Τα ξίφη τους διασταύρωσαν τα κόμματα στην έκτακτη συνεδρίαση της Ολομέλειας της Βουλής των Αντιπροσώπων, με αφορμή της συζήτηση επί του πορίσματος της Συνεργατικής.

Η ένταση στη Βουλή, άρχισε με το «καλημέρα» για διαδικαστικά ζητήματα. Ένας ισχυρισμός του κοινοβουλευτικού εκπροσώπου του ΔΗΣΥ, Νίκου Τορναρίτη, προκάλεσε την αντίδραση του Γ.Γ του ΑΚΕΛ, Άντρου Κυπριανού ο οποίος τον αποκάλεσε «παραμυθά».

Ο κ. Τορναρίτης, φανερά ενοχλημένος από την κατηγορία που εξφενδόνισε  προς το πρόσωπο του ο Γ.Γ του ΑΚΕΛ, έφερε πρακτικά συζήτησης που τεκμηρίωναν τους ισχυρισμούς του, λέγοντας στον κ. Κυπριανού ότι δεν υπήρξε ποτέ παραμυθάς.

Μέσα στο ήδη τεταμένο κλίμα προκλήθηκε καθυστέρηση μέχρι να οριστεί η σειρά κατά την οποία θα μιλούσαν οι αρχηγοί των κομμάτων. Εν τέλει, αποφασίστηκε όπως αρχίσει η συζήτηση από το μικρότερο κόμμα στο μεγαλύτερο.

Στιγμές έντασης και σφοδρής αντιπαράθεσης προκλήθηκαν όταν στο βήμα της Βουλής ανέβηκε ο πρόεδρος του ΔΗΣΥ, Αβέρωφ Νεοφύτου. Ο κ. Νεοφύτου, σημείωσε ότι λόγω των όσων άκουσε από τους συναδέλφους του επέλεξε να μιλήσει εκτός κειμένου. Κάποιες από τις αναφορές του Αβέρωφ Νεοφύτου, προκάλεσαν την «έκρηξη» της κοινοβουλευτικής ομάδας του ΑΚΕΛ.

Μάλιστα, σε κάποιο σημείο ο Γ.Γ του ΑΚΕΛ, Άντρος Κυπριανού, χαρακτήρισε «συκοφάντη» τον πρόεδρο του ΔΗΣΥ, με τον Πρόεδρο της Βουλής, Δημήτρη Συλλούρη, να το καλεί να αποσύρει την σχετική κατηγορία, χωρίς όμως ανταπόκριση.

Κατά την διάρκεια της ομιλίας του Αβέρωφ Νεοφύτου, προκλήθηκε και δεύτερο «θερμό» επεισόδιο με τον εκπρόσωπο Τύπου του ΑΚΕΛ, Στέφανο Στεφάνου να το καλεί να προσέχει τι λέει.

Αιτία της δεύτερης «έκρηξης» της Αριστεράς στάθηκε η αναφορά του πρόεδρου του ΔΗΣΥ, ότι τα «Συναγερμικά» στελέχη στον Συνεργατισμό, είχαν παραιτηθεί, σε αντίθεση με κάποιους άλλους του ΑΚΕΛ που έμειναν «γαντζωμένοι» στις θέσεις τους μέχρι την κατάρρευση του.

Το δεύτερο πεδίο αντιπαράθεσης κατά τη συζήτηση στη Βουλή, είχε να κάνει με το ΕΛΑΜ. Οι αναφορές του Μαρίνου Σιζόπουλου αλλά και του Νικόλα Παπαδόπουλου για το ΕΛΑΜ προκάλεσαν την αντίδραση του Χρίστου Χρίστου, ο οποίος ζήτησε τον λόγο, διαβάζοντας αυτούσια την ιατρική γνωμάτευση με την οποία έλαβε απαλλαγή από την Εθνική Φουρά.

Η πλειονότητα των πολιτικών αρχηγών άσκησε κριτική στους χειρισμούς της κυβέρνησης αναφορικά με τον Συνεργατισμό βασιζόμενοι κυρίως σε αποσπάσματα του πορίσματος για την κατάρρευση του.

Ο Αβέρωφ Νεοφύτου, από την πλευρά του επικαλούμενος συγκεκριμένες σελίδες του πορίσματος ανέδειξε τις διαχρονικές ευθύνες των κομμάτων.

Αυτούσια η ομιλία του Χρίστου Χρίστου:

«Ξεκινώντας τη σημερινή συζήτηση, θα πρέπει να πω ότι σήμερα το Εθνικό Λαϊκό Μέτωπο (Ε.ΛΑ.Μ.) θα μιλήσει και για κουμπάρους, κουμέρες, γαμπρούς, συγγενείς, φίλους, συμμαθητές και συντρόφους.

Ο Συνεργατισμός δημιουργήθηκε στις αρχές του 20ου αιώνα μέσα σε δύσκολες συνθήκες ως το τραπεζικό ίδρυμα του λαού. Ήταν η απάντηση της κοινωνίας ενάντια στην οικονομική καταπίεση και κυρίως ενάντια στο φαινόμενο της τοκογλυφίας. Για δεκαετίες υπήρξε λόγο του ανθρωποκεντρικού του χαρακτήρα, το ίδρυμα που κέρδισε την εμπιστοσύνη και τις καταθέσεις δεκάδων χιλιάδων συμπατριωτών μας.
 
Σήμερα, εξετάζουμε το επίσημο πόρισμα της ερευνητικής επιτροπής για τα αίτια που οδήγησαν στην κατάρρευση αυτού του οικονομικού θεσμού, τον οποίον έχτισαν με κόπο και κράτησαν με θυσίες οι απλοί άνθρωποι του τόπου μας.
 
Κυρίες και κύριοι Βουλευτές,
 
«Η ευθύνη τους υπήρξε τεράστια στην καταστροφική πορεία που ακολούθησε ο Συνεργατικός Πιστωτικός Τομέας για τις πολλές δεκαετίες που προηγήθηκαν της ανακεφαλαιοποίησης του 2013-14». Η Αναφορά αυτή βρίσκεται κάτω από το τίτλο «Τα πολιτικά κόμματα», στη σελίδα 173 του πορίσματος.
 
Εις ότι μας αφορά, είχαμε καταγγείλει δημόσια από αυτό το βήμα την κατάσταση που επικρατούσε από το καλοκαίρι του 2018. Οι Πρόσφατες εξελίξεις απλά επιβεβαιώνουν όσα το ΕΛΑΜ επανειλημμένα έχει διατυπώσει δημόσια.
 
Τα προηγούμενα χρόνια υπήρξαν προειδοποιήσεις που αγνοήθηκαν. Τόσο ο Γενικός Ελεγκτής μέσα από τις εκθέσεις του από 2014, όσο και η Ένωση Τραπεζικών Υπαλλήλων Κύπρου με σειρά ανακοινώσεών της, έκρουαν τον κώδωνα του κινδύνου για τα κακώς έχοντα στον συνεργατισμό. Τίποτα από τα πιο πάνω δεν λήφθηκαν υπόψιν από τους υπευθύνους και διαχειριστές της όλης κατάστασης.
 
Αναλύοντας τα δεδομένα, καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι ο κύριος ένοχος για την κατάρρευση του Συνεργατισμού είναι το κομματικό κράτος, που λειτουργεί εδώ και δεκαετίες χωρίς τιμωρία. Τέσσερα κόμματα, ΔΗΣΥ, ΑΚΕΛ, ΔΗΚΟ, ΕΔΕΚ είχαν στήσει ένα μεγάλο φαγοπότι στις πλάτες των πολιτών και σήμερα είστε εδώ, δήθεν για να αναζητήσετε τους ενόχους.
 
Τα στοιχεία από τις καταθέσεις και το μαρτυρικό υλικό αποδεικνύουν  πέραν πάσης αμφιβολίας τι συνέβαινε.
 
Ενδεικτικά, στη σελίδα 62 του πορίσματος, «τα μέλη των Επιτροπειών των Συνεργατικών Πιστωτικών Ιδρυμάτων (ΣΠΙ) εκλέγονταν με κομματικά κριτήρια και όχι με βάση την ικανότητα και καταλληλόλητά τους για διαχείριση ενός πιστωτικού ιδρύματος».
 
Στη σελίδα 78 του πορίσματος, σε ερώτηση προς τον κ. Ρολάνδη, εάν έγιναν σκέψεις για απομάκρυνση των κομμάτων από τα ΣΠΙ, τόνισε το εξής: «Ούτε ο Θεός δεν μπορούσε να απομακρύνει τα κόμματα, δυστυχώς, αφού ήταν μέρος της σάρκας του Συνεργατισμού απ’ την αρχή».
 
Τα όσα αναφέρω δεν είναι λόγια δικά μου, αλλά λόγια από τις καταθέσεις στην Διερευνητική Επιτροπή.
 
Πριν από περίπου δύο βδομάδες το Εθνικό Λαϊκό Μέτωπο (Ε.ΛΑ.Μ.) έδωσε στη δημοσιότητα και απέστειλε με σχετικό δελτίο σε όλα τα ΜΜΕ ένα έγγραφο που παρουσίαζε την κοινή δράση των τεσσάρων κομμάτων (ΔΗΣΥ, ΑΚΕΛ, ΔΗΚΟ, ΕΔΕΚ) στον Συνεργατισμό. Μέσα από το εν λόγω έγγραφο, υποδείκνυαν στα μέλη του Συνεργατικού Ταμιευτηρίου, ποια πρόσωπα να ψηφίσουν για ανάδειξη των μελών της επιτροπείας. Κανένας φυσικά δεν απάντησε και κανένας δημοσιογράφος δεν ρώτησε.
 
Αναλυτικότερα, η πολιτική εμπλοκή έχει ως εξής:
 
Ο τελευταίος Γενικός Διευθυντής του Συνεργατισμού ήταν ο στενός φίλος του Χάρη Γεωργιάδη, ο Νικόλας Χατζηγιάννης, ο οποίος διορίστηκε με ύποπτο τρόπο, αποκλείοντας με συνοπτικές διαδικασίες 7 άλλα άτομα. Αυτό έγινε με τη συγκατάθεση και του ΔΗΣΥ και του ΑΚΕΛ.
 
Επίσης, ο Διευθυντής Στρατηγικής και ανασχηματισμού της ΣΚΤ, Γιάννος Σταυρινίδης, ήταν κουμπάρος του Χάρη Γεωργιάδη.
 
Από την πλευρά του ΑΚΕΛ, που φέρει τεράστια ευθύνη για τη κατάρρευση του Συνεργατισμού, στο Διοικητικό Συμβούλιο συμμετείχε ο γνωστός Δικηγόρος Λάμπρος Πιερής, ο οποίος είναι μέλος της Κεντρικής Επιτροπής του ΑΚΕΛ. Ένα άτομο το οποίο το τελευταίο διάστημα είναι πρώτη είδηση, μαζί με τον Συνεργάτη του κ. Αρτεμίου, σε πολλά ελλαδικά ΜΜΕ. Τα δημοσιεύματα, μεταξύ άλλων, κάνουν λόγο για περίεργες υποθέσεις που συνδέουν τις οικονομικές σχέσεις του ΣΥΡΙΖΑ με το ΑΚΕΛ, ενώ μιλούν για διασυνδέσεις του δικηγορικού γραφείου Αρτεμίου – Πιερή με το Μέγαρο Μαξίμου του Αλέξη Τσίπρα, για ξέπλυμα χρήματος σε τράπεζα στη Κύπρο, όπου ο ένας ήταν διευθυντικό στέλεχος. Στη Κύπρο η εν λόγω είδηση δεν σχολιάστηκε καθόλου, λες και δεν συμβαίνει τίποτα
 
Επίσης, κατά καιρούς συμμετείχαν πρωτοκλασάτα στελέχη της αριστεράς, μεταξύ των οποίων οι πρώην βουλευτές του ΑΚΕΛ, Λώρης Λυσιώτης, Ανδρέας Μουσκάλης και ο Κίκης Καζαμίας, ο οποίος μάλιστα διετέλεσε και Υπουργός Οικονομικών επί διακυβέρνησης Χριστόφια.
 
Παράλληλα, ηγετικά στελέχη του ΑΚΕΛ άσκησαν κατά καιρούς πιέσεις για να διαγραφούν δάνεια σε οργανώσεις που πρόσκεινται στον εν λόγω πολιτικό χώρο.
 
Η τρίτη πηγή που ευθύνεται για τα όσα συνέβησαν στον Συνεργατισμό είναι το ΔΗΚΟ, το οποίο φρόντισε από νωρίς να συμμετέχει στην εκμετάλλευση της κατάστασης, παρ’ όλο που σήμερα εμφανίζεται να ασκεί έντονη κριτική.
 
Πέραν από τους κατά καιρούς άξιους εκπροσώπους του στις επιτροπές και στα Διοικητικά Συμβούλια του Συνεργατισμού, το δικηγορικό γραφείο του κ. Παπαδόπουλου ήταν ένα εκ των νομικών συμβούλων του Συνεργατισμού, ενώ για τις υπηρεσίες που παρείχε έλαβε περίπου 1,5 εκατομμύρια ευρώ ως πληρωμή, από τα συνολικά 37 εκατομμύρια που δόθηκαν σε ελεγκτικά και νομικά γραφεία για τη παροχή υπηρεσιών.
 
Η ΕΔΕΚ αρχικά αποκλείστηκε από το μεγάλο φαγοπότι, όμως στη συνέχεια φρόντισε και έφτασε στο σημείο να ζητήσει επίσημα, με πρόταση νόμου που υπέβαλε στα τέλη του 1997, τη τροποποίηση των περί Συνεργατικών Εταιρειών Θεσμών, ώστε να αλλάξει το σύστημα εκλογής επιτροπείας, από  πλειοψηφικό σε αναλογικό. Η πρόταση δεν είχε σκοπό να μειώσει τις κομματικές παρεμβάσεις στο εσωτερικό του ιδρύματος, αλλά αντίθετα να ενισχύσει τη κομματοκρατία. Ήθελαν με απλά λόγια να είχαν και αυτοί μερίδιο στα όσα συνέβαιναν.
 
Μετά από αυτό το γεγονός, η ΕΔΕΚ έλαβε το μερίδιό της και εκπρόσωποί της τοποθετήθηκαν στον Συνεργατισμό, όπως ο Πάμπης Χριστοδουλίδης, που διετέλεσε και αντιπρόεδρος.
 
Από όσα έχω αναφέρει, καθίσταται σαφές, πέραν πάσης αμφιβολίας, ότι το παλαιοκομματικό κατεστημένο φέρει τεράστιες ευθύνες για την κατάρρευση του Ιδρύματος. Διόριζαν ανθρώπους που δεν είχαν τα απαραίτητα προσόντα, αλλά ήταν απλά κομματικοί φίλοι και συνεργάτες, για να διοικήσουν ένα Τραπεζικό Οργανισμό. Στη συνέχεια, αυτοί εξυπηρετούσαν το κόμμα που τους τοποθέτησε.
 
Σήμερα, έχουμε δει κάποια ονόματα Πολιτικών Εκτεθειμένων Προσώπων (ΠΕΠ) που έχουν Μη Εξυπηρετούμενα Δάνεια. Αυτό όμως που πραγματικά έχει ενδιαφέρον, είναι να δούμε τη λίστα των ΠΕΠ, των οποίων τα δάνεια έχουν ήδη διαγραφεί.
 
Κύριε Πρόεδρε,
 
Εμείς θεωρούμε ως πραγματική απειλή για τη δημοκρατία την ασυδοσία που επικρατεί στο πολιτικό σύστημα. Ένα σύστημα που έχει πάψει προ πολλού να κάνει αυτοκριτική και για τα όσα συμβαίνουν φροντίζει να κατηγορεί άλλους, ή ο ένας τον άλλο.
 
Η Κυβέρνηση θα πρέπει να αναλάβει τις ευθύνες της. Θα πρέπει να σταματήσει να απαξιώνει το ερευνητικό πόρισμα μιας επιτροπής που η ίδια διόρισε, το οποίο ξεκάθαρα επιρρίπτει ευθύνες σε τέσσερα κόμματα (ΔΗΣΥ, ΑΚΕΛ, ΔΗΚΟ, ΕΔΕΚ) και αναφέρει παράλληλα ότι πρέπει άμεσα να παραιτηθεί ο Υπουργός Οικονομικών Χάρης Γεωργιάδης, κάτι που το Εθνικό Λαϊκό Μέτωπο (Ε.ΛΑ.Μ.) δεν ζητά σήμερα, ως αποτέλεσμα των πρόσφατων εξελίξεων, αλλά το είχαμε ζητήσει πριν πολλούς μήνες από αυτό το βήμα.
 
Ταυτόχρονα, εμμένουμε στη θέση μας για δημοσιοποίηση των ονομάτων ΟΛΩΝ των πολιτικών προσώπων που εμπλέκονται στο σκάνδαλο του Συνεργατισμού, από όποιο χώρο κι αν προέρχονται, ότι χρώμα κι αν έχουν».

Τα κυριότερα σημεία της τοποθέτησης της  Άννας Θεολόγου:

  • Η κυρία Θεολόγου διάβασε απόσπασμα από το πόρισμα για την ΣΚΤ όπου επιρρίπτει ευθύνες στον Υπουργό Οικονομικών, Χάρη Γεωργιάδη για την κατάρρευση.
  • Σε άλλο σημείο του πορίσματος, αναφέρει ότι δεν υπήρχε θεσμοθετημένο όργανο όπου θα ενημερώνεται για την πορεία του Συνεργατισμού κάνοντας λόγο για προχειρότητα εκ μέρους της κυβέρνησης.
  • Η ίδια χαρακτήρισε «εντυπωσιακή» την δήλωση του Χάρη Γεωργιάδη ότι άλλο η πολιτική ευθύνη και άλλο η πολιτική υπευθυνότητα. «Το σίγουρο είναι κύριε Υπουργέ ότι έχετε ευθύνη», δήλωσε. Το μόνο σίγουρο είναι ότι δεν έχετε υπευθυνότητα, πρόσθεσε.
  • Κύριε Υπουργέ  έχετε έλλειψη ταπεινότητας και ηθικής, τόνισε.
  • Ολοκληρώθηκε η τοποθέτηση της κυρίς Θεολόγου.

Αυτούσια η ομιλία του προέδρου των Οικολόγων - Συνεργασία Πολιτών, Γιώργου Περδική:

«Σήμερα ξεκινά η ουσιαστική θεσμική συζήτηση επί του πορίσματος της Ερευνητικής Επιτροπής για τον Συνεργατισμό. Εμείς θεωρούμε ότι αυτή η συζήτηση είναι η συνέχεια των συζητήσεων που προκαλέσαμε όταν ως Κίνημα Οικολόγων - Συνεργασία Πολιτών μαζί με την ανεξάρτητη Βουλευτή κ. Θεολόγου μέσα στο καλοκαίρι του 2017 – σε χρόνο ανύποπτο θα έλεγε κάποιος – εγγράψαμε επείγον θέμα για τις εξελίξεις στο Συνεργατισμό.

 
Ήταν τότε που η Επιτροπεία του Συνεργατισμού αποφάσισε να προσλάβει με αδιαφανείς και ύποπτες διαδικασίες μια ξένη εταιρεία, την Altamira, για τη διαχείριση μέρους των Μη Εξυπηρετούμενων Δανείων. Τότε λίγες δεκάδες διαδηλωτές βρεθήκαμε στους δρόμους για να εκφράσουμε την ανησυχία μας για το μέλλον του Συνεργατισμού. Εκείνες τις μέρες (24/08) ο ίδιος ο κ. Χατζηγιάννης σε συνάντηση που είχαμε μαζί με τη Συντεχνία Μικρών Επιχειρήσεων και Αυτοεργοδοτουμένων μου ομολογούσε ότι ο Εποπτικός Μηχανισμός δεν εμπιστεύεται την Επιτροπεία του Συνεργατισμού και ήταν επάναγκες να προσκληθεί ένας οργανισμός της δικής τους εμπιστοσύνης για να διαχειριστεί τα Μη Εξυπηρετούμενα Δάνεα.
 
