Στις Ευρωεκλογές του 2009 στην Κύπρο οι υποψήφιοι ήταν 42. Από αυτούς, μόλις δέκα ήταν γυναίκες, νούμερο το οποίο αντιστοιχεί σε 24%. Όταν, όμως, οι πολίτες πήγαν στις κάλπες, προφανώς είχαν διαφορετική άποψη από τις πολιτικές δυνάμεις, αναφορικά με τις γυναίκες ευρωβουλευτές. Γι’ αυτό και ανέδειξαν δύο γυναίκες, από τους έξι Κύπριους ευρωβουλευτές, ποσοστό που αντιστοιχεί σε 33,3%.
Μπορεί το ένα τρίτο να μην πλησιάζει την ίση εκπροσώπηση, όμως υποδηλοί πως το ποσοστό εκλογής γυναικών είναι αισθητά μεγαλύτερο από το ποσοστό συμπερίληψής τους στα κομματικά ψηφοδέλτια. Η πιο πάνω παραδοξότητα αναδεικνύει ένα σοβαρό ζήτημα: Πως στην Κύπρο οι γυναίκες υστερούν στην εμπλοκή και τη συμμετοχή πολύ περισσότερο απ' ό,τι στην εκλογή.
Η πραγματικότητα σε αριθμούς
Τα νούμερα δουλεύουν εναντίον της ισότητας και σε άλλες χώρες της Ε.Ε. Και δεν περιορίζονται στις Ευρωεκλογές, όπου τα κράτη-μέλη εκλέγουν γυναίκες σε επίπεδο 35%. Αν και κάποιες χώρες τα πάνε πολύ καλύτερα από άλλες, οι θετικοί τους αριθμοί απλώς ανεβάζουν τους μέσους όρους στην Ευρώπη. Δεν ανατρέπουν τα δεδομένα και δεν διορθώνουν το πρόβλημα. Και τα δεδομένα λένε πως οι γυναίκες είναι συνολικά λιγότερο από το 25% των Υπουργών στις Κυβερνήσεις της Ε.Ε. Είναι μόλις το 24% στα Εθνικά Κοινοβούλια. Και μόνο τρεις από τους Αντιπροέδρους του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου είναι γυναίκες.
Σε ό,τι αφορά την Κύπρο ειδικότερα, είμαστε ακόμη πιο κάτω. Κινούμαστε, μεν, στα ευρωπαϊκά επίπεδα, σε ό,τι αφορά το Ευρωκοινοβούλιο, όμως, μόλις το 13% των Κυπρίων βουλευτών είναι γυναίκες. Όσον αφορά την εκτελεστική εξουσία, τα πράγματα είναι ακόμη χειρότερα. Μόνο μία γυναίκα, η Ζέτα Αιμιλιανίδου, είναι Υπουργός της Κυβέρνησης Αναστασιάδη. Καμία γυναίκα δεν είναι στην Κύπρο του 2013 δήμαρχος και κανένα κόμμα δεν έχει πλέον αρχηγό γυναίκα.
Ώρα για ανατροπή
Οι Ευρωεκλογές του Μαΐου, μπορούν ν' αποτελέσουν ορόσημο για θετική αλλαγή. Γι’ αυτό και η Ε.Ε. χρηματοδοτεί, μέσω του προγράμματος «Θεμελιώδη Δικαιώματα και Ιθαγένεια 2012», την «Ευρωπαϊκή εκστρατεία για τη Δημοκρατία της Ισότητας και την ενεργό συμμετοχή των Ευρωπαίων πολιτών στα κοινά. Καμία σύγχρονη δημοκρατία χωρίς την ισότητα των φύλων!», την οποία συντονίζει το Μεσογειακό Ινστιτούτο Μελετών Κοινωνικού Φύλου, σε συνεργασία με το European Women's Lobby (EWL), στις Βρυξέλλες, το Women Employment Information Centre (Λιθουανία), το Forum 50% (Τσεχία) και το Romanian Women's Lobby (Ρουμανία).
