Την στιγμή που πολλές χώρε προσπαθούν να ακολουθήσουν τα βήματα της Αυστραλίας στον περιορισμό χρήσης των social media σε εφήβους, μια νέα έκθεση του Επιτρόπου Ψηφιακής Ασφάλειας, έδειξε ότι τα πράγματα δεν πήγαν όπως τα περέμεναν.  

Ο διαδικτυακός φύλακας της Αυστραλίας διαπίστωσε ότι περισσότεροι απο 8 στους 10 εφήβοι εξακολουθούσαν να χρησιμοποιούν μια πλατφόρμα περιορισμένης ηλικίας, όπως το Instagram, το TikTok ή το Snapchat, τρεις μήνες μετά την έναρξη ισχύος της  απαγόρευσης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. 

Η έκθεση είναι η πρώτη από μια σειρά που θα δημοσιεύσει ο επίτροπος ως μέρος μιας διετούς διαδικασίας αξιολόγησης. 

Οι μειώσεις στη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης είναι «περιορισμένες σε κλίμακα» 

Η έκθεση του επιτρόπου παρουσιάζει ευρήματα από 803 παιδιά, ηλικίας 10-15 ετών και τους γονείς τους, βασιζόμενη σε δεδομένα εθνικής βασικής έρευνας λίγο πριν τεθούν σε ισχύ οι περιορισμοί στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης τον Δεκέμβριο του 2025 και δεδομένα που συλλέχθηκαν από τρίμηνη παρακολούθηση από τον Μάρτιο έως τον Απρίλιο του 2026. 

Στόχος του δεν είναι να αξιολογήσει τη μακροπρόθεσμη αποτελεσματικότητα της πολιτικής, αλλά να εξετάσει εάν συμβαίνουν αναμενόμενες πρώιμες αλλαγές. 

Ενώ ο αριθμός των παιδιών που διατηρούν λογαριασμούς μειώθηκε από περίπου 52% σε 42%, η αναδυόμενη εικόνα για τη συνεχή χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης είναι ανησυχητική. 

Στην πραγματικότητα, περισσότερα από τα μισά παιδιά που συμμετείχαν στην έρευνα είπαν ότι οι πλατφόρμες δεν τους είχαν ζητήσει καν να επιβεβαιώσουν την ηλικία τους. Περίπου το 18% ανέφερε ότι οι πλατφόρμες είχαν εκτιμήσει εσφαλμένα την ηλικία τους άνω των 16 ετών και το 37% είπε ότι είχαν απλώς καταχωρίσει την ηλικία τους ως 16 ετών και άνω στους λογαριασμούς τους για να διατηρήσουν την πρόσβαση. 

Πριν από την εισαγωγή των περιορισμών, το 85,9% των παιδιών ανέφεραν ότι χρησιμοποιούσαν τουλάχιστον μία πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης. Ο αριθμός αυτός μειώθηκε μόνο στο 81,5% σε τρεις μήνες. 

«Αυτό μπορεί να αντανακλά το σχετικά χαμηλό εμπόδιο στη συνεχή πρόσβαση στον λογαριασμό», ανέφερε η έκθεση, «με μικρή ανάγκη για τα παιδιά να βασίζονται σε λύσεις για να αποκτήσουν ή να διατηρήσουν πρόσβαση». 

Παράλληλα, η έκθεση βρήκε «πρώιμα σημάδια» ότι ορισμένα παιδιά μετακινούνταν σε άλλες πλατφόρμες, όπως το Reddit και το Pinterest. Εντόπισε επίσης μια «ακούσια συνέπεια» της απαγόρευσης: το ποσοστό των γονέων που δεν γνώριζαν ότι το παιδί τους είχε χρησιμοποιήσει τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αυξήθηκε κατά 10%. 

Και παρά το γεγονός ότι η κυβέρνηση ήλπιζε ότι η απαγόρευση θα οδηγήσει περισσότερα παιδιά να «παίζουν έξω με τους φίλους τους», η έκθεση βρήκε «ελάχιστη έως καθόλου αλλαγή» σε αυτό που έκαναν τα παιδιά τις ώρες που δεν ήταν συνδεδεμένα στο διαδίκτυο.  

Αποτελέσματα που δεν προκαλούν έκπληξη 

Τα αποτελέσματα αυτής της πρώτης αξιολόγησης δεν προκαλούν έκπληξη. 

Υπήρξαν τακτικές αναφορές στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης  για παιδιά που διατηρούν λογαριασμούς και παρακάμπτουν τους ελέγχους διασφάλισης ηλικίας. 

Και τα ευρήματα ενισχύουν την έκθεση της διαδικτυακής ρυθμιστικής αρχής από τον Μάρτιο, η οποία προκάλεσε ανησυχίες, ότι οι πλατφόρμες μέσων κοινωνικής δικτύωσης δεν συμμορφώνονταν με τη νομοθεσία. 

Τι συμβαίνει μετά;

Η δημοσίευση της έκθεσης είναι επίκαιρη, δεδομένης της πρόθεσης της κυβέρνησης να διπλασιάσει τη συμμόρφωση αυξάνοντας τις κυρώσεις και επεκτείνοντας τις εξουσίες συλλογής πληροφοριών του επιτρόπου. 

Οι εταιρείες που πωλούν λογισμικό διασφάλισης ηλικίας κάλεσαν επίσης την κυβέρνηση να εφαρμόσει έναν «υποχρεωτικό ανεξάρτητο έλεγχο» κάθε πλατφόρμας που καλύπτεται από περιορισμούς ηλικίας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, για να ελέγξει εάν χρησιμοποιούν σωστά τα εργαλεία. 

Η Ένωση Παρόχων Επαλήθευσης Ηλικίας υποστηρίζει ότι οι εταιρείες μέσων κοινωνικής δικτύωσης μπορεί να επιλέξουν να φορούν πρόστιμα για να δουν τη νομοθεσία να αποτυγχάνει. 

Ωστόσο, ακόμη και αν οι εταιρείες συμμορφωθούν και εμποδίσουν τα παιδιά κάτω των 16 ετών να έχουν λογαριασμούς, αυτό δεν θα εμποδίσει τα παιδιά να έχουν πρόσβαση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Η νομοθεσία δεν περιορίζει τη χρήση σε κατάσταση αποσύνδεσης – και η τρίμηνη έκθεση δείχνει ότι τα παιδιά συνεχίζουν να έχουν πρόσβαση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης με αυτόν τον τρόπο. 

Η κυβέρνηση έχει δεσμευτεί να εισαγάγει νομοθεσία για το ψηφιακό καθήκον φροντίδας φέτος, η οποία θα καθιστά τις εταιρείες τεχνολογίας υπόλογες και θα παρέχει προστασία στους Αυστραλούς όλων των ηλικιών. 

Αν θέλουμε να προστατεύσουμε τα παιδιά μας από επιβλαβές περιεχόμενο και αλγόριθμους στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αυτή η νομοθεσία δεν μπορεί να έρθει αρκετά σύντομα. 

Πληροφορίες: The conversation