Οδηγήσαμε λοιπόν το θέμα ενώπιον της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Ελέγχου, μέσα στον Αύγουστο του 2017 – όταν κάποιοι έκαναν τις πολυτελείς διακοπές τους στις Μπαχάμες και στις Σεϋχέλλες – και παρά την άρνηση ορισμένων (που βρίσκονται ενώπιον μου αυτήν τη στιγμή) αναδείξαμε όλους τους κινδύνους που απειλούσαν με κατάρρευση το Συνεργατισμό. Αλλά ήταν πλέον προεκλογική περίοδος και δεν έπρεπε να λέγονται πολλά, μας έλεγαν.
 
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο η σύσκεψη των αρχηγών ή εκπροσώπων των κομμάτων στις 28/09/2017 αποφάσισε παρά τη δική μας αντίρρηση να κρατηθεί μυστική η έκθεση του Γενικού Ελεγκτή για το Συνεργατισμό στην οποία καταγράφονται πολλές από τις παράνομες ενέργειες της εποπτείας του Συνεργατισμού. Τα κόμματα – πλην Λακεδαιμονίων- έστρωσαν πέπλο μυστικότητας για να προστατεύσουν τους διοικούντες του Συνεργατισμού.
 
Θα ήθελα να ευχαριστήσω τον Πρόεδρο της Ερευνητικής Επιτροπής κ. Γιώργο Αρέστη και τα δύο άλλα μέλη της κ. Γιώργο Χαραλάμπους και Γιώργο Γεωργίου, καθώς και όλη τους την ομάδα, για το έργο που έχουν επιτελέσει. Η έκθεση και το πόρισμα είναι ένα εξαιρετικό έργο, που έχει αποδώσει αξιολογότατα ευρήματα που πρέπει να γίνουν σεβαστά. Ως Κίνημα Οικολόγων -Συνεργασία Πολιτών δεσμευόμαστε ότι θα κάνουμε ότι μας αναλογεί για να αναδειχθούν όλες οι πληροφορίες και ευθύνες που το πόρισμα καταδεικνύει.
 
Εμείς δεν θα προσποιηθούμε πως προλάβαμε να μελετήσουμε διεξοδικά και σε βάθος και τις 844 σελίδες του πορίσματος. Είναι τόσο μεστό το πόρισμα που θα μας πάρει πάρα πολύ χρόνο να το μελετήσουμε διεξοδικά και να μπορέσουμε να επεξεργαστούμε πλήρως τις πληροφορίες που περιέχει. Γι’ αυτό κατανοούμε και την ανάγκη παρέλευσης χρόνου πριν μπορέσει να αποφασίσει ο Γενικός Εισαγγελέας να αποφασίσει τα επόμενα του βήματα. Όμως γνωρίζει πολύ καλά και ο ίδιος ότι ο λαός – που εκπροσωπούμε σε αυτό το οίκημα – απαιτεί την απόδοση ευθυνών.
 
Θα επικεντρωθούμε στα θέματα που βρήκαμε πιο ενδιαφέροντα και σημαντικά για να αναφερθούν σε αυτήν την πρώτη συζήτηση του πορίσματος στην Βουλή των Αντιπροσώπων. Είναι πρόθεσή μου να ζητήσω από την Κοινοβουλευτική Επιτροπή Ελέγχου να συζητήσουμε εξονυχιστικά το πόρισμα – ενότητα με ενότητα – στα πλαίσια του ήδη εγγεγραμμένου αυτεπάγγελτου θέματος.
 
Το πόρισμα ημερομηνίας 1η Μαρτίου 2019, δόθηκε στην δημοσιότητα στις 6 Μαρτίου 2019. Ένα πόρισμα που προκύπτει από εργασία που ξεκίνησε από τις 6 Ιουλίου 2018 και χρειάστηκε να πάρει και 2 επιμηκύνσεις για να ολοκληρωθεί και να έχουμε σήμερα στα χέρια μας 844 σελίδες γεμάτες από χρήσιμες πληροφορίες και καταληκτικά συμπεράσματα. Οι ακροάσεις μαρτύρων κράτησαν μέχρι και τις 12 Δεκεμβρίου 2018, λήφθηκαν 98 καταθέσεις και μελετήθηκε ένας τεράστιος όγκος εγγράφων (ανήλθαν στις 120.000 σελίδες).
 
Σημειώσαμε πως η ερευνητική επιτροπή αναφέρει ότι δεν είχε στη διάθεσή της όλα τα σχετικά έγγραφα που ζήτησε από την Ευρωπαική Κεντρική Τράπεζα και ειδικά από τον Ενιαίο Εποπτικό Μηχανισμό. Ελπίζουμε πως αυτή η πρόσβαση θα παραχωρηθεί στον Γενικό Εισαγγελέα για τους σκοπούς του ανακριτικού έργου. Η καθυστέρηση στην παράδοση διαβαθμισμένων εγγράφων του υπουργικού – που τελικά κοινοποιήθηκαν στην επιτροπή μόλις τον Ιανουάριο 2019 – μετά την ολοκλήρωση των ακροάσεων και την λήψη καταθέσεων και η άρνηση της κ. Ντανιέλ Νουί, Προέδρου του Εποπτικού Συμβουλίου του Ενιαίου Εποπτικού Μηχανισμού, να έρθει στην Κύπρο για να καταθέσει ενώπιον της Επιτροπής, δυσχέραναν το έργο της Επιτροπής.
 
Τη μέρα της παραχώρησης του «καλού μέρους» της Συνεργατικής Κυπριακής Τράπεζας στην Ελληνική στις 3 Σεπτεμβρίου 2019 τα μη εξυπηρετούμενα δάνειά της ανέρχονταν στα 7,49 δις, βάση δηλώσεων του Κυβερνητικού Εκπροσώπου κ. Πρόδρομου Προδρόμου. Τον Δεκέμβριο του 2017 όμως οι καταθέσεις ανέρχονταν στα 11,6 δις[1]. Το πόρισμα αναφέρεται στην απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων στις 5 Σεπτεμβρίου 2013 όταν αποφασίστηκε η αλλαγή της δομής και του ιδιοκτησιακού καθεστώτος του Συνεργατικού Πιστωτικού Τομέα, που λήφθηκε μετά από μαραθώνια συνεδρίαση. Δεν κατέγραψε βέβαια τα τραγελαφικά που είχαν διαμειφθεί σε εκείνη την συγκεκριμένη συνεδρίαση, όπου αναγκάστηκε το σώμα να προβεί σε δεύτερη ψηφοφορία, μετά τις 12:00 τα μεσάνυχτα, για να εξασφαλιστεί η παραχώρηση του 1,5 δις προς τον Συνεργατισμό αλλά ταυτόχρονα και η κρατικοποίηση των Συνεργατικών Πιστωτικών Ιδρυμάτων. Εκείνη τη νύχτα η Βουλή έδωσε τα κλειδιά του Συνεργατισμού -των 100 χρόνων προσφοράς στο λαό μας - στον κ. Χάρη Γεωργιάδη και την παρέα του, χωρίς να εξασφαλίσει αναγκαίες εγγυήσεις ότι δεν θα φθάναμε στο ξεπούλημα και την καταστροφή.
 
Υπενθυμίζω για τα πρακτικά και την ιστορία πως το Κίνημα Οικολόγων - Συνεργασία Πολιτών είχε ταχθεί εναντίον στην ψήφιση του συγκεκριμένου νόμου και τις δύο φορές, πριν και μετά την 12η ώρα της μοιραίας εκείνης νύχτας της 4ης Σεπτεμβρίου 2013.
 
Διερωτούμαι αν το κράτος θα εισπράξει το ποσό των €3,5 δισ. που δόθηκαν στον Συνεργατισμό τα τελευταία 6 χρόνια. Ποιοι κίνδυνοι υπάρχουν από την παραχώρηση 2,6 δις εγγυήσεων στην Ελληνική Τράπεζα; Ποιοι θα διαχειριστούν την περιουσία των €7 δισ. που βρίσκεται στην ΚΕΔΙΠΕΣ; (Κυπριακή Εταιρεία Διαχείρισης Περιουσιακών Στοιχείων); Έχουν περάσει μήνες και πάλι σημειώνουμε προβλήματα λόγω της μη εξουσιοδότησης της ΚΕΔΙΠΕΣ να προχωρήσει σε διαχείριση και αναδιαρθώσεις των «κακών δανείων» που έχουν μείνει στην δικαιοδοσία της. Αυτό είναι ένα πολύ σοβαρό ζήτημα που πρέπει να απασχολήσει επειγόντως τη Βουλή, δηλαδή το μέλλον της διαχείρισης των περιουσιακών στοιχείων που έχουν μεταβιβαστεί στην ΚΕΔΙΠΕΣ και ιδιαίτερα των ΜΕΔ.
 
Η κυβέρνηση τον Σεπτέμβριο του 2013 παρέλαβε μια Συνεργατική Κυπριακή Τράπεζα που διέθετε 93 Συνεργατικά Πιστωτικά Ιδρύματα, που είχαν προκύψει από την συγχώνευση πέραν των 350 ΣΠΙ[2]. Η PIMCO υπολόγισε το Δεκέμβριο 2012 ότι το έλλειμμα κεφαλαίων ανήλθε στα €1,5 δις και λόγω της αδυναμίας εξεύρεσης κεφαλαίων από τον ιδιωτικό τομέα, η Συνεργατική Κεντρική Τράπεζα μαζί με τα Συνεργατικά Πιστωτικά Ιδρύματα ανακεφαλαιοποιήθηκαν με βάση το Μνημόνιο Συναντίληψης το 2014, με το ποσό του €1,5 δις από το Ταμείο Ανακεφαλαιοποίησης της Κυπριακής Δημοκρατίας.
 
Απαραίτητος όρος για την ανακεφαλαιοποίηση ήταν η υποβολή Σχεδίου Αναδιάρθρωσης προς την Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και η έγκριση του Σχεδίου αυτού. Τα 93 Συνεργατικά Πιστωτικά Ιδρύματα συγχωνεύτηκαν σε 18 Συνεργατικά Πιστωτικά Ιδρύματα και συνομολογήθηκε συμφωνία που απαιτούσε όπως μεταφερθεί η αρμοδιότητα της αδειοδότησης, ρύθμισης και εποπτείας των Συνεργατικών Πιστωτικών Ιδρυμάτων από την Υπηρεσία Εποπτείας Συνεργατικών Εταιρειών στην Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου. Επιπλέον συμφωνήθηκε όπως ο έλεγχος των οικονομικών καταστάσεων της Συνεργατικής Κυπριακής Τράπεζας και των Συνεργατικών Πιστωτικών Ιδρυμάτων να γίνεται από εξωτερικούς ελεγκτικούς οίκους και να ετοιμαστεί Σχεδίο Δράσης για την αντιμετώπιση των κυριότερων προκλήσεων που αντιμετώπιζαν η Συνεργατική Κυπριακή Τράπεζα και τα Συνεργατικά Πιστωτικά Ιδρύματα. Το πόρισμα καταγράφει και την επεσήμανση του τότε Διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας ότι «ο Συνεργατικός Πιστωτικός Τομέας είχε κριθεί από τους ίδιους τους δανειστές ως βιώσιμος και πως ένας από τους κύριους παράγοντες για την επιτυχή εφαρμογή του Σχεδίου Αναδιάρθρωσης που θα επανάφερε τον Τομέα σε κερδοφόρα πορεία ήταν η επιλογή στη νέα διοίκηση ικανών και κατάλληλων ατόμων που θα ενεργούσαν με γνώμονα το καλώς νοούμενο συμφέρον της επένδυσης του κράτους και της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας» .
 
Τι ακριβώς πήγε λάθος με εκείνο το εγκριμένο Σχέδιο; Ποιος φέρει την ευθύνη για μη υλοποίηση του; Μήπως ήταν προβληματικό το Σχέδιο ευθύς εξαρχής; Μήπως δεν είχαν γίνει σωστοί υπολογισμοί; Η εποπτεία της Κεντρικής Τράπεζας Κύπρου γινόταν ορθά; Μήπως η χρήση εξωτερικών ελεγκτικών οίκων συνέβαλε στην επιδείνωση της κατάστασης; Ή μήπως αυτοί που ανέλαβαν να «σάσουν» τον Συνεργατισμό απλά φρόντισαν να «σάσουν την πούγκα τους»;
 
Το πόρισμα αποδίδει ευθύνες στην Κεντρική Τράπεζα Κύπρου. Οι εποπτικοί ελέγχοι που διενεργήθηκαν ήταν επαρκείς; Πώς χειρίστηκαν τα πορίσματα των 19 αξιολογήσεων που διεξήγαγαν το 2013-2014;[3] Πόσοι ελέγχοι είχαν διεξαχθεί από τότε; Γιατί δεν προωθήθηκαν ποινικές και αστικές αγωγές εναντίον προσώπων που διαφάνηκε ότι είχαν εμπλοκή στη λήψη λανθασμένων αποφάσεων εκ μέρους των ΣΠΙ στα οποία εργοδοτούνταν; «Αξιωματούχοι της Κεντρικής Τράπεζας Κύπρου συμμετείχαν καθ’ όλο το χρονικό διάστημα 2014-2018 στα όργανα λήψης αποφάσεων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας για σκοπούς του ΕΕΜ[4] (Ενιαίου Εποπτικού Μηχανισμού)» λέει το πόρισμα. Άρα ξεκάθαρα θα πρέπει να αναζητηθούν οι ευθύνες της ελλιπούς εποπτείας της ίδιας της Διοικητριας της Κυπριακής Κεντρικής Τράπεζας στο Συνεργατισμό. Μέχρι σήμερα όμως η Κεντρική Τράπεζα παραμένει στο απυρόβλητο και «ποιεί την πάπια».
 
Έχουν λεχθεί πάρα πολλά τις τελευταίες εβδομάδες για τις πολιτικές ευθύνες του Υπουργού Οικονομικών. Η γνώμη μου είναι ότι ξεκάθαρα η Επιτροπή έχει αποδώσει βαρύτατες πολιτικές ευθύνες στον Υπουργό Οικονομικών κ. Χάρη Γεωργιάδη για την καταστροφή της ΣΚΤ, λόγω ανικανότητας στην εποπτεία / έλεγχο / συντονισμό της κρατικής τράπεζας (99,2%) ως εκπρόσωπος του μεγαλομετόχου, δηλαδή της Κυπριακής Δημοκρατίας.
 
Η πρώτη δήλωση όμως του Υπουργού Οικονομικών ήταν, «άλλο η πολιτική ευθύνη και άλλο η πολιτική υπευθυνότητα». Αυτό ήταν το επίπεδο ευθιξίας του Υπουργού, που αργότερα παραδέχθηκε ότι πάντοτε θεωρούσε ότι η μόνη λύση για το Συνεργατισμό ήταν η ιδιωτικοποίηση του. Αν συνυπολογίσει κανείς το θράσος που χαρακτηρίζει τις δηλώσεις του ημερομηνίας 12 Μαρτίου 2019 στο Euronews, γίνεται ακόμη πιο ξεκάθαρη η κυνική νεοφιλελεύθερη προσεγγιση του υπουργού οικονομικών της παρούσας κυβέρνησης. Είπε: «Υπάρχει μια διαφορά στην προσέγγιση. Η κυβέρνηση κι εγώ ως μέλος της κυβέρνησης θεωρούμε ότι αυτό που έγινε ήταν θετικό. Δεν ήταν μία αρνητική εξέλιξη. Ήταν σίγουρα μία δύσκολη πολιτικά απόφαση, κατανοώ τις αντιδράσεις, υπάρχει μία ταύτιση με το Συνεργατισμό διαχρονική, όμως ήταν μία δύσκολη αλλά απολύτως αναγκαία απόφαση, έχει θωρακίσει πλήρως το τραπεζικό μας σύστημα, οδήγησε αμέσως σε αναβαθμίσεις της κυπριακής οικονομίας στην επενδυτική βαθμίδα, χαιρετίστηκε αυτή η απόφαση, απ’την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, από τους ευρωπαϊκούς θεσμούς, άρα ήταν μία δύσκολη, ωφέλιμη και για αυτή την απόφαση τη θετική, βεβαίως και αναλαμβάνουμε την ευθύνη[5]». Βέβαια κάθε άλλο παρά ανάληψη ευθύνης έχουμε από αυτό τον Υπουργό ή την κυβέρνηση Αναστασιάδη.
 
Σε δηλώσεις του ο κυβερνητικός εκπρόσωπος κ. Πρόδρομος Προδρόμου στις 7 Μαρτίου 2019 προσπάθησε να αποποιηθεί κάθε ευθύνης πριν καν προλάβουν να μελετήσουν το πόρισμα. Έκανε λόγο για έλλειψη τεχνοοικονομικής μελέτης και κατάρτισης της ερευνητικής επιτροπής και ακολούθως εξέφρασε την εκτίμηση ότι το πόρισμα δεν έλαβε υπόψη το ρυθμιστικό – κανονιστικό πλαίσιο, μέσα στο οποίο λειτούργησε ο Συνεργατισμός. Συνεπώς, λέει, δεν πρέπει να αποδίδονται ευθύνες στην Κυβέρνηση και στον Υπουργό Οικονομικών.
 
Μία μέρα αργότερα διέψευσε την αναπληρώτρια του κ. Κλέλια Βασιλείου, η οποία μίλησε για επιστολή παραίτησης του Υπουργού Οικονομικών, απλά για να διαψευθεί μια εβδομάδα αργότερα και ο ίδιος από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας. 
 
Ο ίδιος ο πρόεδρος της Δημοκρατίας έχει αναφέρει ότι θα θεωρούσε απόλυτα δικαιολογημένο το αίτημα για ανάληψη πολιτικών ευθυνών από τον υπουργό Οικονομικών, εάν παραγνώριζε τον ρόλο του στα εξής:
 
 
 
1.          Στην αποτροπή της άτακτης χρεοκοπίας του κράτους
 
2.          Στη σύντομη και πετυχημένη έξοδο από το Μνημόνιο
 
3.          Στη δημιουργία πλεονασματικών  προϋπολογισμών
 
4.          Στη δραστική μείωση της ανεργίας
 
5.          Στην επίτευξη συνεχόμενης ανάπτυξης με έναν από τους υψηλότερους ρυθμούς στην Ευρώπη.
 
 
 
Δηλαδή εμμέσως πλην σαφώς αναγνωρίζει την αποτυχία του στο θέμα του Συνεργατισμού αλλά τον απαλλάσσει ευθυνών λόγω πρότερου πετυχημένου – κατά την άποψη του κ. Νίκου Αναστασιάδη – έργου στην οικονομία.
 
Δυστυχώς όμως αυτή η εικόνα που θέλει να παρουσιάζει η Κυβέρνηση, δεν έχει σχέση με την πραγματικότητα. Μετά από 6 χρόνια "σωτήριας" διακυβέρνησης το χρέος έχει αυξηθεί κατά 22,5% του ΑΕΠ. Το χρέος στην πραγματικότητα βρίσκεται στο 116,2% του ΑΕΠ και θα βρισκόταν πολύ πιο πάνω εάν το κράτος δεν διέγραφε από τον λογαριασμό των χρεών του το χρέος 7 δις προς το ταμείο κοινωνικών ασφαλίσεων με τις ευλογίες της τρόικα.
 
Καλώ την Κυβέρνηση να αντιληφθεί ότι το λεγόμενο «success story» δεν πείθει ούτε τους Ευρωπαίους αλλά ούτε και το ίδιο το ΔΝΤ και κυρίως δεν πείθει εμάς που το ζούμε.
 
