρότερο βαθμό. Ωστόσο, η νέα έρευνα έρχεται να ενισχύσει προηγούμενα ευρήματα. Μελέτη του 2023 στην Κίνα διαπίστωσε ότι η εξάρτηση των γονέων από τα κινητά αύξανε την πιθανότητα τα παιδιά να αναπτύξουν αντίστοιχα προβληματική σχέση με τις οθόνες. Αντίστοιχα, έρευνα του 2024 στο Journal of Pediatrics συνέδεσε το γονεϊκό phubbing με πιο ψυχρές σχέσεις μέσα στην οικογένεια, καθώς και με αυξημένη γκρίνια, ευερεθιστότητα και ξεσπάσματα θυμού στα παιδιά.

Ο επικεφαλής συγγραφέας της πρόσφατης μελέτης, Ντον Γκραντ, δήλωσε στο Bloomberg ότι όταν ένας γονέας στρέφει συστηματικά την προσοχή του στο κινητό του αντί στο παιδί του, μπορεί να δημιουργηθεί ένα μοτίβο ανασφαλούς προσκόλλησης, το οποίο συνδέεται με χαμηλότερη αυτοεκτίμηση και μειωμένη αυτοπεποίθηση. Όπως εξήγησε, οι συνέπειες αυτές είναι πιθανό να επηρεάσουν τον τρόπο με τον οποίο τα παιδιά διαμορφώνουν τις σχέσεις τους και στην ενήλικη ζωή.

Οι ερευνητές, πάντως, διευκρινίζουν ότι η περιστασιακή χρήση του κινητού από έναν γονέα δεν σημαίνει απαραίτητα ότι θα προκαλέσει ψυχολογικά προβλήματα στο παιδί. Στόχος της μελέτης είναι κυρίως να αναδείξει τον τρόπο με τον οποίο οι έφηβοι αντιλαμβάνονται τη συμπεριφορά των γονιών τους όταν η προσοχή τους αποσπάται από τις ψηφιακές συσκευές και πώς αυτή η αντίληψη μπορεί να επηρεάσει τη σχέση τους.

Με πληροφορίες από in.gr