Οι νομοθέτες στην Καλιφόρνια επιχειρούν να θεσπίσουν περιορισμούς στη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης για την παροχή ψυχολογικής υποστήριξης, καθώς αυξάνεται ο αριθμός των ανθρώπων που χρησιμοποιούν chatbots για ζητήματα ψυχικής υγείας.

Με βάση το Νομοσχέδιο 903 της Γερουσίας (SB 903), οι εταιρείες δεν θα μπορούν να προωθούν τα chatbots ως εργαλεία θεραπείας, ενώ τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης δεν θα επιτρέπεται να λαμβάνουν θεραπευτικές αποφάσεις χωρίς προηγούμενη αξιολόγηση από αδειοδοτημένο επαγγελματία. Παράλληλα, θα απαιτείται η συγκατάθεση των ασθενών όταν η AI χρησιμοποιείται από παρόχους υγείας για την καταγραφή συνεδριών ή για την αρχική αξιολόγηση και διαλογή περιστατικών.

Ο πολιτειακός γερουσιαστής Στιβ Παντίγια, ο οποίος εισηγήθηκε το νομοσχέδιο, υποστήριξε ότι η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να προσφέρει σημαντικά οφέλη, υπό την προϋπόθεση ότι αξιοποιείται με υπευθυνότητα. Όπως ανέφερε, οι αλγόριθμοι AI δεν μπορούν να αντικαταστήσουν τους θεραπευτές, καθώς δεν διαθέτουν την εκπαίδευση και τις δεξιότητες των επαγγελματιών ψυχικής υγείας.

Από την άλλη πλευρά, οι επικριτές της πρότασης εκτιμούν ότι οι συγκεκριμένοι περιορισμοί θα μπορούσαν να περιορίσουν χρήσιμες και νόμιμες εφαρμογές της τεχνητής νοημοσύνης, αλλά και να δυσκολέψουν τους παρόχους υγείας να αξιοποιούν εργαλεία AI για την παραπομπή ασθενών στην κατάλληλη θεραπεία.

Τι δείχνουν οι μελέτες

Παρά το αυξανόμενο ενδιαφέρον για τη χρήση της AI ως εργαλείου ψυχοθεραπευτικής υποστήριξης, ειδικοί στον χώρο της υγείας τονίζουν ότι χρειάζεται περισσότερη έρευνα, καθώς και ένα σαφές ρυθμιστικό πλαίσιο. Στόχος είναι να αξιολογηθεί κατά πόσο η χρήση των chatbots είναι αποτελεσματική σε σύγκριση με την παραδοσιακή θεραπεία.

Μελέτη του 2025 από το RAND, τη Σχολή Δημόσιας Υγείας του Πανεπιστημίου Μπράουν και το Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ έδειξε ότι περίπου ένας στους οκτώ εφήβους και νεαρούς ενήλικες χρησιμοποιεί chatbots για υποστήριξη σε θέματα ψυχικής υγείας.

Ο Τζόναθαν Κάντορ, ανώτερος ερευνητής πολιτικής στο RAND, σημείωσε ότι δεν υπάρχουν επαρκή τυποποιημένα κριτήρια για την αξιολόγηση των συμβουλών ψυχικής υγείας που παρέχουν τα chatbots, ενώ περιορισμένη παραμένει και η διαφάνεια σχετικά με τα δεδομένα που χρησιμοποιούνται για την εκπαίδευση των μεγάλων γλωσσικών μοντέλων.

Παράλληλα, μελέτη της Αμερικανικής Ψυχολογικής Εταιρείας (APA) έδειξε ότι το 77% των ψυχολόγων έχει συζητήσει με ασθενείς οι οποίοι έχουν χρησιμοποιήσει τεχνητή νοημοσύνη για υποστήριξη, αλληλεπίδραση ή άλλους λόγους.

Οι δυσκολίες πρόσβασης στην ψυχική υγεία

Η αυξανόμενη χρήση της γενετικής τεχνητής νοημοσύνης για ψυχολογική υποστήριξη συνδέεται, σύμφωνα με ειδικούς ψυχικής υγείας, και με τα προβλήματα πρόσβασης στις σχετικές υπηρεσίες.

Η OpenAI, δημιουργός του ChatGPT, είχε αναφέρει ότι περίπου 1,2 εκατομμύρια μηνύματα την εβδομάδα προς το chatbot περιλαμβάνουν σαφείς ενδείξεις πιθανού σχεδιασμού ή πρόθεσης αυτοκτονίας.

Ο Χάμιλτον Μόριν, κλινικός συνεργάτης στο Τμήμα Νευροψυχιατρικής του King’s College London, ανέφερε ότι οι μεγάλες λίστες αναμονής και η περιορισμένη πρόσβαση σε υπηρεσίες ψυχικής υγείας και ψυχοθεραπείας σε πολλές χώρες ενδέχεται να εξηγούν εν μέρει γιατί όλο και περισσότεροι άνθρωποι στρέφονται στη γενετική τεχνητή νοημοσύνη για ψυχολογική υποστήριξη.

Την ίδια ώρα, ορισμένοι δημιουργοί δημοφιλών εφαρμογών AI, οι οποίες μπορούν να συνομιλούν με τους χρήστες με ιδιαίτερα ρεαλιστικό τρόπο και να υιοθετούν ψηφιακές «προσωπικότητες», έχουν αντιμετωπίσει αγωγές που συνδέουν τα εργαλεία συνομιλίας τους με περιστατικά αυτοκτονιών μεταξύ νέων.

Πηγή: ΕΡΤ