Η ευθύνη του Υπουργού Οικονομικών βέβαια δεν περιορίζεται μόνο στην κακοδιαχείριση, την κακή εταιρική διακυβέρνηση στην οποία διέπρεψε η διορισμένη από τον ίδιο ηγεσία του Συνεργατισμού. Δυστυχώς το μεγαλύτερο πρόβλημα ήταν η επιμονη στην προώθηση ανόητων ιδεών όπως ήταν η παροχή δωρεάν μετοχών ή η έκδοση νέου ομολόγου της Κυπριακής Δημοκρατίας προεκλογικά το 2018 για να στηρίξουν υποτίθεται τον Συνεργατισμό. Στο πόρισμα σημειώνεται ότι «είμαστε πεπεισμένοι ότι η λύση της πώλησης δεν ήταν μια λύση που η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα προέκρινε από την αρχή. Τα πράγματα οδηγήθηκαν εκεί ιδιαίτερα λόγω της αποτυχημένης προσπάθειας αποκρατικοποίησης η οποία προστέθηκε στα ήδη υπάρχοντα προβλήματα. Συμπεραίνουμε δε ότι την χαριστική βολή γι’ αυτή την πορεία έδωσε η λανθασμένη από την αρχή και αδιέξοδη απόφαση του Υπουργού Οικονομικών για την δωρεάν παραχώρηση μετοχών για την οποία επέμενε μέχρι σχεδόν και το τέλος του 2017 (Νοέμβριο) παρά το γεγονός ότι παράλληλα προχωρούσαν και άλλες λύσεις μέσον της Citi[6]».
 
Η δε προσωπική εμμονή του Υπουργού για αποφυγή ελέγχου από πλευράς του Γενικού Ελεγκτή (θέμα που είχε αναχθεί σε προσωπική κόντρα μεταξύ των δύο ανδρών) οδήγησε στην προώθηση και ψήφιση νομοθεσίας τον Οκτώβριο του 2016 που καταργούσε τον διαχειριστικό και οικονομικό έλεγχο του Γενικού Ελεγκτή επί της Συνεργατικής Κεντρικής Τράπεζας με πρωτοβουλία του Προέδρου του κυβερνώντος κόμματος και τη στήριξη της πλειοψηφίας των κομμάτων.
 
Με τις ανωτέρω διαπιστώσεις η πολιτική ευθύνη του Υπουργού Οικονομικών είναι ολοφάνερη και ως τέτοια θα έπρεπε ο κύριος Γεωργιάδης να την αναλάβει και αμέσως μετά το πόρισμα να παραιτηθεί είτε συμφωνούσε είτε διαφωνούσε, αφού είχε δηλώσει στο παρελθόν όταν του ζητούσαν ευθύνες: «Περιμένετε να δούμε το πόρισμα». Όταν είδαμε το πόρισμα, προσπαθεί να μας πείσει ότι είναι τυφλό.
 
Λυπούμαι αλλά δεν έχει άλλη επιλογή ο Υπουργός Οικονομικών και ούτε και ο Πρόεδρος, οι οποίοι αμφότεροι πρέπει να αποδεχθούν την παραίτηση που προφανώς θα βρίσκεται ενώπιον τους, με απόφαση – ελπίζω- της ίδιας της Βουλής των Αντιπροσώπων.
 
Όμως  ο Πρόεδρος Αναστασιάδης έχει αποφασίσει να στηρίξει για πολλοστή φορά τον Υπουργό Οικονομικών, διαψεύδοντας μέσω πρόσφατης συνέντευξης του τη δήλωση του κυβερνητικού του εκπροσώπου ότι ουδέποτε έθεσε ενώπιον του προέδρου την παραίτησή του ο κ. Γεωργιάδης.
 
Μα την αλήθεια ίσως χρειαστεί ο διορισμός καινούργιας Ερευνητικής Επιτροπής για να απαντήσει στο ερώτημα εάν έθεσε ή όχι ο κ. Χάρης Γεωργιάδης την παραίτηση του ενώπιον του Προέδρου. 
 
Αλλά ας επιχειρήσουμε να εξετάσουμε ορισμένες πτυχές του πορίσματος:
 
Διορισμός Επιτροπείας
 
«Η ερευνητική επιτροπή εξέτασε, όσο ήταν δυνατό, τη διαδικασία διορισμού των μελών της Επιτροπείας της Συνεργατικής Κυπριακής Τράπεζας. Από τις ενώπιόν της καταθέσεις διαφόρων προσώπων και τα τεθέντα στη διάθεση της έγγραφα διαπιστώνει ότι η διαδικασία επιλογής υποψηφίων και διορισμού των μελών της Επιτροπείας χαρακτηριζόταν από αδιαφάνεια. Όμως, υπάρχουν αρκετά στοιχεία και πληροφορίες που οδηγούν στο συμπέρασμα ότι οι διορισμοί έγιναν με πολιτικά κριτήρια[7]». Γι’ αυτό το θέμα ο Πρόεδρος και ο Υπουργός του συχνά αναφέρονται και στις ευθύνες της Βουλής, η οποία καλέστηκε σε 3 περιπτώσεις να επικυρώσει διορισμούς στην Επιτροπεία της Συνεργατικής Κεντρικής Τράπεζας.
 
Όντως σύμφωνα με το αρχείο της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Οικονομικών σε τρεις περιπτώσεις κλήθηκε η Κοινοβουλευτική Επιτροπή να επικυρώσει διορισμούς  στην Επιτροπεία της Συνεργατικής Κυπριακής Τράπεζας στις 25/10/2013, στις 27/6/2016 και στις 21/5/2018. Σε όλες αυτές τις ψηφοφορίες συμμετείχαν – ανά περίπτωση – με τη θετική τους ψήφο βουλευτές από το ΔΗΣΥ, ΑΚΕΛ, ΔΗΚΟ, ΕΔΕΚ και ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ. Κατ’ ακρίβεια στην Επιτροπεία – κατά καιρούς – διορίστηκαν άτομα που προέρχονταν ή προτάθηκαν από τα πιο πάνω αναφερόμενα κόμματα. Το γεγονός αυτό, δίνει το πρόσχημα στην Κυβέρνηση να επιρρίπτει στα κόμματα μέρος της ευθύνης για τη διαχείριση της Συνεργατικής Κυπριακής Τράπεζας τα τελευταία πέντε χρόνια πριν την κατάρρευση.
 
Ως Κίνημα Οικολόγων - Συνεργασία Πολιτών, που δεν συμμετείχαμε ποτέ σε μια διαδικασία για την οποία ευθύς εξαρχής διαφωνήσαμε – δηλαδή στη ενοποίηση των Συνεργατικών Πιστωτικών Εταιρειών και στην κρατικοποίηση του Συνεργατισμού – θεωρούμε ότι η ευθύνη και γι’ αυτό το θέμα παραμένει στον Υπουργό, ο οποίος – έστω με τη συνέργεια κάποιων κομμάτων – εισηγήθηκε το διορισμό των μελών της Επιτροπείας – και το κυριότερο – έδινε με συνεχείς παρεμβάσεις και προτροπές το πλαίσιο της καταστροφικής – όπως αποδείχθηκε – δράσης της.
 
Διορισμός Νικόλα Χατζηγιάννη
 
Η Επιτροπεία μίσθωσε την εταιρία Egon Zehnder International Α.Ε για υπηρεσίες για εξεύρεση ανώτατου στελέχους. Ήταν τόσο κραυγαλέα και απαράδεκτη η διαδικασία που πολύ νωρίς κατάλαβαν ότι ήταν εκτεθειμένοι. Προκήρυξαν διαγωνισμό ενδιαφέροντος και ενώ δήλωσαν 8 άτομα ενδιαφέρον αποφάσισαν ότι δεν προλάβαιναν να τους αξιολογήσουν όλους και αξιολόγησαν έναν και τον διόρισαν, ο οποίος ένας ήταν ο ίδιος ο Επικεφαλής του διορίζοντος οργάνου. Πρωτοφανή πράγματα. Παγκόσμια πρωτοτυπία. Ο Γενικός Ελεγκτής από την πρώτη στιγμή καταδίκασε δημόσια αυτήν τη διαδικασία. Η Συνεργατική Κυπριακή Τράπεζα πλήρωσε €36,064.21 + ΦΠΑ[8] για μια διαδικασία που δεν έγινε ποτέ. Κατέληξαν λοιπόν στον διορισμό του κ. Ν. Χ’Γιάννη με σκιώδεις και συνοπτικές διαδικασίες. Ποιος έχει την ευθύνη για αυτό; Απάντηση σε αυτό το ερώτημα είναι η γνωστή, η πολύχρονη φιλική σχέση του κ. Χατζηγιάννη με τον Υπουργό Οικονομικών κ. Χάρη Γεωργιάδη.
 
Έλεγχος Γενικού Ελεγκτή
 
Βρίσκουμε ιδιαίτερα σκανδαλώδη την επιβεβαίωση ότι το Υπουργείο Οικονομικών εσκεμμένα επιδίωξε τον τερματισμό του ελεγκτικού ρόλου στο Συνεργατισμό από τον Γενικό Ελεγκτή. Βάση του πορίσματος, σε γραπτό σημείωμα του κ. Δ. Διονυσίου (Διευθυντή της Μονάδας Διαχείρισης) προς τον Υπουργό Οικονομικών... «συστήνεται όπως ζητηθεί από μέλη της Επιτροπείας της Συνεργατικής Κεντρικής Τράπεζας, τα οποία συνδέονταν και μπορούσαν να ασκήσουν επιρροή σε κόμματα, να επιδιώξουν να επηρεάσουν τα κόμματα τους ως προς την τοποθέτησή τους για τις αρμοδιότητες του Γενικού Ελεγκτή της Κυπριακής Δημοκρατίας να ελέγχει τη Συνεργατική Κυπριακή Τράπεζα[9]».
 
Με άλλα λόγια, υπάρχει παραδοχή πως τα μέλη της επιτροπείας διορίστηκαν με κύριο γνώμονα την επιρροή που θα μπορούσαν να έχουν στα κόμματα, αλλά επίσης πως η κυβέρνηση και το Υπουργείο Οικονομικών ειδικότερα επιστράτευσαν όλα τα μέσα στη διάθεσή τους για να πετύχουν τον στόχο τους, που δεν ήταν άλλος από την αποφυγή του ελέγχου από τις Υπηρεσίες του Γενικού Ελεγκτή. Στην δική μου λογική κάποια πολιτικά κόμματα που είχαν τοποθετηθεί υπέρ της κατάργησης της εποπτείας του Συνεργατισμού από τον Γενικό Ελεγκτή οφείλουν να πείσουν πως δεν ενήργησαν με αυτόν τον τρόπο λόγω της «συμβουλής» των «δικών τους ανθρώπων» στην Επιτροπεία.
 
Τοκογλυφία του Συνεργατισμού
 
Όταν κατέθετε ο Χρηματοοικονομικός Επίτροπος Παύλος Ιωάννου ενώπιον της Ερευνητικής Επιτροπής, έκανε λόγο για τοκογλυφικές πρακτικές στα Συνεργατικά Ιδρύματα με τη χρήση λάθος τοκισμού[10]. Ο Επίτροπος εντόπισε την αρχή αυτού του λάθους σε μια επιστολή που έστειλε το 2008 ο κ Κωνσταντίνος Λύρας. Έχω δει αναφορές για τον τρόπο με τον οποίο ο κ. Λύρας απέφευγε να απαντήσει ευθέως στα ερωτήματα της Επιτροπής[11]. Όταν η επιτροπή του έθεσε υπόψιν του ότι παρέλειπε να συμμορφωθεί με υποδείξεις για ομοιόμορφο με άλλα τραπεζικά ιδρύματα υπολογισμό των Μη Εξυπηρετούμενων Δανείων ώστε να φαίνονται μειωμένα, ότι με την ανανέωση των Μη Εξυπηρετούμενων Δανείων απλώς το πρόβλημα διαιωνιζόταν και ότι παρέλειπε να λάβει μέτρα όταν λειτουργοί της Υπηρεσίας Ανάπτυξης Συνεργατισμού (ΥΑΣΕ) του υποδείκνυαν την ύπαρξη ατασθαλιών σε Συνεργατικά Πιστωτικά Ιδρύματα, απλά απέρριψε την κριτική. Η έκθεση καταλήγει ότι οι εξουσίες του Εφόρου (θέση που δημιουργήθηκε το 2003 και ήταν υπόλογη απευθείας στο Υπουργικό Συμβούλιο, μέχρι και το 2014) δεν ασκήθηκαν με επιμέλεια και σύμφωνα με το Νόμο. Τη θέση αυτή κατείχαν οι κ. Χλωρακιώτης και Λύρας. Το πόρισμα καταγράφει κατά λέξη τα εξής: «Τόσο ο κ. Χλωρακιώτης όσο και ο κ. Λύρας ευθύνονται για την κατάρρευση του Συνεργατικού Πιστωτικού Ταμιευτηρίου την περίοδο μέχρι το 2013[12]». Για τις ποινικές ευθύνες των κυρίων Λύρα και Χλωρακιώτη θα αποφασίσει προφανώς η δικαιοσύνη. Καταγράφεται επίσης στο πόρισμα ότι προχωρούν και αστυνομικές έρευνες για τις περιπτώσεις ποινικών αδικημάτων σε 21 ΣΠΙ. Θα ήταν ενδιαφέρον να μάθουμε αν θα προχωρήσει σε καταχώρηση επιπλέον υποθέσεων ο Γενικός Εισαγγελέας, μετά την έκδοση του πορίσματος της τριμελούς επιτροπής.
 
Ο χρόνος μου κοντεύει να τελειώσει αλλά θέλω να σημειώσω τα πιο κάτω στοιχεία που έχουμε εντοπίσει στο πόρισμα και θα ζητήσουμε να συζητηθούν σε ειδική συνεδρίαση της αρμόδιας κοινοβουλευτικής επιτροπή. Ας θυμηθούμε λίγο και τα σκάνδαλα σε σχέση με την αγορά υπηρεσιών από τους μεγάλους Οίκους αξιολόγησης. Η πληρωμή 5 εκ. στην Blackrock από την Συνεργατική Κυπριακή Τράπεζα για «υπηρεσίες για την στρατηγική των μη εξυπηρετούμενων χορηγήσεων» πότε αποφασίστηκε; Γιατί δεν δόθηκε αυτή η πληροφορία στην Επιτροπή; Τι ήταν το «Project Coral” που απέδωσε στην CITI σχεδόν 6 εκ ευρώ και στην Shearman Sterling άλλα 4 εκ.;
 
Επιπλέον, σημειώνουμε τα εξής στοιχεία: Η Deloitte έλαβε συνολικά 2,6 εκ για υπηρεσίες που παρείχε, η Ernst & Young 3 εκ., η Grant Thornton 3,4 εκ, η KPMG 1 εκ., η Moody’s 2,1 εκ., η PWC 3,3 εκ. Αυτοί οι περίφημοι οίκοι, τους οποίους κάποιοι ακόμα εμπιστεύονται που παρέχουν συμβουλευτικές υπηρεσίες δεν οφείλουν να δώσουν εξηγήσεις;
 
Κυρίες και κύριοι. Το πόρισμα αναφέρει αυτολεξί: «η τελική κατάρρευση του το 2018 δεν μπορεί ν’ αναζητείται στα όσα συνέβησαν πριν το 2013. Πρέπει ν’ αναζητηθεί σε λάθη, παραλήψεις, απραξία, ανικανότητα, εγκληματική αμέλεια και ίσως και παράνομες πρακτικές τα οποία διαπράχθηκαν απ’ όσους ανάλαβαν να χειρισθούν τις υποθέσεις του ΣΠΤ από την ανακεφαλαιοποίηση και εντεύθεν».
 
Ο Γενικός Εισαγγελέας έχει τώρα κάτι λιγότερο από ένα έτος για να ολοκληρώσει τις ποινικές ανακρίσεις και να καταθέσει υποθέσεις εναντίον όσων προσώπων κρίνει ότι μπορεί να τεκμηριώσει ποινικές και αστικές υποθέσεις, εαν πρόκειται να ολοκληρώσει αυτή τη διαδικασία πριν την αφυπηρέτησή του.
 
Ένα γεγονός πάντως είναι βέβαιο: με τον εγκληματικό τρόπο διαχείρισης του Συνεργατισμού η Κυβέρνηση Αναστασιάδη και δει ο Υπουργός Οικονομικών και οι παραστεκάμενοι του, πέτυχαν μόνο την παράταση της αβεβαιότητας, την σπατάλη τεράστιων ποσών για την εξασφάλιση υπηρεσιών από διεθνείς οικους αξιολόγησης, λογιστικούς οίκους και δικηγορικά γραφεία, αλλά κυρίως την διόγκωση των Μη Εξυπηρετούμενων Δανείων, αφού η ίδια η Συνεργατική Κυπριακή Τράπεζα δεν προχωρούσε σε αναδιαθρώσεις και αποφασιστική διαχείριση για να ξεκαθαρίσει το πορτφόλιο της. Οι δανειολήπτες λάμβαναν συγχυσμένα μηνύματα, έβλεπαν τους τόκους τους να αυξάνονται κατακόρυφα και την Συνεργατική Κυπριακή Τράπεζα να μην μπαίνει σε ουσιαστικό διάλογο με τους ιδίους ώστε να καταλήγουν σε αμοιβαία επωφελή συμφωνία για διαχείριση των δανείων τους. Αυτά είναι που οδήγησαν στην κατάρρευση του Συνεργατισμού, και υπάρχουν συγκεκριμένα άτομα που ευθύνονται για αυτό, είτε λόγω εσκεμμένων πράξεων τους είτε λόγω της επιδειξης τεράστιας αμέλειας και ανικανότητας.
 
Αλλά υπάρχουν και κάποιοι που ευνοήθηκαν. Είναι Ελληνική Τράπεζα, οι μέτοχοι της που έχουν όνομα και επίθετο αλλά έχουν και ένα άλλο σημαντικό προσόν: είναι χρηματοδότες του κυβερνώντος κόμματος.
 
Εν κατακλείδι, θεωρούμε πως επιτέλους πρέπει να αρχίσει ο τόπος μας να απαιτεί έμπρακτη  πολιτική ευθιξία από τους πολιτικούς αξιωματούχους. Η ανάγκη απόδοσης ποινικών και αστικών ευθυνών, είναι μονόδρομος για εμάς, αλλά πρέπει να επιμένουμε να αποδοθούν και οι πολιτικές ευθύνες. Γι αυτό είναι που επιμένουμε στην παραίτηση του Υπουργού Οικονομικών κ. Χάρη Γεωργιάδη άμεσα, τώρα, προτού προλάβει να επιφέρει ακόμη μεγαλύτερη καταστροφή στην οικονομία της χώρας και προτού με τις αποφάσεις του δημιουργήσει κι άλλα κοινωνικά προβλήματα».

Αυτούσια η ομιλία του βουλευτή της Αλληλεγγύης κ. Γιωργάλλα:

Σήμερα εδώ στην ολομέλεια εν είδη νεκρολογίας θα ξεδιπλωθεί το κουβάρι ακόμα μιας τραγικής ιστορία στη σύγχρονη περίοδος της οικονομίας της Κύπρου.

Αυτής του Συνεργατισμού.
 
Όμως ο Συνεργατισμός δυστυχώς δεν είναι πια μαζί μας.
 
Η κατάληξη του έρχεται να προστεθεί κοντά στις ανάλογες τραγικές καταλήξεις του χρηματιστηρίου, της Eurocypria, των Κυπριακών Αερογραμμών, της Λαϊκής.
 
Και είναι να αναρωτιέται κανείς πως τα τελευταία χρόνια χάθηκαν από το κράτος και την οικονομία σημαντικές αξίες, πολύτιμα περιουσιακά στοιχεία και δεκάδες
δισεκατομμύρια ευρώ.
 
Είναι να αναρωτιέται κανείς γιατί μας δέρνει αυτή η κακοδαιμονία.
 