Ο γενικός στόχος του προγράμματος είναι η προώθηση της ενεργούς δημοκρατικής συμμετοχής του πολίτη στα κοινά και της δημοκρατίας της ισότητας στην Ευρώπη. Ο ειδικός στόχος του προγράμματος είναι η προώθηση της ενεργούς συμμετοχής των γυναικών ως εκλογέων και ως υποψηφίων στις εκλογές για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο του 2014, καθώς επίσης και η αύξηση του αριθμού των εκλεγμένων γυναικών.
Τι μπορείς να κάνεις εσύ
Επί της ουσίας, για να επέλθει αλλαγή, κάποιος θα πρέπει να κάνει την αρχή. Κι αυτός ο κάποιος είμαστε εμείς, οι Ευρωπαίοι πολίτες, που δεν θέλουμε να ζούμε σε μια «λιγότερη Ευρώπη», με λιγότερη ισότητα, λιγότερη εκπροσώπηση και λιγότερα δικαιώματα. Γι’ αυτό και οι συνεργαζόμενοι οργανισμοί προτείνουν σειρά πρακτικών μέτρων, που μπορούν να συμβάλουν στην αλλαγή. Μεταξύ άλλων, εμείς, οι ίδιοι οι πολίτες, μπορούμε:
- Να γράψουμε στα πολιτικά κόμματα, απαιτώντας την ισότητα στις λίστες υποψηφίων για τις Ευρωεκλογές του 2014.
- Να υπογράψουμε την κοινή διακήρυξη, απαιτώντας την ισότητα μεταξύ γυναικών και αντρών στη διαδικασία λήψης πολιτικών αποφάσεων και την ισότητα των φύλων σε όλα τα επίπεδα. Η διακήρυξη βρίσκεται στον σύνδεσμο www.paritydemocracy.eu/take-action.
- Να συμμετέχουμε στις εκδηλώσεις της εκστρατείας στην Κύπρο. Οι σχετικές πληροφορίες βρίσκονται στην ιστοσελίδα και στο facebook του Μεσογειακού Ινστιτούτου Μελετών Κοινωνικού Φύλου.
- Να δώσουμε στις Ευρωεκλογές ψήφο προτίμησης στις γυναίκες.
Η Δημοκρατία της Ισότητας
Η εκστρατεία τονίζει πως πρέπει να γίνει αντιληπτό πως εμείς είμαστε η Ευρώπη και οι σημαντικές αποφάσεις που λαμβάνονται σε ευρωπαϊκό επίπεδο επηρεάζουν την καθημερινότητά μας. Τόσο οι γυναίκες όσο και οι άντρες θα πρέπει να εκπροσωπούνται ίσα όταν λαμβάνονται τέτοιες αποφάσεις. Γι’ αυτό και καθίσταται επιτακτικό να επιτευχθεί η Δημοκρατία της Ισότητας.
Οι γυναίκες, άλλωστε, αποτελούν περισσότερο από το μισό του πληθυσμού, άρα τα Κοινοβούλια δεν είναι αντιπροσωπευτικά, όταν υποεκπροσωπούνται. Και δεν πρέπει να ξεχνούμε πως περισσότεροι από τους μισούς αποφοίτους των πανεπιστημίων στην Ευρώπη είναι γυναίκες, οι οποίες μένουν αναξιοποίητες και διακυβεύεται η ποιότητα των πολιτικών αποφάσεων.
Είναι δεδομένο πως η Δημοκρατία της Ισότητας διευρύνει τους ορίζοντες της πολιτικής, δημιουργεί νέες ευκαιρίες, ενώ φέρνει νέες ικανότητες και προοπτικές στη χάραξη πολιτικής. Επί της ουσίας διασφαλίζει την προβολή των γυναικών στην πολιτική, συμβάλλοντας στην εξάλειψη των στερεοτύπων και εφαρμόζοντας έμπρακτα το δικαίωμα για ίση εκπροσώπηση. Πρέπει να σταματήσουμε να πιστεύουμε πως κάποια πράγματα δεν μπορούν να αλλάξουν ποτέ. Στο χέρι μας είναι να τα αλλάξουμε.