Γιατί πάμε από τη μια καταστροφή στην άλλη.
 
Γιατί δεν μπορούμε να σταματήσουμε τον κατήφορο.
 
Η απάντηση δεν είναι απλή.
 
Όμως έχει βάση το επιχείρημα ότι φτάνεις στην καταστροφή από ανεπάρκεια κατανόησης της τραγικότητας της θέσης σου και με απουσία ικανότητας να πάρεις τολμηρές και σωστές αποφάσεις.
 
Και στην περίπτωση του Συνεργατισμού κάποιοι από αυτούς που έπρεπε να πάρουν καθοριστικές αποφάσεις για το μέλλον του,
υπήρξαν τραγικά ανεπαρκείς, άτολμοι και ανίκανοι,
δεν κατανόησαν ποτέ τα πραγματικά αίτια των προβλημάτων που ταλάνιζαν τον Συνεργατισμό για να τα λύσουν,
και δεν πήραν ποτέ τις σωστές αποφάσεις που να επιλύουν το πρόβλημα επιβίωσης του οργανισμού, με αποτέλεσμα να χαθεί μια πολύτιμη αξία από την οικονομία του τόπου και σήμερα μια μεγάλη μερίδα ιδιαίτερα των μικρομεσαίων δανειοληπτών να βρίσκεται αντιμέτωπη με τον εφιάλτη των Μη Εξυπηρετούμενων Δανείων (ΜΕΔ) και τον κίνδυνο απώλειας περιουσιακών στοιχείων τα οποία αποτελούν εγγυήσεις σε προβληματικά δάνεια.
 
Θα μπορούσε να ήταν άλλη η πορεία του Συνεργατισμού;
 
Θα μπορούσε.
 
Θα μπορούσε να ήταν άλλη η κατάληξη του Συνεργατισμού αν τις κρίσιμες στιγμές της παραζάλης του κινδύνου η Βουλή έκανε άλλες επιλογές.
 
Από αυτό εδώ το βήμα τον Δεκέμβριο του 2015, τις ατέλειωτες ολομέλειες τις ημέρες της κρίσης, με νηφαλιότητα και ψυχραιμία ο σημερινός Πρόεδρος της Βουλής Δημήτρης Συλλούρης τότε Βουλευτής του Ευρωπαϊκού Κόμματος προσπαθούσε να πείσει το σώμα ότι πριν από την δεύτερη έγκριση βοήθειας προς τον Συνεργατισμό για 175 εκατομμύρια θα έπρεπε να εξεταστεί η βιωσιμότητα και η εταιρική διακυβέρνηση του οργανισμού και να είχαν παρθεί έγκαιρα μέτρα.
Έλεγε τότε ο κύριος Συλλούρης προς την Ολομέλεια:
Κύριοι συνάδελφοι, μη ξεχνάτε το λάθος και την ευθύνη της Βουλής, που ψήφισε το €1,8 δις για τη Λαϊκή χωρίς κάποια στοιχεία που έπρεπε να λάβουμε υπόψη, και είδαμε στη συνέχεια να καταστρέφεται η τράπεζα, το τραπεζικό σύστημα και ολόκληρη η οικονομία του τόπου, να πληρώνουν αθώοι άνθρωποι και να μεγαλουργούν στη συνέχεια οι ίδιοι που τους κατέστρεψαν.
Και βρισκόμαστε ακριβώς εδώ, σημείωνε ο κ. Συλλούρης και συνέχισε.
Σήμερα σας λένε «ψηφίστε» για το Συνεργατισμό χωρίς καμιά πληροφόρηση.
Από σεβασμό στη Βουλή και το σύνταγμα να επιμένετε να σας δώσουν στοιχεία.
Γιατί αν αύριο υπάρχουν προβλήματα εταιρικής διακυβέρνησης στον Συνεργατισμό που αν δεν τα επιλύσουμε πριν εγκρίνουμε τα 175 εκατομμύρια, πολύ φοβούμαι θα είμαστε εδώ μετά από έξι μήνες -δεν ξέρω με ποιο καθεστώς- όταν θα ελέγχεται ο Συνεργατισμός από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, και θα λέμε δεν έχουμε άλλη επιλογή από το να ξεπουλήσουμε το συνεργατισμό. Ελπίζω τότε να μην έχετε παράπονο και να μη λέτε δικαιολογίες και να μην τσακώνεστε μεταξύ σας για το ποιος έφταιγε.
Αυτά έλεγε τότε ο Δημήτρης Συλλούρης όχι γιατί είχε μαντικές ικανότητες αλλά γιατί είχε μια καθαρή ματιά έξω από συμφέροντα και μπορούσε να κρίνει τις εξελίξεις με ορθολογισμό.
Αυτά τα επικαλούμαι σήμερα όχι με διάθεση δικαίωσης του κυρίου Συλλούρη, αλλά για να αποδείξω ότι δεν έγινα όλα όσα έπρεπε να γίνουν για να σωθεί ο Συνεργατισμός και να συνεχίσει.
Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι
Ως Αλληλεγγύη εκφράζουμε την ικανοποίηση μας για την εργασία της Ερευνητικής Επιτροπής την οποία συγχαίρουμε και ευχαριστούμε.
Την ίδια ώρα κακίζουμε τον τρόπο με τον οποίο η Κυβέρνηση και ειδικά ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας αντιμετώπισαν το Πόρισμα.
Ο χλευασμός και η απαξίωση της Κυβέρνησης προς την Ερευνητική Επιτροπή και το Πόρισμα της, είναι ένα κακό προηγούμενο το οποίο θα απομακρύνει στον μέλλον κάθε σοβαρό και άξιο ερευνητή από τις ερευνητικές επιτροπές του δημοσίου, πλήττοντας με αυτό τον τρόπο τη διαφάνεια και τη λογοδοσία.
Μετά και την έκδοση του πορίσματος για τον Συνεργατισμό που συζητούμε σήμερα, έγινε προσπάθεια να σχηματοποιηθεί η εικόνα ότι ο Συνεργατισμός ήταν κλινικά νεκρός και μοιραία η Κυβέρνηση προχώρησε στην ευθανασία του, αφού εξέλειπε κάθε ελπίδα θεραπείας του.
Η αλήθεια είναι ότι ο Συνεργατισμός αντιμετώπιζε πολλά προβλήματα όμως ήταν βιώσιμος όπως φανερώνουν πολλά στοιχεία και μαρτυρίες που καταγράφονται στο πόρισμα.
Τα σοβαρά προβλήματα ρευστότητας και για τον Συνεργατισμό άρχισαν να γίνονται σοβαρά, όταν οι συνεχείς υποβαθμίσεις της κυπριακής οικονομίας είχαν ως αποτέλεσμα, από τον Μάιο του 2011 η Κύπρος να μην μπορεί να αντλήσει κεφάλαια από τις διεθνείς αγορές αφού οι αποδόσεις των Κυπριακών Κρατικών ομολόγων εκτοξεύθηκαν πάνω από το 15%.
Ακόμα επειδή η διαπραγμάτευση σύναψης μνημονίου εξωτερικής βοήθειας έγινε με μεγάλη καθυστέρηση τα μεγέθη των ελλειμάτων άρχισαν να μεγαλώνουν επικίνδυνα.
Επιπλέον η γνωστή απόφαση των Βρυξελλών στις 26 Οκτωβρίου του 2011 για το κούρεμα των ελληνικών ομολόγων δημιούργησε ακόμα περισσότερα κενά στον Συνεργατισμό ο οποίος είχε στην κατοχή του πολλά κυπριακά ομόλογα που δεν είχαν σημαντική αξία γιατί ήταν σκουπίδια και αρκετά ελληνικά ομόλογα, τα οποία επίσης ήταν σκουπίδια.
Όλα τα πιο πάνω αλλά και η κρίση στην πραγματική οικονομία την περίοδο πριν το 2013 επιβάρυναν τα ήδη υπάρχοντα προβλήματα του ΣΠΤ.
Αυτό όμως που επιδείνωσε ακόμα περισσότερο την κατάσταση του Συνεργατισμού ήταν η αλλαγή του ορισμού των ΜΕΧ σύμφωνα με τον κανονισμό απαίτησης κεφαλαίων της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Η αλλαγή αυτή ήταν καθοριστική καθώς πλέον ΜΕΔ δεν ήταν αυτό που είχε καθυστερημένες δόσεις για 270 μέρες αλλά αυτό που είχε καθυστερήσεις πέραν των 90 ημερών.
Αυτή η αλλαγή πολλαπλασίασε αμέσως τα ΜΕΔ στον Συνεργατισμό με αποτέλεσμα τον Νοέμβριο του 2013 αυτά να φτάνουν τα €5,6 δις ή 42% του συνόλου, εκ των οποίων €4,2 δις ή 31% του συνόλου είχαν καθυστερήσεις πέραν των 360 ημερών.
Όμως ακόμα και τότε που αναγκαστικά πολλαπλασιάστηκαν οι κεφαλαιακές του ανάγκες ο Συνεργατισμός ήταν βιώσιμος.
Ήταν βιώσιμος για αυτό και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συμφώνησε να τον ανακεφαλαιοποιήσει το 2013 με ποσό €1,5 δις. Ποσό το οποίο διέθεσε το Κυπριακό Κράτος ύστερα από δανεισμό από την ΕΕ και το ΔΝΤ.
Ταυτόχρονα με τη διάθεση του ποσού ανακεφαλαιοποίησης η Κυπριακή Δημοκρατία ανέλαβε δεσμεύσεις για την εξυγίανση και την αναδιάρθρωση του ΣΠΤ.
Οι δεσμεύσεις αυτές όπως πολλά άλλα πράγματα στον τόπο μας, υλοποιήθηκαν πλημμελώς και καθυστερημένα με αποτέλεσμα η κατάσταση του Συνεργατισμού να γίνεται ολοένα και χειρότερη.
Είναι ενδεικτικές οι αναφορές στο πόρισμα για την προσπάθεια ενοποίησης του ΣΠΤ.
Σημειώνεται στο πόρισμα ότι ένεκα και πάλιν πολιτικών σκοπιμοτήτων και επεμβάσεων αναρμοδίων παραγόντων αποτράπηκε η έγκαιρη ενοποίηση του ΣΠΤ η οποία θα διευκόλυνε την αντιμετώπιση των πολλαπλών προβλημάτων του.
Η ενοποίηση του όμως έστω και καθυστερημένα η οποία θα μπορούσε να είχε ευεργετικά αποτελέσματα δεν απέτρεψε την τελική του κατάρρευση.
Η αδυναμίες, οι ελλείψεις και η ανικανότητα της διοίκησης έπαιξαν σημαντικό ρόλο στην καταστροφική πορεία του Συνεργατισμού.
Αναφέρεται ενδεικτικά στο πόρισμα:
Με βάση τα ενώπιον μας έγγραφα και μαρτυρίες καταλήγουμε στη διαπίστωση ότι η διαδικασία επιλογής τους χαρακτηριζόταν από αδιαφάνεια και ότι έγινε σε μεγάλη έκταση στη βάση πολιτικών κριτηρίων.
Μας οδηγούν δε αυτά στο περαιτέρω συμπέρασμα ότι η ανεξαρτησία τους δεν ήταν διασφαλισμένη, αλλά ούτε ότι η γενική σύνθεση της Επιτροπείας παρείχε την εγγύηση ικανής διοίκησης των υποθέσεων της Τράπεζας.
Οι πιο πάνω αδυναμίες εκδηλώθηκαν ποικιλοτρόπως. Από τα πρακτικά των συνεδριάσεων της αποκαλύπτεται ότι η Επιτροπεία ασχολείτο κατά το πλείστον του χρόνου της σε θέματα ήσσονος σημασίας και όχι σε θέματα ουσίας όπως η διαμόρφωση στρατηγικής και η παρακολούθηση της υλοποίησης της στρατηγικής κινδύνων.
Απουσίαζε ο κατάλληλος προγραμματισμός των εργασιών της και ένα σχέδιο το οποίο να διασφαλίζει την παρακολούθηση και υλοποίηση των αποφάσεων της.
Οι αδυναμίες της Επιτροπείας εκδηλώθηκαν και μέσα από την τάση που υπήρχε της συχνής αναζήτησης γνωματεύσεων από εξωτερικούς συμβούλους με δαπάνη €37 εκ. για την περίοδο 2014-2018. Το πλέον όμως επιλήψιμο του φαινομένου ήταν το γεγονός, όπως και σε εκθέσεις των εποπτικών αρχών διαπιστώνεται, ότι αρκετές μελέτες δεν αξιοποιούντο επαρκώς είτε διότι η διοίκηση αδυνατούσε να το πράξει ή διότι τις εγκατέλειπε.
Δηλαδή διόρισαν μια ανεπαρκή διοίκηση σε μια περίοδο κρίσης με αποστολή να ανατάξει τον συνεργατισμό.
Και όλοι αυτοί οι εκλεκτοί ασχολήθηκαν με τα ασήμαντα και όχι τα σημαντικά, ήταν άβουλοι και πελαγωμένοι και αναζητούσαν λύσεις σε εξωτερικούς συμβούλους και πλήρωσαν 37 εκατομμύρια σε μελέτες τις οποίες άφησαν αναξιοποίητες γιατί προφανώς δεν τις κατανοούσαν.
Το χειρότερο όλων είναι ότι οι διοικούντες τον Συνεργατισμό αποδείχθηκαν πρωταθλητές στις διαγραφές δανείων και όπως καταγράφεται στο πόρισμα Η ΚΕΔΙΠΕΣ με επιστολή της με ημερ. 12/2/2019 ανέφερε ότι το ύψος των διαγραφών ήταν  €1,1  δις  για  τη  διετία  2016  –  2017  το  οποίο  αντιπροσωπεύει  το  92%  της συνολικής μείωσης των ΜΕΧ (€ 1,2 δις) της περιόδου 2016 μέχρι το τέλος του 2017.
Για τη διατήρηση αυτής της ανεπαρκούς διοίκησης που ολοκλήρωσε την καταστροφή έχουν ευθύνη και ο Υπουργός Οικονομικών και η Κυβέρνηση και η Κεντρική Τράπεζα και οι εποπτικές αρχές στη Φρανκφούρτη.
 
 
Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι
 
Όπως καταγράφεται στο πόρισμα κατά την συνεδρία της Επιτροπείας, με ημερ.  24/10/2014, ο τότε Πρόεδρος της Επιτροπείας κ. Ν. Χατζηγιάννης, ανέφερε ότι η ολοκλήρωση της Πανευρωπαϊκής Άσκησης Ακραίων Καταστάσεων επιβεβαίωσε την ευρωστία του ΣΠΤ και παράλληλα κατέδειξε ότι ο Συνεργατισμός είναι μια από τις καλά κεφαλαιοποιημένες τράπεζες στην Ευρωζώνη…  Όσον αφορά στην επόμενη μέρα, σημείωσε ότι με ένα εξορθολογισμένο και θωρακισμένο ισολογισμό, ο Συνεργατισμός είναι πλέον ένας από τους πιο φερέγγυους τραπεζικούς οργανισμούς στην Ευρωζώνη……
Τολμώ να πω ότι ήθελε πολύ μαεστρία αυτό τον οργανισμό που περιέγραφε ο κ. Χατζηγιάννης να τον ρίξεις στα βράχια.
Η κύρια αιτία της καταστροφής του Συνεργατισμού, υπήρξε ο ανθρώπινος παράγοντας, ιδιαίτερα μάλιστα η εγκληματική αμέλεια, η αποδεδειγμένη ανικανότητα, τα τραγικά λάθη και οι ασυγχώρητες παραλείψεις της διοίκησης, οι σκοπιμότητες και τα συμφέροντα όσων πλούτιζαν παράνομα και παρασιτικά από τον Συνεργατισμό καθώς και η ασυδοσία και η απληστία πολλών από αυτούς που βρέθηκαν στην αυλή του Οργανισμού.
Επιπλέον διαχρονικά ο ρόλος των κομμάτων ήταν καταστροφικός.
Η κομματοκρατία μέχρι και την τελευταία στιγμή «σκότωνε» την αξιοκρατία.
Οι κομματικοί φίλοι που ήταν αρεστοί εκτόπιζαν τους ικανούς και άξιους.
 
Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι
 
Ανασκοπώντας την πορεία των γεγονότων πως φτάσαμε σε αυτή την απειλητική κατάσταση θα κάνουμε συγκλονιστικές διαπιστώσεις.
Από την φούσκα των ακινήτων μέχρι το κούρεμα, από τη διάλυση της Λαϊκής μέχρι την κατάρρευση του Συνεργατισμού τα κυρίαρχα στοιχεία όλης αυτής της αμαρτωλής περιόδου, ήταν η ανεπάρκεια, η επιπολαιότητα, η κουμπαροκρατία, η επικράτηση ιδιοτελών συμφερόντων, η διαπλοκή, η διαφθορά.
 
Όλα ήταν αφημένα στη τύχη τους και όλοι ήταν βολεμένοι εκείνο το αμαρτωλό διάστημα των καταχρήσεων.
 
Το πολιτικοοικονομικό κατεστημένο του τόπου εκείνο τον καιρό ζούσε σε περίοδο κραιπάλης και αν κάποιος πήγαινε να χαλάσει το μοτίβο τον έβγαζαν εκτός σειράς.
 
Ακόμα και μετά τις οδυνηρές αποφάσεις του Μαρτίου 2013 με το ανεκδίκητο κούρεμα καταθέσεων ελάχιστα έγιναν για να περισώσουμε ότι μπορούσε να σωθεί.
Το κλείσιμο της Λαϊκής, η συρρίκνωση της Τράπεζας Κύπρου και η κατάρρευση του Συνεργατισμού, ήταν ένα σοκ ειδικά για τους Κύπριους καταθέτες που μέχρι τότε αντιμετώπιζαν τις τράπεζες ως οιονεί κοινωνικοθρησκευτικούς οργανισμούς.
 
Κι όταν το όνειρο γκρεμίστηκε και φάνηκε στη γωνία ο εφιάλτης τα δεδομένα άλλαξαν δραματικά και ακαριαία.
 
 
Χάθηκαν σημαντικές καταθέσεις.
Έκλεισαν επιχειρήσεις.
 
Αυξήθηκαν επικίνδυνα οι άνεργοι.
 
Αυξήθηκαν κατακόρυφα τα ΜΕΔ.
Και πλέον γινόμαστε μάρτυρες των απαράδεκτων φαινομένων φτωχοποιημένων, άστεγων και δυσπραγούντων συμπολιτών μας.
 
Τελειώνω με την υπόδειξη ότι μετά την κατάρρευση του Συνεργατισμού μας έμεινε πίσω ένα επικίνδυνο φαινόμενο.
Αυτό των ΜΕΔ.
 
Για να εξαλείψουμε τον κίνδυνο των ΜΕΔ που απειλεί την οικονομία, χρειάζεται οι τράπεζες να λειτουργήσουν με λιγότερη κερδοσκοπική διάθεση, να χρησιμοποιήσουν το εργαλείο των εκποιήσεων νούσιμα και να επιδιώξουν να κάνουν βιώσιμες και θαρραλέες αναδιαρθρώσεις στη βάση της σχετικής Οδηγίας της Κεντρικής Τράπεζας.
 
Και επειδή δεν τρέφω ψευδαισθήσεις ότι τα πιο πάνω θα συμβούν από μόνα τους, προτείνω όπως η Επιτροπή Οικονομικών της Βουλής να δημιουργήσει ένα παρατηρητήριο να ορίσει δηλαδή μια ομάδα η οποία θα ενημερώνεται σε τακτική βάση από τους αρμοδίους για την πορεία των ΜΕΔ, των εκποιήσεων και άλλων παραμέτρων του προβλήματος ώστε με αυτό τον τρόπο να έχει εικόνα και η Βουλή της κατάστασης και να επέμβει με νομοθετικές ρυθμίσεις αν καταστεί αναγκαίο για να προλάβουμε τα χειρότερα.
 
Τέλος ευχή και θέση μας είναι ότι το πόρισμα πρέπει να γίνει εργαλείο διόρθωση και όχι πεδίο πολιτικής αντιπαράθεσης.
 
Γιατί το οικονομικό κόστος που πλήρωσε η κυπριακή οικονομία και η κυπριακή πολιτεία από αστοχίες, ανεπάρκειες, ανικανότητα, λάθη και συμφέροντα, είναι υπερβολικά μεγάλο για να το αγνοήσουμε.
 
Αν έχει μια αξία να κάνουμε κάτι είναι να διορθώσουμε πολλά από αυτά που αναφέρονται στο πόρισμα.

Αυτούσια η ομιλία του προέδρου της Συμμαχίας Πολιτών, Γιώργου Λιλλήκα:

«Η σημερινή συζήτηση θα έχει νόημα και χρησιμότητα αν οδηγήσει σε συμπεράσματα και αποφάσεις που θα μας επιτρέψουν να διορθώσουμε διαχρονικά λάθη και αδυναμίες. Αν οδηγήσει σε αποφάσεις που θα αποτρέψουν παρόμοια φαινόμενα με παρόμοιες συνέπειες στο μέλλον.

 
Το να αποδοθούν ευθύνες εκεί που υπάρχουν είναι ένα έργο που επετέλεσε πλήρως και τεκμηριωμένα η Ερευνητική Επιτροπή Αρέστη. Η μη ανάληψη της ευθύνης ήταν περίπου αναμενόμενη αφού αποτελεί μια παγιωμένη πλέον πολιτική κουλτούρα. Δεν ξέρω αν η σημερινή  συζήτηση θα οδηγήσει σε παραιτηση ή παύση του Υπουργού Οικονομικών από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, αλλά, αυτό για μένα δεν θα είναι το μεγάλο κέρδος.
 
Παραίτηση του Υπουργού Οικονομικών θα ικανοποιήσει το περί δικαίου αίσθημα του λαού, όμως, δεν θα προσφέρει κάποιο ουσιαστικό όφελος για τον τόπο. Εξάλλου η πολιτική των ιδιωτικοποιήσεων δεν είναι προσωπικό αλλά κυβερνητικό δόγμα.
 
Ουσιαστικό όφελος για τον τόπο θα προκύψει αν παραδειγματιστούμε από τα όσα λάθη που έχουν διαπραχθεί και προβούμε σε συγκεκριμένες μεταρρυθμίσεις που θα αποτρέψουν επανάληψη τους στο μέλλον. Όφελος θα προκύψει για τον τόπο αν αλλάξουμε πολιτική κουλτούρα, αν ξεφύγουμε από την πολιτική πρακτική της κομματικοποίησης των ανεξάρτητων αρχών και θεσμών, των Ημικρατικών Οργανισμών, αν εγκαταλείψουμε την πολιτική πρακτική του βολέματος των κομματικών ημετέρων, των κουμπάρων, των φίλων, των συγγενών και των συμπεθέρων.
 
Όφελος για τον τόπο θα προκύψει αν πάψουμε να αναζητούμε ευθύνες για τα σκάνδαλα, τη διαπλοκή και τη διαφθορά μέσα από Εκθέσεις του Γενικού Ελεγκτή και Ερευνητικών Επιτροπών και δημιουργήσουμε διαφανείς διαδικασίες, ισχυρούς κι αποτελεσματικούς μηχανισμούς εσωτερικού ελέγχου που θα αποτρέπουν τη διαπλοκή και τη διαφθορά. Αλλιώς θα βιώσουμε ξανά και ξανά τα ίδια φαινόμενα. Το σκάνδαλο του χρηματηστηρίου διαδέχθηκε το Μαρί, το Μαρί διαδέχθηκε η Λαϊκή Τράπεζα, τη Λαϊκή Τράπεζα διαδέχθηκε ο Συνεργατισμός και τον Συνεργατισμό με μαθηματική ακρίβεια θα διαδεχθεί το επόμενο σκάνδαλο.
 
 
Είναι μέσα σ’ αυτό το πνεύμα, απ’ αυτή την οπτική γωνία που ως Συμμαχία Πολιτών προσεγγίζουμε τη σημερινή συζήτηση για την κατάρρευση και το ξεπούλημα του Συνεργατισμού.
 
Ως Συμμαχία Πολιτών έχουμε συστηματικά ασχοληθεί με τις ρίζες του συστήματος που οδηγεί στην κακοδιαχείριση, στην ατιμωρησία και στη διαιώνιση φαινομένων που προκαλούν την οργή των πολιτών. Έχουμε επανειλημμένα καταγγείλει το σύστημα της πολιτικό-κομματικής διαπλοκής και της διαφθοράς που έχει στηθεί εδώ και δεκαετίες και έχει διαβρώσει σχεδόν όλο το κρατικό και πολιτικό μας οικοδόμημα.
 
Γι’ αυτό, διαβλέποντας τον κίνδυνο, το παλαιοκομματικό σύστημα του κατεστημένου να εστιάσει  την όλη συζήτηση γύρω από την κατάρρευση του Συνεργατισμού πάνω σε πρόσωπα και ατομικές ευθύνες (που ασφαλώς υπάρχουν), επιλέξαμε να διευρύνουμε τη συζήτηση, για να αναδείξουμε τον καρκινογόνο εγκέφαλο του συστήματος που αναπαράγει φαινόμενα της διαπλοκής και της διαφθοράς σε όλους, σχεδόν, πλέον τους τομείς του πολιτικό-οικονομικού πεδίου. Η Έκθεση της Επιτροπής Αρέστη για την κατάρρευση της Συνεργατικής Κυπριακής Τράπεζας έφερε στην επιφάνεια το ζήτημα της λογοδοσίας  και της ανάληψης ευθύνης. Αν ο Υπουργός Οικονομικών από ευθιξία είχε παραιτηθεί, ενδεχόμενα αυτή η συζήτηση να μην γινόταν. Η άρνηση ανάληψης ευθύνης ή η τυπική αλλά όχι έμπρακτη ανάληψη ευθύνης, ανέδειξε για μιαν ακόμα φορά την κρίση των θεσμών που μαστίζει τη χώρα μας.
 
Η μη ανάληψη ευθύνης, η κρίση των θεσμών και των αξιών αναδεικνύουν μιαν νωθρή πολιτική κουλτούρα, μια διεφθαρμένη κομματική και πολιτική πρακτική, η οποία αποτελεί μιαν από τις βασικές παθογένειες του πολιτικού και πολιτειακού μας συστήματος. Μια σειρά από σκάνδαλα πολιτικό-οικονομικής διαπλοκής παρέμειναν ατιμώρητα με αποτέλεσμα η ατιμωρησία να έχει καθιερωθεί ως σταθερή αξία και να έχει επιβληθεί επί της αρχής της λογοδοσίας. Έτσι το περί δικαίου αίσθημα του λαού παραμένει διαχρονικά ανικανοποίητο. Το σκάνδαλο του Χρηματιστηρίου, το ατύχημα της Ήλιος, το Μαρί, η οικονομική κρίση και το κούρεμα, η Λαϊκή Τράπεζα και οι διασυνδέσεις Βγενόπουλου με πολιτικά πρόσωπα είναι μερικά από τα όσα έχουν απασχολήσει την κοινωνία τα τελευταία χρόνια.
 
Για πολλά απ’ αυτά έχουν διοριστεί Ερευνητικές Επιτροπές τα πορίσματα των οποίων, σχεδόν πάντοτε, αμφισβητήθηκαν κι απαξιώθηκαν απ’ αυτούς που κρίθηκαν ότι φέρουν ευθύνη. Αυτό έχει καταστεί πλέον πολιτική πρακτική καθιερώνοντας έτσι μια πολιτική κουλτούρα που οδηγεί στην ισοπέδωση ευθυνών και στην απόκρυψη των πραγματικών υπευθύνων. Η προηγούμενη συγκάλυψη υπευθύνων δικαιολογεί τη σημερινή και η σημερινή συγκάλυψη θα αποτελέσει τη βάση δικαιολόγησης κι απόκρυψης της αυριανής και μελλοντικής συγκάλυψης υπευθύνων. Είναι πλέον εμφανές πως βασικός πυλώνας του συστήματος είναι η συγκάλυψη των ημετέρων. Αυτή η κομματική στήριξη υπευθύνων για σκάνδαλα και τραγωδίες αποτελεί το οξυγόνο για τη διαιώνιση του συστήματος της διαφθοράς.
 
Αναφέρθηκα στην ισοπέδωση γιατί αυτή αποτελεί την συνήθη τακτική για συγκάλυψη των πραγματικών υπευθύνων. «Βουλευτές δεν έχουν φορολογικό φάκελο», είχε πει το Τμήμα Φορολογικών Προσόδων, «Βουλευτές είχαν Μη Εξυπηρετούμενα Δάνεια κι άρα εγείρεται ζήτημα ασυμβίβαστου αναφορικά με τη συμμετοχή τους στη ψήφιση Νόμων για τα ΜΕΔ» λέει ο Γενικός Εισαγγελέας. Αυτές οι γενικές και ανώνυμες αναφορές από τη μια οδηγούν στην απαξίωση του συνόλου των πολιτικών προσώπων, των Βουλευτών, των κομμάτων με τη λογική «όλοι εμπλέκονται» και από την άλλη προσφέρει πέπλο απόκρυψης αυτών που πραγματικά εκμεταλλεύονται το σύστημα ή κάνουν κατάχρηση του αξιώματος και της εξουσίας που αυτό τους προσφέρει.
 
Εμείς, λέμε, όλα στο φως! Αφού η εξυπηρέτηση του δημόσιου συμφέροντος υπερτερεί της αρχής της προστασίας των προσωπικών δεδομένων, να δοθούν τα ονόματα στη δημοσιότητα. Πλήρης διαφάνεια. Ο λαός δικαιούται και πρέπει να ξέρει!
 
Πριν από μερικά χρόνια, σε μια συνέντευξη μου είχα πει ότι τα πολιτικά κόμματα από κύτταρα της δημοκρατίας κατέληξαν να είναι η κυτταρίτιδα της δημοκρατίας. Τα παραδοσιακά κόμματα που κυβέρνησαν και κυβερνούν τον τόπο για 40 και πλέον χρόνια, πολύ φοβάμαι ότι σταδιακά υποκατέστησαν την παραγωγή πολιτικής, που έπρεπε να είναι ο μοναδικός ή ο κύριος ρόλος και σκοπός τους, με την προαγωγή της κομματικής χειραγώγησης θεσμών και οργανισμών και τη δημιουργία κουλτούρας κομματισμού.
 
Για χρόνια, ως Συμμαχία Πολιτών φωνάζουμε πως δεν είναι δουλειά των κομμάτων να διοικούν την CYTA, την ΑΗΚ, το Διοικητικό Συμβούλιο της Συνεργατικής Κεντρικής (μετέπειτα Κυπριακής) Τράπεζας, να στελεχώνουν την ΕΔΥ και την ΕΕΥ. Αυτή είναι η δουλειά τεχνοκρατών και εμπειρογνωμόνων. Η Κυβέρνηση οφείλει να επιλέγει για τους Ημικρατικούς Οργανισμούς και τις Ανεξάρτητες Αρχές, πρόσωπα με βάση την αξία, τις δεξιότητες, τις γνώσεις, την αμεροληψία και την ανεξαρτησία τους. Αντί τούτου, προσφεύγει στα κόμματα τα οποία κάνουν επιλογές με εντελώς άλλες αρχές. Αντί της αξίας επιλέγουν την κομματική ταυτότητα και την προσήλωση στο κόμμα. Αντί της αμεροληψίας και ανεξαρτησίας ενός προσώπου, προτιμούν την προσήλωση στην κομματική πειθαρχία και υπακοή.
 
Αντί της γνώσης και εμπειρογνωμοσύνης στο αντικείμενο προτιμούν τη δεξιότητα στο ρουσφέτι και στην εξυπηρέτηση κομματικών συμφερόντων πολιτικού ή και οικονομικού χαρακτήρα. Αντί των γνώσεων και της ικανότητας προάσπισης του δημόσιου συμφέροντος  προτιμούν τη δεξιότητα παρασκηνιακής διαπλοκής για την κατανομή των λαφύρων της εξουσίας.
 
Είναι με αυτή την πολιτικό-κομματική κουλτούρα και πρακτική που στήθηκε το σάπιο σύστημα που εκτρέφει τα σκάνδαλα και τη διαπλοκή και επιτρέπει τη συγκάλυψη. Οι πρωταγωνιστές αυτού του διεφθαρμένου συστήματος είναι αυτοί που παρεμποδίζουν και κάθε προσπάθεια μεταρρύθμισης κι εκσυγχρονισμού του συστήματος.
 
Κύριε Πρόεδρε,
 
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
 
Έκανα αυτή την εκτεταμένη εισαγωγή γιατί, πιστέψτε με, αν δεν υπήρχε αυτό το καλοκουρδισμένο σύστημα διαπλοκής δεν θα είχαμε την κατάρρευση του Συνεργατισμού, που δικαιολογημένα απασχολεί σήμερα την κοινωνία.
 
Ο Συνεργατισμός ήταν μια μεγάλη κοινωνική κατάκτηση με μεγάλη οικονομική προσφορά στον τόπο. Σε πρώτη φάση απάλλαξε τους αγρότες από τους τοκογλύφους προσφέροντας τους καλύτερη ποιότητα ζωής. Στη συνέχεια βοήθησε τα μεσαία και χαμηλά εισοδηματικά στρώματα να αποκτήσουν το σπίτι τους και να σπουδάσουν τα παιδιά τους. Είναι γι’ αυτούς τους λόγους που η κατάρρευση της Συνεργατικής Κυπριακής Τράπεζας προκαλεί απογοήτευση και αποτελεί απώλεια.
 
Το Πόρισμα της Επιτροπής Αρέστη, καταγράφει με τεκμηριωμένο τρόπο, όλες τις αιτίες που οδήγησαν στο κλείσιμο του Συνεργατισμού. Τολμώ να πω πως αυτή η Έκθεση είναι, ίσως, η πιο πλήρης και τεκμηριωμένη Έκθεση από όλες τις Ερευνητικές Επιτροπές που έχουν διοριστεί μέχρι σήμερα. Η Έκθεση αναδεικνύει το ζημιογόνο ρόλο των παραδοσιακών μεγάλων κομμάτων που διοικούσαν τα ΣΠΙ, εκλέγοντας στις Επιτροπές ανθρώπους που στερούνταν γνώσεων για το αντικείμενο. Αποτέλεσμα τούτου ήταν η κακοδιαχείριση. Συχνό φαινόμενο ήταν η εξυπηρέτηση των ιδίων των μελών των Επιτροπών ή κομμάτων ή άλλων φίλων και κομματικών στελεχών με δάνεια με ευνοϊκούς όρους και επιτόκια ή ακόμα και με διαγραφές δανείων.
 
 
 
Αυτές οι συμπεριφορές αναδεικνύουν την απουσία αποτελεσματικού μηχανισμού εσωτερικού ελέγχου που θα απέτρεπε τέτοιες καταχρηστικές πρακτικές. Αλλά πως να στηθεί ένας τέτοιος μηχανισμός ελέγχου όταν αυτοί που θα ελέγχοντο έλεγχαν όλο το σύστημα;
 
Δεν είναι τυχαίο, που στην πιο κρίσιμη φάση όπου κρινόταν η επιβίωση του Συνεργατισμού, αυτά τα κόμματα με νομοθεσία περιόρισαν το πεδίο ελέγχου του Γενικού Ελεγκτή στη Συνεργατική Κυπριακή Τράπεζα. Προστάτευσαν τους ανθρώπους τους και τις ατασθαλίες  τους, διατήρησαν τα κομματικά κεκτημένα σε βάρος του Συνεργατισμού και του δημόσιου συμφέροντος, αφού ο Συνεργατισμός ήταν πλέον Κρατική Τράπεζα. Ως προς την τελευταία περίοδο, το Πόρισμα της Επιτροπής αποτελεί κόλαφο για τις ευθύνες του Υπουργού Οικονομικών κύριου Χάρη Γεωργιάδη.
 
Τεκμηριωμένα του επιρρίπτει ευθύνες ως προς την ποιότητα των ανθρώπων που διόρισε με βασικό προσόν τη φιλία, ως προς την ανοχή που επέδειξε για τη διασπάθιση δημόσιου χρήματος από τη διεύθυνση της Συνεργατικής Τράπεζας, ως προς τη συγκάλυψη και στήριξη μιας αδιαφανούς διαδικασίας στην επιλογή της ALTAMIRA με ενδεχόμενα ποινικές διαστάσεις. Του επιρρίπτει ακόμα σοβαρότατες ευθύνες ως προς την απόκρυψη πορισμάτων και σχολίων του ΕΕΜ ή και παραπλάνηση του Υπουργικού Συμβουλίου και της Βουλής προκειμένου να πετύχει αυτό που ενδεχόμενα από την αρχή επιδίωκε: την πώληση της ΣΚΤ στην Ελληνική Τράπεζα.
 
Σοβαρές πολιτικές ευθύνες επιρρίπτει και στον ίδιο τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας για την ανοχή που επέδειξε απέναντι στον Υπουργό Οικονομικών διατηρώντας τον στη θέση του, ιδιαίτερα μετά το 2017 όταν είχε ενημερωθεί για τις αδυναμίες και αποτυχία του να φέρει σε πέρας το έργο της διάσωσης της ΣΚΤ με αποτέλεσμα να τροχιοδρομούνται πλέον καταστροφικές εξελίξεις. Ευθύνες φέρει ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας και για την απόκρυψη από τον λαό της αλήθειας για την ΣΚΤ προφανώς για να αποφύγει το πολιτικό κόστος πριν από τις Προεδρικές Εκλογές. Κατά την προσωπική μου άποψη, ο κ. Αναστασιάδης ευθύνεται και για το γεγονός ότι αβασάνιστα, σε μια τόσο κρίσιμη περίοδο, στήριξε τις επιλογές του Υπουργού του για στελέχωση της ΣΚΤ.
 
Και πολύ περισσότερο γιατί δεν θορυβήθηκε και δεν δραστηριοποιήθηκε μετά από τις παραιτήσεις από τη Διεύθυνση και την Επιτροπεία της ΣΚΤ αξιόλογων τεχνοκρατών με επιτυχή καριέρα στον Τραπεζικό τομέα. Κτύπησαν καμπανάκι με τις παραιτήσεις τους αλλά ο ήχος δεν έφτασε στα αυτιά ούτε του Υπουργού ούτε του Προέδρου.
 
Το πιο τραγικό σε αυτή την ιστορία είναι η τύχη του Πορίσματος της Επιτροπής Αρέστη. Όσοι, τεκμηριωμένα, κρίνονται ότι φέρουν ευθύνες φάνηκαν πιστοί στην παλαιοκομματική κουλτούρα της απαξίωσης και αμφισβήτησης του Πορίσματος και της ίδιας της Ερευνητικής Επιτροπής για να πετύχουν την συγκάλυψη. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας που έχει ταχθεί να υπηρετεί και να προστατεύει τους θεσμούς, φρόντισε να προσφέρει κάλυψη στον Υπουργό του αμφισβητώντας το πόρισμα.
 
Ο Πρόεδρος εστίασε μόνο στις ευθύνες των κομμάτων ξεχνώντας ότι για 25 χρόνια ήταν Πρόεδρος του ΔΗΣΥ και άρα και από αυτή την ιδιότητα φέρει ευθύνη. Ο Πρόεδρος με την στάση του πλήγωσε το κύρος των θεσμών και ιδιαίτερα αυτόν της Προεδρίας.
 
Ο Υπουργός Οικονομικών με απύθμενη αλαζονεία αρνήθηκε να αναλάβει τις ευθύνες του και να παραιτηθεί. Αντί τούτου θεωρεί επιτυχία του το κλείσιμο της ΣΚΤ και μας κάνει μάθημα περί «ευθύνης και υπευθυνότητας» παραγνωρίζοντας την έννοια της ευθιξίας που, όπως αποδεικνύεται τελικά, είναι ένα φρούτο που δεν ευδοκιμεί στον τόπο μας.
 
Η εξαγγελία του για παραίτηση του σε 9 μήνες εύλογα μας γεννά το ερώτημα για το ποιο πόστο κενώνεται τότε για να γίνει η σχετική μετακίνηση.
 
Όσον αφορά τα κόμματα, έκαναν το αναμενόμενο. Αντί ανάληψης του δικού τους μεριδίου ευθύνης επέλεξαν την άγονη αντιπαράθεση για το ποιος ευθύνεται περισσότερο. Δεν εξισώνουμε τις ευθύνες. Ούτε και ισχυριζόμαστε ότι τα λάθη πριν από το 2013 οδήγησαν αναπόφευκτα στην κατάρρευση του Συνεργατισμού. Όμως εμείς ως Συμμαχία Πολιτών υιοθετούμε πλήρως τα συμπεράσματα της Επιτροπής Αρέστη και δεν κάνουμε επιλεκτικές επιλογές και αναφορές. Τελικά κανένας δεν ανέλαβε ευθύνη για την κατάρρευση του Συνεργατισμού. Η μη αναγνώριση από κανένα του μεριδίου της ευθύνης που του αναλογεί είναι θλιβερή εξέλιξη γιατί αποτελεί την απόδειξη πως τίποτε δεν θα διορθωθεί. Είναι απόδειξη πως, για μιαν ακόμα φορά πάθαμε αλλά δεν μάθαμε.
 
 
 
Πως το σύστημα της διαπλοκής και της διαφθοράς θα διατηρηθεί αλώβητο και η κοινωνία αναπόφευκτα θα αναμένει το επόμενο σκάνδαλο.
 
Βρισκόμαστε μπροστά από ένα σύστημα το οποίο αποδεικνύεται ιδιαίτερα ανθεκτικό και διαθέτει την ικανότητα της διαιώνισης μέσα από συγκεκριμένες πρακτικές και μεθόδους. Σ’ ένα τουίτ μου μετά την απαξίωση που έτυχε το Πόρισμα για τον Συνεργατισμό, με σαρκαστική διάθεση έγραψα πως από τώρα και στο εξής «ο διορισμός οποιασδήποτε άλλης ερευνητικής επιτροπής για σκάνδαλα θα πρέπει να συνιστά ποινικό αδίκημα για διασπάθιση δημόσιου χρήματος! Πεταμένα λεφτά για αχρείαστη αναζήτηση των ευθυνών».
 
Για να καταρρεύσει αυτό το σύστημα κι όχι κάποιος άλλος ημικρατικός οργανισμός θα πρέπει να αλλάξει η πολιτική κουλτούρα. Αυτό όμως δεν πρόκειται να γίνει με αυτόβουλη πρωτοβουλία του κομματικού κατεστημένου που έστησε το σύστημα και βολεύεται με αυτό.
 
Σήμερα, πιο έντονα από ποτέ, προβάλλει η ανάγκη για θεσμικές αλλαγές και εκσυγχρονισμό του Κράτους και των θεσμών του, έτσι ώστε να μην είναι εύκολη η κατάχρηση εξουσίας και η ανάπτυξη δικτύων διαπλοκής και διαφθοράς.
 
Ως Συμμαχία Πολιτών στα τρία σχεδόν χρόνια που είμαστε στη Βουλή καταθέσαμε σωρεία Προτάσεων Νόμου αλλά και προτάσεων προς την Κυβέρνηση, για να εναρμονίσουμε το Κράτος και την πολιτική ζωή με τις βέλτιστες πρακτικές άλλων Ευρωπαϊκών χωρών. Ενδεικτικά αναφέρω ότι εκκρεμεί στη Βουλή η Πρόταση Νόμου για το Ανακλητό.
 
Για την καθιέρωση δημοκρατικών διαδικασιών μέσα από τις οποίες οι πολίτες θα μπορούν να ανακαλούν, πριν λήξει η θητεία τους, τους εκλελεγμένους αξιωματούχους: τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, τους Βουλευτές, τους Δημάρχους κλπ. Άρχισε η συζήτηση πριν από 2 χρόνια αλλά ακόμα να οδηγηθεί στην Ολομέλεια.
 
Καταθέσαμε Πρόταση Νόμου για την καθιέρωση της προσωπικής αστικής ευθύνης για όσους ασκούν εξουσία ή διαχειρίζονται δημόσιο χρήμα. Μόνο έτσι θα τερματιστεί το ρουσφέτι και θα μπει φραγμός στην κακοδιαχείριση και στη διασπάθιση δημόσιου χρήματος. Σήμερα όταν το Δικαστήριο καταδικάσει το Κράτος με καταβολή αποζημιώσεων για ένα ρουσφέτι πχ. της ΕΔΥ, για μια άδικη και λανθασμένη απόφαση λόγω εγκληματικής αμέλειας ενός Υπουργού ή του ΔΣ ενός Ημικρατικού Οργανισμού, την αποζημίωση την πληρώνουν ουσιαστικά οι φορολογούμενοι. Ενόσω αυτό δεν αλλάζει για να πληρώνουν προσωπικά αυτοί που αμέλησαν ή εξυπηρέτησαν προσωπικά ή κομματικά συμφέροντα με τις αποφάσεις τους, το σύστημα της διαπλοκής και της διαφθοράς θα παραμείνει αλώβητο. Ακόμα να ξεκινήσει η συζήτηση στην αρμόδια επιτροπή της Βουλής.
 
Δώσαμε μάχη για να μπει πρόνοια που να προβλέπει την προσωπική αστική ευθύνη των μελών του ΔΣ του Ταμείου Υδρογονανθράκων που σε λίγα χρόνια θα διαχειρίζεται δεκάδες δισεκατομμύρια ευρώ. Η πρόταση μας απορρίφθηκε. Με μεγάλη δυσκολία πείσαμε να μπει πρόνοια για σύσταση Επιτροπής Εσωτερικού Ελέγχου.
 
Τελικά το παλαιοκομματικό κατεστημένο συνεργάζεται για να καταψηφίζεται κάθε Πρόταση που θα μπορούσε να διαταράξει το σύστημα της κομματικής χειραγώγησης θεσμών και οργανισμών. Δεν τρέφω αυταπάτες ως προς την τύχη των  Προτάσεων Νόμου που καταθέσαμε στη Βουλή. Είμαι σχεδόν σίγουρος πως θα καταψηφιστούν. Καταθέσαμε ολοκληρωμένη Πρόταση για αλλαγή του τρόπου διορισμού των ΔΣ των Ημικρατικών Οργανισμών με αποκλεισμό καταλόγων από τα κόμματα. Καμία βέβαια συζήτηση επί τούτου.
 
Κλείνοντας, θέλω να απευθυνθώ και στους πολίτες οι οποίοι δικαιολογημένα είναι απογοητευμένοι και θυμωμένοι. Το σύστημα της διαπλοκής και της διαφθοράς, της ατιμωρησίας και της συγκάλυψης δεν θα αλλάξει χωρίς τη δική σας ενεργό συμμετοχή.
 
Η μεμψιμοιρία και η γκρίνια δεν έχουν αποτέλεσμα. Η ισοπέδωση στην λογική « όλοι είναι το ίδιο» το μόνο που πετυχαίνει είναι να συντηρεί το σύστημα που σας απογοητεύει και εκνευρίζει. Πρέπει οι πολίτες να αναλάβουν δράση. Να στηρίξουν Προτάσεις που είναι προς τη σωστή κατεύθυνση έτσι ώστε να δημιουργηθεί εκείνη η κοινωνική δυναμική που δεν θα επιτρέπει στο παλαιοκομματικό κατεστημένο να παρεμποδίζει μέσα από τη Βουλή τον εκσυγχρονισμό, τη διαφάνεια και τη λογοδοσία. Χωρίς την ενεργό συμβολή των πολιτών τίποτε δεν μπορεί να αλλάξει.
 
Τελευταία ελπίδα η στοιχειοθέτηση ποινικών ευθυνών από την Γενική Εισαγγελία για την κατάρρευση της Συνεργατικής Τράπεζας.
 
Ελπίζω ότι η ποινική έρευνα δεν θα οδηγήσει στα μικρά ψάρια αφήνοντας τους πραγματικά υπεύθυνους μακριά από τη ζυγαριά της δικαιοσύνης.
 
Και μια απέλπιδη ευχή: αυτό το μάθημα ας μας γίνει πάθημα».
 
Αυτούσια η ομιλία του προέδρου της ΕΔΕΚ Μαρίνου Σιζόπουλου:
 
Κύριε Πρόεδρε, Κυρίες και κύριοι συνάδερφοι,
 
Η κατάρρευση του Συνεργατισμού είναι ένα μείζον οικονομικό και κοινωνικό ζήτημα. Όμως για τέτοιες περιπτώσεις η ουσία είναι η πρόληψη και όχι η νεκροψία. Πολλοί είναι αυτοί που εμφανίζονται επικριτές εκ των υστέρων. Την ώρα όμως της κρίσης, την ώρα του προβλήματος, ποια ήταν η θέση του καθενός; Ποιες ήταν οι προτάσεις που κατατέθηκαν για να υπάρχει πρόληψη και διόρθωση μιας κακής πορείας;
 
Η ορθολογική προσέγγιση και διερεύνηση των αιτίων και αιτιατών που οδήγησαν σε αυτό το αποτέλεσμα μπορεί να διαχωριστεί σε δύο περιόδους. Την πριν του 2013 και την μετά του 2013 όπου είχε κρατικοποιηθεί ο Συνεργατισμός.
 
Πριν το 2013 είναι αναμφισβήτητο από όλους ότι υπήρξε αδιαφάνεια, ημετεροκρατία, επιλεκτική διαχείριση δανείων και θα ήθελα να υπενθυμίσω σε όλους αυτούς που μιλούν σήμερα ότι ήταν η ΕΔΕΚ και ο υποφαινόμενος τον Οκτώβριο του 2012 που αποκαλύψαμε επιλεκτικές διαγραφές δανείων πολιτικών προσώπων, κομματικών οργανώσεων και όλα τα υπόλοιπα όταν όλοι οι υπόλοιποι σιωπούσαν.
 
Υπήρξαν κομματικές παρεμβάσεις, υπήρξαν σκάνδαλα. Να υπενθυμίσουμε το σκάνδαλο της ΣΠΕ της Αγ. Φύλας κι όχι μόνο. Υπήρξαν εταιρείες οι οποίες ιδρύθηκαν και δεν δικαιολόγησαν την ίδρυσή τους όπως ήταν η περίπτωση της επενδυτικής εταιρείας Δήμητρα. Η διαπίστωση των προβλημάτων και η άσκηση κριτικής είναι θετική, είναι αναγκαία. Οι προτάσεις όμως επίλυσης των προβλημάτων είναι ακόμα πιο θετική και υπεύθυνη στάση. Και θα ήθελα να υπενθυμίσω για όλους αυτούς που αναφέρονται στο πόρισμα και σε όλα τα εκ των υστέρων γενόμενα, ότι η ΕΔΕΚ κατέθεσε συγκεκριμένες προτάσεις για τη λήψη διορθωτικών μέτρων. Σε καιρούς δύσκολους και πολύ νωρίς. Προτάσεις οι οποίες απέτυχαν γιατί προσέκρουσαν στην άρνηση της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας.
 
Να υπενθυμίσω ότι το 1985, γιατί καλά θα είναι να μελετούμε την ιστορία για να γνωρίζουμε, κατατέθηκε πρόταση νόμου για την αύξηση των εξουσιών στα μέλη των Επιτροπειών Συνεργατικών Εταιρειών καθώς επίσης και υποβάθμιση του λογιστικού και του εποπτικού ελέγχου. Η ΕΔΕΚ ήταν αντίθετη. Το 1994 κατατέθηκε στη Βουλή πρόταση νόμου για την απλή αναλογική. Ποτέ δεν συζητήθηκε αυτή η πρόταση. Το 1997 η ΕΔΕΚ επανακατέθεσε πρόταση νόμου για την απλή αναλογική. Μετά από αρκετά χρόνια απορρίφθηκε από τα υπόλοιπα κόμματα η πρόταση. Επανήλθε το 2002 αλλλά απορρίφθηκε όμως λόγω ισοψηφίας. 26-26 ήταν τότε οι ψήφοι. Κατατέθηκε πρόταση νόμου ούτως ώστε ο έλεγχος των μεγάλων Συνεργατικών Ταμιευτηρίων και Πιστωτικών Εταιρειών να μην γίνεται από τον εποπτικό μηχανισμό αλλά να γίνεται από ελεγκτικούς οίκους για να μπορεί να υπάρχει και χειραγώγηση όπως διαπιστώσαμε και στην περίπτωση του σκανδάλου των τραπεζών. Η ΕΔΕΚ ήταν και πάλι αντίθετη.
 
Όλα τα παραπάνω συναθροιζόμενα σταδιακά οδήγησαν στην ανάγκη κεφαλαιοποίησης του Συνεργατισμού που τελικά οδηγήθηκε σε κρατικοποίηση και είμαστε σίγουροι από τότε ότι αυτή θα ήταν η κατάληξη. Εξάλλου η κυβέρνηση νομίζω ποτέ δεν το αρνήθηκε ότι ο στόχος της κρατικοποίησης ήταν τελικά η ιδιωτικοποίηση. Όμως το προηγούμενο της Λαϊκής Τράπεζας δεν μας προβλημάτισε. Εκείνη λοιπόν την δύσκολη στιγμή ο υποφαινόμενος δημόσια κατάθεσε μια συγκεκριμένη πρόταση η οποία δεν έγινε αποδεκτή από κανένα. Και ποια ήταν η συγκεκριμένη πρόταση; Να δώσει το κράτος το 1 1/2 δισεκατομμύριο για την ανακεφαλαιοποίηση του Συνεργατισμού, να έχει έναν ισχυρό εποπτικό έλεγχο στην λειτουργία του για να αποφευχθούν τα σκάνδαλα οι παρατυπίες και τα όσα προηγήθηκαν του 2013 και το κράτος ουσιαστικά να αγοράσει 3 με 3,5 δισεκατομμύρια μη εξυπηρετούμενα δάνεια πολιτών, να τα δώσει στον Οργανισμό Ανάπτυξης Γης να τα διαχειριστεί στην βάση κοινωνικών κριτηρίων ούτως ώστε αφενός μεν να προστατέψει 3,5 χιλιάδες οικογένειες από πιθανή εκποίηση των περιουσιών τους, είτε της πρώτης κατοικίας, είτε της μικρής επαγγελματικής τους στέγης, και την ίδια στιγμή μέσα από τα έσοδα που θα προκύπτουν από τη διαχείριση να μπορεί είτε να αγοράζει νέα μη εξυπηρετούμενα δάνεια από τον τραπεζικό τομέα για να προστατεύσει τους πολίτες είτε να ενισχύσει την στεγαστική πολιτική του Οργανισμού Ανάπτυξης Γης για να μπορεί να προσφέρει κατοικία στα νεαρά ζευγάρια σε τιμή κόστους είτε να προσφέρει σε οικογένειες που προέρχονται από τα ευάλωτα στρώματα κατοικία με μικρό ενοίκιο ή ακόμα και στη συνέχεια θα μπορούσε να προχωρήσει και σε άλλα στεγαστικά προγράμματα. Όμως αυτή η θέση από κανένα δεν υιοθετήθηκε και κανένας δεν την προώθησε για υλοποίηση.
 
Μετά το 2013 και την κρατικοποίηση είναι γεγονός ότι υπήρξε επιλογή για τη διαχείριση της Συνεργατικής Κυπριακής Τράπεζας που επιβεβαιώθηκε εκ των υστέρων η αδυναμία τους να προχωρήσουν σε μια επαρκή διαχείριση. Υπήρξαν σημαντικές κομματικές παρεμβάσεις οι οποίες συνεχίστηκαν και μάλιστα υπήρξαν ευνοιοκρατικές προσλήψεις και θα ήθελα να ρωτήσω εκτός από την ΕΔΕΚ που τον Οκτώβριο του 2015 με συνεχείς ανακοινώσεις αναδείκνυε το θέμα του ευνοιοκρατικού διορισμού, ποιοι άλλοι πραγματικά δημόσια τοποθετήθηκαν για αυτούς τους ευνοιοκρατικούς διορισμούς; Ή για τα κακώς κείμενα στην συνεργατική κυπριακή τράπεζα; Κανένας.
 
Απουσίαζε ο σωστός εποπτικός έλεγχος. Να υπενθυμίσω τη συζήτηση που έγινε στο σώμα στις 6 Νοεμβρίου του 2016 και στις 2 Δεκεμβρίου του ιδίου χρόνου; Που αποδεικνύεται ακριβώς ποια ήταν η θέση του καθενός; Να υπενθυμίσω ότι από την πλευρά της ΕΔΕΚ είχαμε προειδοποιήσει ότι η κατάληξη τότε του Συνεργατισμού θα είναι η ιδιωτικοποίηση και η πώληση; Από τα πορίσματα, ή μάλλον, από το πόρισμα της Ερευνητικής Επιτροπής σαφώς προκύπτουν πολιτικές, αστικές και ποινικές ευθύνες. Που δεν είναι η ώρα αυτή τη στιγμή να τις αναφέρουμε μία προς μία.
 
Θα ήθελα με αυτή την ευκαιρία να εκφράσω την εκτίμηση της ΕΔΕΚ για το έργο που επιτέλεσε η συγκεκριμένη επιτροπή που δεν ήταν ούτε εύκολο ούτε ενδεχομένως και σύντομης χρονικής διάρκειας. Ήταν επίμονο. Επιβάλλεται την ίδια στιγμή όμως ανεξάρτητα αν συμφωνούμε ή διαφωνούμε με το πόρισμα να υπάρχει ένας σεβασμός σε αυτό το πόρισμα γιατί η συγκεκριμένη επιτροπή υποτίθεται διορίστηκε και είχε μια συγκεκριμένη ευθύνη. Αυτοί που συνέπλεξαν το πόρισμα αναλαμβάνουν το μερίδιο της ευθύνης τους να τεκμηριώσουν όλα όσα αναφέρονται στο πόρισμα. Άρα λοιπόν ο σεβασμός είναι αναγκαίος και απαραίτητος.
 
Την ίδια στιγμή και για ακόμη μία φορά θα επαναλάβω αυτό που είπαμε πάρα πολλές φορές ότι είναι καιρός να δημοσιοποιηθούν ακριβώς οι κατάλογοι με τα ονόματα πολιτικών προσώπων που έτυχαν ευνοϊκής δανειακής μεταχείρισης ή μερικής διαγραφής δανείων ή διαγραφή δανείων καθώς επίσης και οργανώσεις οι οποίες μπορεί να είναι συνδεδεμένες με κόμματα, από κρατικούς αξιωματούχους και όλους τους υπόλοιπους για να μπορούμε ακριβώς να έχουμε μία πλήρη εικόνα το τι έλαβε χώρα όλο αυτό το χρονικό διάστημα.
 
Ελπίζουμε ότι και αυτό το σκάνδαλο δεν θα έχει την τύχη των προηγουμένων. Και επειδή σήμερα όλοι μιλούμε για τα σκάνδαλα θα ήθελα να ρωτήσω όταν ήταν το σκάνδαλο του χρηματιστηρίου, όταν από την πλευρά της ΕΔΕΚ ζητούσαμε ακριβώς να υπάρχουν παρεμβάσεις να σταματήσει αυτό το φαινόμενο, όταν καλούσαμε τους πολίτες να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί, θα ήθελα να μάθω όλοι αυτοί που σήμερα ασκούν κριτική για το σκάνδαλο του χρηματιστηρίου ποια ήταν η θέση τους τότε; Έχουν να μας ανακοινώσουν οτιδήποτε να το δούμε να μας πείσουν; Να υπενθυμίσω τα σκάνδαλα που αποκαλύψαμε εδώ στη Βουλή, του ΚΟΑ, των Κυπριακών Αερογραμμών, των φαρμακευτικών υπηρεσιών, του ακτινοθεραπευτικού του νοσοκομείου Λεμεσού και να υπενθυμίσω ότι αυτά τα σκάνδαλα συζητήθηκαν στη Βουλή, δεν έτυχαν υποστήριξης από κανέναν ούτε βουλευτή ούτε κόμματος. Σήμερα ξαφνικά θυμόμαστε τα συγκεκριμένα σκάνδαλα και δεν είναι τα μοναδικά σκάνδαλα τα οποία ήρθαν στο φως της δημοσιότητας. Είναι πάρα πολλά αλλά όποια μας βολεύουν τα σιωπούμε κι όταν κάποια στιγμή βρεθούμε στη δύσκολη θέση να τα παρουσιάζουμε. Η ουσία είναι την ώρα που υπάρχει το πρόβλημα τι κάνει ο καθένας μας. Εκεί φαίνεται η διαφορά. Και όχι εκ των υστέρων. Εκ των υστέρων τα πράγματα είναι πάρα πολύ εύκολα.
 
Τελικά μέσα από το πόρισμα προκύπτουν πολιτικές ευθύνες. Και το χουμε πει πάρα πολλές φορές. Οι πολιτικές ευθύνες θα πρέπει να λαμβάνονται από τα πολιτικά πρόσωπα. Κι ο καθένας μας κρίνεται από την ευθιξία και την ευαισθησία την οποία θα παρουσιάσει. Οι πολιτικές ευθύνες δεν αποδίδονται από εμάς. Αναλαμβάνονται. Αυτή είναι η διαφορά και το ήθος που πρέπει να επιδεικνύει ο καθένας. Υπάρχουν αστικές ευθύνες. Υπάρχουν και ποινικές ευθύνες και εδώ ακριβώς είναι που θα πρέπει να συνεχίσει η διαδικασία και να παραπεμφθούν στην δικαιοσύνη ούτως ώστε όσοι φέρουν αστικές και ποινικές ευθύνες να εκδικαστούν οι υποθέσεις τους και αν όντως επιβεβαιωθεί ότι είναι ένοχοι να τύχουν της ανάλογης τιμωρίας.
 
Επιχειρείται σήμερα, κατανοητό, μια προσπάθεια να αποδοθούν ευθύνες και στην ΕΔΕΚ. Όμως μέσα από το πόρισμα όχι μόνο δεν προκύπτουν ευθύνες στην ΕΔΕΚ επικαλούνται μόνο το ότι  υπήρξε μια ανακοίνωση για τον διορισμό  ή την στήριξη κάποιων συγκεκριμένων προσώπων όσον αφορά την εκλογή του Συνεργατικού Ταμιευτηρίου Λευκωσίας. Και ποιος λέει ότι τα συγκεκριμένα πρόσωπα ήταν κατ΄ ανάγκη κομματικά; Και ποιος λέει ότι τα συγκεκριμένα πρόσωπα δεν είναι πρόσωπα που θα μπορούσαν να διαχειριστούν με υπευθυνότητα αυτό το οποίο θα αναλάμβαναν; Αυτό και μόνο είναι στοιχείο για να πεις ότι υπήρχε και σε αυτού του κόμματος η συμμετοχή σε όλα όσα προηγήθηκαν στο θέμα του Συνεργατισμού; Όμως το κατανοώ. Γιατί αυτό που κάποιοι σήμερα επιχειρούν για τους δικούς τους λόγους είναι να ενοχοποιήσουν και την ΕΔΕΚ.
 
Επίκριση μάλιστα σήμερα ακούσαμε και για τη θέση της ΕΔΕΚ για την απλή αναλογική. Πραγματικά υπάρχει άλλο σύστημα που θα  μπορούσε να λειτουργήσει από την απλή αναλογική ως του καλύτερου και του πλέων διαφανούς δημοκρατικού συστήματος για την εκλογή των συλλογικών οργάνων; Όμως εγώ κατανοώ το συγκεκριμένο κόμμα το οποίο μας άσκησε κριτική σήμερα γιατί ακριβώς η λογική του δεν είναι η δημοκρατία και η διαφάνεια. Είναι ο ολοκληρωτισμός. Άρα λοιπόν οτιδήποτε έχει σχέση με τη δημοκρατία και κυρίως με τις διαφανείς διαδικασίες σαφώς θα επικριθεί. Θα είναι το αντίθετο.  Κατανοητό αυτό.
 
Το ‘χω τονίσει πάρα πολλές φορές ότι η άσκηση κριτικής είναι καλοδεχούμενη. Οι ασκούντες όμως την κριτική θα πρέπει πρώτα πρώτα να φροντίζουν και τις δικές τους υποχρεώσεις έναντι του κράτους και της πολιτείας. Όταν η κριτική που ασκούν αφορά τα όργανα του κράτους και της πολιτείας. Την ίδια στιγμή θα πρέπει να λαμβάνουν και τις ευθύνες τους ενδεχομένως για το ρόλο τον οποίο διαδραμάτισαν εις την εκλογή μιας συγκεκριμένης κυβέρνησης την οποία σήμερα επικρίνουν. Και της οποίας ασκούν κριτική. Αν την βοήθησαν στο να εκλεγεί ή όχι. Ή αν δεν την βοήθησαν. Ή και φρόντισαν να πράξουν για να υπάρξει ενδεχομένως μια αλλαγή στη διακυβέρνηση.
 
Επίσης θα πρέπει και κάποια πολιτικά πρόσωπα να αναλαμβάνουν και τις δικές τους ευθύνες και τις δικές τους επιλογές και αποφάσεις του παρελθόντος. Γιατί υπάρχουν και κάποιοι οι οποίοι σήμερα δεν προέκυψαν ως πολιτικά πρόσωπα από παρθενογένεση. Ήταν πολιτικά πρόσωπα και προηγουμένως. Και μάλιστα πρόσωπα τα οποία ουσιαστικά ασκούσαν και εκτελεστικό και νομοθετικό έργο. Και καλά θα ήταν να μας πουν εκείνη την περίοδο της άσκησης αυτού του έργου τί έπραξαν για όλα αυτά; Ποιες προτάσεις κατέθεσαν για να προλάβουν τα κακώς κείμενα; Ποιες παρεμβάσεις έκαναν  για να γίνουν διορθώσεις; Αυτό σημαίνει ουσία, αυτό σημαίνει δημοκρατία. Αυτό σημαίνει πολιτική ευθύνη. Όπως εμείς σήμερα λέμε ακριβώς τι κάμαμε το ’85, το ’94, το ’97, το 2000 κι ας μας κρίνει ο λαός. Και δεν έχουμε κανένα απολύτως πρόβλημα.  Όμως πολλές φορές έχουμε πει ότι είμαστε σε πλήρη διαφάνεια και σε προσωπικό και σε κομματικό επίπεδο. Και μάλιστα το είπα και προηγουμένως. Ας τοποθετηθούν και όταν αποκαλύπταμε τα συγκεκριμένα σκάνδαλα ποια ήταν η θέση τους; Ποια ήταν ενδεχομένως η υποστήριξη τους;
 
Όταν στις 16 του Μάρτη του 2013 ήταν η σύσκεψη στο προεδρικό για το θέμα του κουρέματος των καταθέσεων εκτός από τον υποφαινόμενο ποιος άλλος κατέθεσε εναλλακτική πρόταση στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και του ζήτησε αντί για κούρεμα το συγκεκριμένο ποσό το κράτος να το πάρει από τους καταθέτες με την μορφή του δανεισμού έναντι κρατικού ομολόγου; Ποιος την υποστήριξε την πρόταση αυτή; Ή ποιος κατάθεσε άλλη πρόταση;
 
Επειδή ακριβώς επιχειρείται να παρουσιαστούμε και ως ΕΔΕΚ  ένα παλαιοκομματικό σύστημα γιατί έτυχε ακριβώς να ιδρυθούμε πριν από 50 χρόνια. Και δεν αμφισβητώ ότι έχουμε και λάθη και παραλήψεις και είναι λογικό σε μια πορεία όλων αυτών των χρόνων να υπάρχουν και όλα αυτά. Όμως θα ήθελα να μάθω ποια ήταν εκείνη η απόφαση της ΕΔΕΚ που κόστισε στην Κυπριακή Δημοκρατία; Στην κρατική μας υπόσταση; Στην δημοκρατία ή στους πολίτες; Τι να γίνει όμως;
 
Είμαστε ένα κόμμα που ιδρυθήκαμε πριν από 50 χρόνια για να προστατέψουμε τη νομιμότητα και την κρατική μας οντότητα που την απειλούσαν κάποιοι. Για να μπορούν σήμερα κάποιοι να  μιλούν, να κρίνουν, και να επικρίνουν ανέξοδα. Εμείς δεν θα ακολουθήσουμε αυτό τον δρόμο. Ως ένα κόμμα τιμημένο θα συνεχίσουμε ακριβώς τον αγώνα μας για τον σοσιαλισμό, θα συνεχίσουμε τον αγώνα μας για να προστατεύουμε τους πολίτες κυρίως εκείνους τους πολίτες που προέρχονται από τα ευάλωτα στρώματα του πληθυσμού και είμαστε έτοιμοι ακριβώς να πληρώσουμε όπως φάνηκε πολλές φορές και το προσωπικό και το κομματικό κόστος γιατί ακριβώς το συγκαλυμμένο και το ασυγκάλυπτο σύστημα που θέλει να ελέγχει την λειτουργία αυτού του κράτους θα συνεχίσει να λειτουργεί με τον ίδιο τρόπο.
 
Δεν πρόκειται ποτέ να βάλουμε πλάτη σ’ αυτό το σύστημα. Αντίθετα αυτό το σύστημα θα το πολεμήσουμε και υπάρχουν και κάποιοι οι οποίοι εμφανίζονται σήμερα ως αντισυστημικοί. Τους δικαιολογώ. Γιατί αυτοί είναι μέρος ενός άλλου συστήματος πολύ χειρότερου απ’ αυτού που ευθύνεται για τα σκάνδαλα τα κρατικά και τα πολιτειακά.
 

Αυτούσια η ομιλία του προέδρου του ΔΗΚΟ Νίκολα Παπαδόπουλου:

Κύριε Πρόεδρε,

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
 
Βρισκόμαστε και πάλι εδώ για να διεξάγουμε, ακόμη μία νεκροψία, για ακόμη μία τράπεζα.
Την τρίτη στη σειρά που, είτε μπαίνει σε εξυγίανση, είτε κλείνει. 
Για να συζητήσουμε το πως κατέληξε ένα από τα σπουδαιότερα επιτεύγματα της κυπριακής κοινωνίας, στην χρεοκοπία.
 
Κύριε Πρόεδρε,
Θα ήθελα να μπορούσα να σταθώ σήμερα εδώ και να εκφράσω την αισιοδοξία μου, πως έστω και τώρα, μετά από όλα όσα έχουμε περάσει, έχουμε διδαχθεί από τα λάθη μας. 
Δυστυχώς όμως, ενόψει των πρόσφατων γεγονότων και των επιχειρημάτων που ακούω από πλευράς των κυβερνόντων τις τελευταίες ημέρες, δεν μπορώ να εκφράσω αισιοδοξία.
Κάποιοι φαίνεται πως δεν έχουν μάθει τίποτα.
Αναπόφευκτα, μετά από μία χρεοκοπία, η συζήτηση περιστρέφεται γύρω από τα αίτια της χρεοκοπίας. 
Το ερώτημα δεν είναι ΑΝ υπάρχουν ευθύνες, αλλά ΠΟΙΟΙ έχουν την ευθύνη για τη χρεοκοπία.
Είναι όπως όταν γίνει ένα αυτοκινητιστικό δυστύχημα. 
Δεν ρωτάς ΑΝ έφταιγε κάποιος αλλά ΠΟΙΟΣ έφταιγε.
Έτσι και στην περίπτωση της χρεοκοπίας του Συνεργατισμού: δεν ρωτάμε ΑΝ υπάρχουν ευθύνες, αλλά ΠΟΙΟΙ ευθύνονται.
Και αναπόφευκτα, η βασική συζήτηση περί των ευθυνών περιστρέφεται γύρω από εκείνους που είχαν την ευθύνη διαχείρισης του Συνεργατισμού.
Όταν χρεοκοπήσει μια τράπεζα, το λογικό είναι να ξεκινήσεις πρώτα από τους τελευταίους που την διοικούσαν και μετά να πας πίσω.
Αυτό έπραξε η Ερευνητική Επιτροπή (η «Επιτροπή»).  Το πόρισμα είναι σαφές και ξεκάθαρο σε ότι αφορά αυτές τις ευθύνες.
Η Επιτροπή θεωρεί πως, ευθύνες για τα προβλήματα του Συνεργατισμού υπάρχουν, πολλές και για πολλούς.
Μόνο μερικοί εξ αυτών ήταν:
•           Η κακή εποπτεία του Συνεργατισμού η οποία ήταν πλήρως ανεπαρκής.
•           Οι ευθύνες των κομμάτων και ο κομματικός παρεμβατισμός που όντως ήταν προβληματικός.
•           Η κακή διαχείριση των ΣΠΙ και τα κακής ποιότητας χαρτοφυλάκια τους, ήταν όντως προβληματικά.
 
Όλα αυτά είναι αλήθεια και όλοι μας οφείλουμε να αναλάβουμε το μερίδιο της ευθύνης που μας αναλογεί για τα συσσωρευμένα προβλήματα του Συνεργατισμού που υπήρχαν πριν το 2013.
Όμως, το πόρισμα είναι το ίδιο ξεκάθαρο για ένα άλλο πράγμα.
Οι ευθύνες για την κατάρρευση του Συνεργατισμού, δεν μπορούν να επιζητηθούν πριν το 2013.
Για δυο πάρα πολύ απλούς λόγους:
1ον Πριν το 2013 ο Συνεργατισμός ήταν ένα συνονθύλευμα ιδιωτικών τραπεζικών ιδρυμάτων.
Μετά το 2013, το κράτος ανέλαβε εξ ολοκλήρου τη διαχείριση του, δια της παρούσας κυβέρνησης.
2ον Μετά το 2013, σε δυο διαφορετικές περιπτώσεις - μία το 2013 και μία το 2015 - η παρούσα Κυβέρνηση ζήτησε από τη Βουλή να συνεισφέρει στην ανακεφαλαιοποίηση του Συνεργατισμού με ένα βασικό επιχείρημα:
ΌΤΙ Ο ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΣΜΟΣ ΗΤΑΝ ΒΙΩΣΙΜΟΣ.   
Εμποδίζεται συνεπώς σήμερα η κυβέρνηση να ισχυρίζεται πως ο Συνεργατισμός «ήταν ένα πτώμα» και δεν είχε πιθανότητες επιβίωσης.
Διαφορετικά, σημαίνει πως δυο φορές, τόσο το 2013 όσο και το 2015 παραπλάνησε τη Βουλή των Αντιπροσώπων αλλά και την κυπριακή κοινωνία.
Εξάλλου είναι ο ίδιος ο Υπουργός Οικονομικών που δήλωνε ενώπιον αυτού του σώματος πως, «ο Συνεργατισμός έχει μετατραπεί πλέον σε μία κανονική τράπεζα» και πως «έχει κερδίσει το στοίχημα».
Πότε λοιπόν έλεγε ψέματα; Τότε ή σήμερα;    
Οφείλω σε αυτό το σημείο κ. Πρόεδρε να αναφέρω πως εκ των πραγμάτων η προσωποποίηση της ευθύνης περιστρέφεται γύρω από το πρόσωπο του Υπουργού Οικονομικών.
Κάπως άδικα, γιατί δεν είναι ο μόνος που έχει ευθύνη για την κατάληξη του Συνεργατισμού.
Οφείλουμε να είμαστε δίκαιοι και αντικειμενικοί:
•           Μεγάλο μερίδιο της ευθύνης φέρει συλλογικά η Κυβέρνηση, καθώς ήταν συλλογικές οι αποφάσεις. Εξάλλου ο ίδιος ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας έχει αποδεχθεί αυτές τις συλλογικές ευθύνες.
•           Μεγάλο μερίδιο ευθύνης φέρει η διοίκηση του Συνεργατισμού γιατί, όπως διαπίστωσε η ίδια η ΕΚΤ, ήταν ανίκανη να διαχειριστεί τον μεγάλο όγκο των ΜΕΔ του Συνεργατισμού.
Όπως διαπιστώνει η Επιτροπή, μετά από πέντε χρόνια διαχείρισης, δεν είχε καταφέρει να πουλήσει ούτε ένα ακίνητο!
Τα ΜΕΔ δεν μειώθηκαν κατά οποιοδήποτε ουσιαστικό τρόπο, ιδιαίτερα αν συγκριθεί ο Συνεργατισμός με άλλα τραπεζικά ιδρύματα.
Τα επιχειρηματικά σχέδια μείωσης των ΜΕΔ αποστέλλονταν στην ΕΕ copy-paste, χωρίς να υλοποιούνται.
 
•           Σημειώνω ιδιαίτερα, πως η Επιτροπή εισηγείται να διεξαχθούν περαιτέρω έρευνες για να διαπιστωθούν ποινικές και αστικές ευθύνες, μεταξύ άλλων,
o          Για τη διαγραφή δανείων ύψους πέραν του €1 δις με αδιαφανείς διαδικασίες
o          Για την συμφωνία πώλησης δανείων στην εταιρεία Altamira
o          Για τον τρόπο εργοδότησης του κ. Χατζηγιάννη
 
•           Μεγάλο μερίδιο ευθύνης φέρουν η ΕΚΤ και οι Ευρωπαϊκοί θεσμοί για τη «λύση» που επιβλήθηκε το 2013 στο κυπριακό τραπεζικό σύστημα, κάτι που εξάλλου έχει παραδεχτεί πρόσφατα και ο ίδιος ο εκπρόσωπος του ΔΝΤ στην επιτροπή οικονομικών.
 
•           Εξάλλου κατ’επανάληψη το ΔΗΚΟ έχει διατυπώσει την άποψη πως η ενδεδειγμένη λύση το 2013 ήταν η δημιουργία «κακής τράπεζας» και όχι το κούρεμα καταθέσεων που κάποιοι μας πούλησαν για success story.
 
Αυτές τις λανθασμένες αποφάσεις πληρώνουμε μέχρι σήμερα.
 
•           Μεγάλο μερίδιο ευθύνης έχει και η Κεντρική Τράπεζα για την κατάληξη του Συνεργατισμού.  Δεν μπορούμε να αποδεχθούμε το επιχείρημα πως η ΚΤ ήταν ένας απλός παρατηρητής τα τελευταία πέντε χρόνια και ότι οι αποφάσεις λαμβάνονταν στη Φρανκφούρτη, όπως έλεγε συχνά η κυρία Διοικητής.
 
Η ΚΤΚ συμμετείχε στην κοινή εποπτική επιτροπή (“JST”) που επόπτευε τον Συνεργατισμό και είχε ευθύνη να συν-διαμορφώνει τις αποφάσεις, κάτι που δεν έκανε.
Αντίθετα, ένας από τους βασικού λόγους που η ΕΚΤ διέταξε το κλείσιμο του Συνεργατισμού ήταν επειδή έχασε την εμπιστοσύνη της στη διοίκηση του, στην κυβέρνηση και την ΚΤΚ.
Τούτων λεχθέντων, δεν οδηγούμαστε στο συμπέρασμα ότι «φταίνε όλοι και άρα δεν φταίει κανένας».
Κάθε άλλο.  Το πόρισμα είναι ξεκάθαρο.
Διαπιστώνει «βαρύτατες ευθύνες» στον Υπουργό Οικονομικών.
Μεταξύ άλλων και για τους ακόλουθους συγκεκριμένους λόγους:
•           Για λανθασμένους διορισμούς στην Επιτροπεία του Συνεργατισμού οι οποίοι κρίθηκαν στην πορεία από την ΕΚΤ ως παντελώς  ανεπαρκείς.
•           Παρά του ότι ο Υπουργός Οικονομικών ενημερώθηκε για την απαίτηση της ΕΚΤ να αντικατασταθεί η Επιτροπεία του Συνεργατισμού, δεν τους έπαυσε.  Φοβήθηκε το πολιτικό κόστος. Θα χαλούσε το success story.
•           Ουδέποτε ενημέρωσε τη Βουλή για την ανεπάρκεια της Επιτροπείας. Ουδέποτε ζήτησε αντικατάσταση της.  Αντίθετα παραπλανούσε τη Βουλή των Αντιπροσώπων. Μέχρι και την κατάρρευση.
•           Σημειώνεται δε πως ο Υπουργός Οικονομικών είχε εκπρόσωπο στην Επιτροπεία του Συνεργατισμού ο οποίος τον ενημέρωνε σχεδόν καθημερινά με σημειώματα για το τι συνέβαινε.
•           Μέλη της Επιτροπείας παραπονούνταν στην ΣΚΤ για σχεδόν καθημερινές κυβερνητικές παρεμβάσεις στις καθημερινές εργασίες του Συνεργατισμού. 
Ένας εξ αυτών ο πρόεδρος της Επιτροπείας κ. Τάκης Ταουσιάνης ο οποίος οδηγήθηκε σε παραίτηση λόγω αυτών των παρεμβάσεων. 
•           Λανθασμένες αποφάσεις του ίδιου του Υπουργού Οικονομικών επίσπευσαν το κλείσιμο του Συνεργατισμού.
Τρανταχτό παράδειγμα, το φιάσκο με τις «δωρεάν μετοχές».
Μία καθαρά προεκλογική σκοπιμότητα του ιδίου και του Προέδρου της Δημοκρατίας, η οποία εξόργισε την ΕΚΤ και οδήγησε στην απαίτηση για αύξηση κεφαλαίων τον Ιούνιο του 2017 και στο κλείσιμο. 
•           Η καθυστέρηση στη διαχείριση των προβλημάτων του Συνεργατισμού, οδήγησε στην κάκιστη συμφωνία με την Ελληνική Τράπεζα. 
Η καθυστέρηση περιόρισε τις επιλογές του κράτους, οδηγώντας το σε μία μονόπλευρη και άδικη διαπραγμάτευση με μόνο έναν προσφορότατη ο οποίος επέβαλε τους δικούς του ετεροβαρείς όρους.
Αυτές ήταν μόνο μερικές από τις λανθασμένες πράξεις και ενέργειες που αποδίδονται στον Υπουργό Οικονομικών στο πόρισμα.
Σημειώνεται όμως, πως ο ΠτΔ κάθε άλλο παρά αποδέχθηκε την οποιαδήποτε ευθύνη για αυτές τις πράξεις και ενέργειες του υπουργού του.  Το αντίθετο, τις υιοθέτησε εκ μέρους ολόκληρης της κυβέρνησης.
Όχι μόνο δεν του επιρρίπτει ευθύνες, αλλά θεωρεί το τι έγινε τεράστια επιτυχία και του δίνει συγχαρητήρια.
Υπενθυμίζεται πως παραμονές των τελευταίων προεδρικών εκλογών ο ίδιος ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας απέδωσε τα προβλήματα του Συνεργατισμού σε μία ανάρτηση του κ. Στέλιου Πλατύ στο facebook.
Και έσπευσε να διαβεβαιώσει πως τις δικές του καταθέσεις θα τις έβαζε στον Συνεργατισμού (κάτι που ουδέποτε έπραξε).
 
Αντίθετα, μετά από εκείνες τις προεκλογικές δηλώσεις του ΠτΔ, οι εκροές καταθέσεων επταπλασιάστηκαν και αναγκάστηκε στο τέλος η Κυβέρνηση να εκδώσει ομόλογο €2.5 δις για να στηρίξει το Συνεργατισμό.  Ήταν η αρχή του τέλους.
Το πόρισμα είναι ξεκάθαρο.  Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας γνώριζε από τον Σεπτέμβριο του 2017 για την καταστροφική πορεία του Συνεργατισμού και δεν έκανε οτιδήποτε για να την αποτρέψει. 
Κρατούσε όμως την τράπεζα στον «αναπνευστήρα» γιατί είχε προεδρικές εκλογές…
Παραπλανούσε και ο ίδιος την κοινή γνώμη.
Και η παραπλάνηση και η κοροϊδία συνεχίζονται μέχρι σήμερα.
Το αφήγημα του success story συνεχίζεται μέχρι σήμερα.
Το χειρότερο απ’όλα όμως, δεν είναι «…τα λάθη, οι παραλήψεις, η απραξία, η ανικανότητα, η εγκληματική αμέλεια και ίσως οι παράνομες πρακτικές…» που οδήγησαν στην τελική κατάρρευση.
Το χειρότερο κύριε πρόεδρε, είναι η συντονισμένη προσπάθεια αμφισβήτησης του πορίσματος και της ερευνητικής επιτροπής.  
Η συντονισμένη απαξίωση και περιφρόνηση των θεσμών από εκείνους που έχουν το καθήκον να τους διαφυλάξουν.
Όταν δεν τους άρεσε το πόρισμα, ξεκίνησε η επίθεση εναντίον του κύρους και της αξιοπρέπειας των Μελών της Επιτροπής.
Μία χυδαία και προσβλητική εκστρατεία απαξίωσης η οποία έχει οδηγήσει στην παραίτηση του κ. Γεώργιου Αρέστη για λόγους ευθιξίας.
Το Δημοκρατικό Κόμμα επιθυμεί να εκφράσει τις ευχαριστίες του κ. Πρόεδρε στα Μέλη της Ερευνητικής Επιτροπής για τη σκληρή τους δουλειά αλλά και για ένα ακριβοδίκαιο, άρτια τεκμηριωμένο και εμπεριστατωμένο πόρισμα.
 
Σημειώνω πως όλα τα επιχειρήματα που ακούσαμε από κυβερνητικής πλευράς, τέθηκαν από τον Υπ. Οικονομικών ενώπιον της Επιτροπής και απαντώνται στο πόρισμα.
•           Γιατί δεν κλήθηκε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας να καταθέσει: Απαντάται.
•           Οι ευθύνες του Υπ. Οικονομικών ΔΕΝ περιορίζονται απλά στον διορισμό της Επιτροπείας όπως ο ίδιος ισχυρίζεται: επεξηγούνται με λεπτομέρεια.
•           Επεξηγείται γιατί δεν υπάρχουν ελεγμένοι λογαριασμοί της τράπεζας: επειδή δεν υπέγραφαν οι εγκεκριμένοι ελεγκτές.
 
Όλα απαντώνται.
Ιδιαίτερα το τελευταίο επιχείρημα, ότι δεν υπάρχει ισολογισμός στο πόρισμα, το βρίσκω ιδιαίτερα περίεργο, ιδιαίτερα αν λάβει κάποιος υπόψη ότι είναι η ΕΚΤ που έκρινε μη-βιώσιμο τελικά τον Συνεργατισμό και απέδωσε ευθύνες.  Ούτε εκείνοι ξέρουν να διαβάζουν ισολογισμούς ;!
Η ίδια η Κυβέρνηση ζήτησε δυο φορές ανακεφαλαιοποίηση του Συνεργατισμού με το επιχείρημα ότι ήταν βιώσιμος. 
Το έκαναν χωρίς να διαβάσουν ισολογισμούς;
 
Κύριε Πρόεδρε,
Πέρα από το πόρισμα, υπενθυμίζεται πως η ίδια ΕΚΤ εξέδωσε ανακοίνωση τον Μάρτιο του 2018 και απέδωσε ευθύνες στη διοίκηση του Συνεργατισμού και την απραξία της για την κατάρρευση του.
Τους έχει όμως ήδη καταδικάσει και ο λαός και καμία εκστρατεία παραπληροφόρησης δεν μπορεί να κρύψει το μέγεθος της αποτυχίας της παρούσας κυβέρνησης.
 
Αντί όμως για ανάληψη ευθύνης, ζητούν και συγχαρητήρια.
Αντί να απολογούνται για τα €5 δις που χάσαμε, συνεχίζουν να μας λένε για το success story.
Αντί να παραιτείται ο Υπουργός Οικονομικών, στον οποίον καταλογίζονται ευθύνες, παραιτείται εκείνος που απέδωσε τις ευθύνες.
Η αλαζονεία και η έπαρση στο απόγειο της.
 
Κύριε Πρόεδρε,
Ο Συνεργατισμός ήταν ένα από τα σπουδαιότερα επιτεύγματα της κοινωνίας μας.
Στήριξε τους αγρότες, τους εργαζόμενους, την επαρχία, την οικονομία, την ανάπτυξη.
Έκτισε, σπούδασε και στήριξε συμπολίτες μας. Απλούς ανθρώπους.
Άξιζε κάτι καλύτερο.
Άξιζε κάτι καλύτερο από ένα κλείσιμο και μία κοροϊδία.
Όπως πολύ εύστοχα έγραφε ένα πλακάτ έξω από το Υπουργείο Οικονομικών πρόσφατα,
«τον συνεργατισμό τον έκτισαν οι αγράμματοι και τον διέλυσαν οι γραμματισμένοι»
 
Συστήνω στους κυβερνώντες λιγότερη αλαζονεία κ. Πρόεδρε, και περισσότερη ταπεινοφροσύνη και μεταμέλεια.
 
Ως ΔΗΚΟ,
Απαιτούμε λογοδοσία,
Απαιτούμε ανάληψη ευθύνης,
Απαιτούμε παραίτηση του Υπ. Οικονομικών.

Με το τέλος της ομιλίας του κ. Παπαδόπουλου έλαβε τον λόγο ο Χρίστος Χρίστου του ΕΛΑΜ, διαβάζοντας την ιατρική γνωμάτευση με την οποία απαλλάγηκε από τον στρατό.

Στο βήμα ο Γ.Γ του ΑΚΕΛ Άντρος Κυπριανού:

  • Ακούσαμε εκπληκτικά πράγματα σε ότι αφορά τα μέλη της Ερευνητικής Επιτροπής.
  • Επιχειρήθηκε να απαξιωθεί μέλος της Ερευνητικής επειδή ήταν ανταγωνιστής του κ. Χατζηγιάννη για την θέση του εκτελεστικού διευθυντή. Γιατί, δεν το έπραξαν πριν τους διορίσουν;
  • Προσπάθεια μετατόπισης ευθυνών όταν ο Χάρης Γεωργιάδης δήλωνε ότι έκοψε την ροή χρήματος προς το ΑΚΕΛ. Του είπαμε να τα τεκμηριώσει αυτά που λέει αλλιώς είναι κοινός συκοφάντης και η απάντηση του ήταν η εκκωφαντική σιωπή.
  • Ο κ. Κυπριανού έκανε αναφορά και στο γεγονός ότι κατέβηκε από το ίντερνετ απόσπασμα εκπομπής του ΡΙΚ που ασκούσε κριτική στον Χάρη Γεωργιάδη για την κατάρρευση του Συνεργατισμού.
  • Άλλο να δηλώνεις φραστικά σέβομαι το πόρισμα και με τα υπόλοιπα που λες να το απαξιώνεις.
  • Τώρα αποκαλύφθηκε το πραγματικό πρόσωπο του ΔΗΣΥ και της κυβέρνησης: Αλαζονεία και αυταρχικότητα.
  • Διαπιστώνουμε ένα εθισμό στα ψέματα και μια προσπάθεια να περάσει το μήνυμα ότι όλοι φταίμε.
  • Έγινε επιλεγμένη διαρροή των Μη Εξυπηρετούμενων Δανείων συναδέλφων για να περάσουν την εικόνα ότι όλοι φταίμε.
  • Σκληρή κριτική του Άντρου Κυριανού κατά του Προέδρου Αναστασιάδη με αναφορές στον Ρίκκο Ερωτοκρίτου, την υπόθεση της Ryanair και στη πώληση διαβατήριών.
  • Αντέκρουσε τον ισχυρισμό του ΕΛΑΜ ότι το ΑΚΕΛ συνηγόρησε στον διορισμό του κ. Χατζηγιάννη.
  • Κάλεσε επίσης το ΕΛΑΜ να τοποθετηθεί για τις καταγγελίες ότι μέλος του έχει συλληφθεί ως άτομο του υποκόσμου καθώς επίσης και για τις σχέσεις του με τον νεοναζιστικό κόμμα Γερμανίας.
  • Υπερασπίζεται τα ευρήματα του πορίσματος και διερωτήθηκε κατά πόσο συνωμότησαν τα τρία της μέλη με τον Γενικό Εισαγγελέα κι αν αυτό υπονοεί η κυβέρνηση και ο ΔΗΣΥ.
  • Τα προβλήματα πριν το 2013 δεν μπορούσαν να οδηγήσουν στην κατάρρευση του.
  • Το πόρισμα τονίζει ότι οι ευθύνες για κατάρρευση του Συνεργατισμού πρέπει να αναζητηθεί από την ανακεφαλαιοποίηση και εντεύθεν.
  • Δεν πρόκειται να δεχτούμε να μας καταλογίζουν ευθύνες που δεν μας αναλογούν επειδή βολεύει κάποιους.
  • Διαβάζει μέρος του πορίσματος στο οποίο καταλογίζει σοβαρές ευθύνες στον Νικόλα Χατζηγιάννη για την κατάρρευση του Συνεργατισμού.
  • Καταβλήθηκε μια προσπάθεια από τον κ. Νεοφύτου να υπερασπιστεί τον Χάρη Γεωργιάδη λέγοντας ότι μόνο κακές επιλογές προσώπων είχε κάνει.
  • Ο κ. Κυπριανού διαβάζει αυτούσια τις ευθύνες που καταλογίζει το πόρισμα της ΣΚΤ στον Χάρη Γεωργιάδη.  
  • Οι ευθύνες του ΥΠΟΙΚ δεν εστιάζονται μόνο στην κακή επιλογή προσώπων υπάρχουν και προσωπικές ευθύνες και όχι μόνο πολιτικές.
  • Ο κ. Κυπριανού, έκανε επίσης εκτενείς αναφορές μέσα από το πόρισμα το οποίο καταλογίζει ευθύνες και στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας.
  • Γιατί αφού μας λένε ότι Συνεργατισμός ήταν νεκρός προχώρησαν σε ανακεφαλαιποιήση, διερωτήθηκε.
  • Ο κ. Κυπριανού, διαβάζει παλαιότερες δηλώσεις του Υπουργού Οικονομικών κατά τις οποίες διαβεβαίωνε ότι ο Συνεργατισμός είχε κεφαλαιουχική επάρκεια και ήταν εντός όλων των στόχων που είχαν τεθεί.
  • Όλα αυτά μας τα έλεγε για έναν νεκρό, τόνισε.
  • Υποτιμά την νοημοσύνη μας και συνιστά κοροϊδία η παραίτηση του Χάρη Γεωργιάδη στο τέλος του χρόνου, δήλωσε.
  • Και πρόσθεσε ότι δεν θα ξαφνιαστεί αν το δει να διορίζεται σε πιο σημαντικό πόστο.
  • Ολοκληρώθηκε η ομιλία του Άντρου Κυπριανού.

Παρέμβαση έκανε μετά την ομιλία Κυπριανού ο κ. Τορναρίτης λέγοντας: «Δεν υπήρξα ποτέ παραμυθάς, έφερα τα πρακτικά» σε σχέση με κόντρα που ξέσπασε στην αρχή της διαδικασίας.

Στο βήμα της Βουλής ο πρόεδρος του ΔΗΣΥ, Αβέρωφ Νεοφύτου:

  • Ποιος μιλά, ο Άντρος Κυπριανού, να μιλά για απαξίωση των ερευνητικών επιτροπών. Είναι για τον Πόλυ Πολυβίου που μιλά;
  • Δεν απαξιώσαμε το πόρισμα
  • Δεν θα βρεθούμε έξω από δικαστικές αίθουσες να διαμαρτυρόμαστε για πολιτικές διώξεις.
  • Το πόρισμα καταλογίζει σοβαρότατες πολιτικές ευθύνες στα κόμματα πριν το 2013. Αυτό προσπεράστηκε από την ολότητα των κομμάτων.
  • Γνωρίζει ο κυπριακός λαός από το Παραλίμνι ως τον Πύργο Τυλληρίας ποια κατεστημένα διοικούσαν στον Συνεργατισμό.
  • Είμαστε οι μόνοι που αναλάβαμε τις ευθύνες που μας αναλογούν.
  • Όταν μιλούμε για θεσμούς να μην τους παίρνουμε αλά καρτ. Τρεις αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου για την 56η έδρα διαφωνήσατε μαζί της. Μίλησε κανείς για κατάληψη ή κίνδυνος της Δημοκρατίας.
  • Ο Νικόλας Παπαδόπουλος είπε ότι τον Συνεργατισμό τον έχτισαν οι αγράμματοι και του έκλεισαν οι γραμματιζούμενοι. Συμφωνώ. Διότι τότε ήταν ένας για όλους και όλοι για έναν.
  • Ένταση στη βουλή ο Άντρος Κυπριανού αποκάλεσε «συκοφάντη» τον Αβέρωφ Νεοφύτου. Ο πρόεδρος της βουλής κάλεσε τον Γ.Γ του ΑΚΕΛ να αποσύρει τον χαρακτηρισμό κάτι που δεν έπραξε.
  • Αιτία της έντασης ήταν οι αναφορές του Αβέρωφ Νεοφύτου για κάποιους από τον Συνεργατισμό οι οποίοι άνοιξαν λογαριασμούς σε φορολογικούς παραδείσους.
  • Να προσέχετε τι λέτε, κάλεσε ο εκπρόσωπος Τύπου του ΑΚΕΛ Στέφανος Στεφάνου, τον Αβέρωφ Νεοφύτου μετά από αναφορές του για τον Λάμπρο Πιερή.
  • Δεν θα ανταπαντήσω με τον ίδιο παθιασμένο τρόπο, δήλωσε ο πρόεδρος του ΔΗΣΥ στους ΑΚΕΛικούς βουλευτές.
  • Το 2013 κακώς έγινε διαχωρισμός της Λαϊκής από τον Συνεργατισμό.
  • Στις 4 Σεπτεμβρίου 2013 όταν έβαζα πλάτες έστειλα απόρρητη επιστολή στον Πανίκο Δημητριάδη όπου εξέφραζα τις ανησυχίες μου.
  • Τα 2,5 δις δεν ήταν αρκετά είχα λάβει υπόψη το ακραίο σενάριο της PIMCO, δήλωσε.
  • Ο ίδιος υποστηρίζει ότι το γεγονός ότι ο Συνεργατισμός είχε πολύ υψηλά ποσοστά Μη Εξυπηρετούμενα Δάνεια, είχε να κάνει με τον τρόπο που εκλέγονταν τα συμβούλια.
  • Ο κ. Νεοφύτου, κάνει αναφορά σε συγκεκριμένες σελίδες του πορίσματος (σ. 173) για τις ευθύνες των κομμάτων ως προς την καταστροφική πορεία του Συνεργατισμού πριν το 2013.
  • Θα πάω στον Γ.Ε να μας βοηθήσει να κάνουμε ένα νομοσχέδιο για το ποια είναι τα πολιτικά πρόσωπα που κουρεύτηκαν τα δάνεια τους.
  • Ο Αβέρωφ Νεοφύτου μίλησε εκτός κειμένου, χρησιμοποιώντας αρκετά την κυπριακή διάλεκτο.