Σκληρές διαπραγματεύσεις, πίεση, αντιπαραθέσεις και εκνευρισμός στο Eurogroup της Κυριακής, μέχρι και το κλείσιμο της τελικής συμφωνίας. Έντονο το παρασκήνιο της συνεδρίας, η οποία σημαδεύθηκε από την πιεστική απαίτηση της  επικεφαλής του ΔΝΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, να υιοθετηθεί κούρεμα ύψους 60% στις καταθέσεις άνω των 100,000 ευρώ της Τράπεζας Κύπρου. Σημειώνεται πως το ΔΝΤ θα συμμετάσχει στο πρόγραμμα διάσωσης της Κύπρου με ποσό ύψους  ενός μόλις δις. Γι αυτό και εγείρονται ερωτηματικά γύρω από την επιμονή αυτή της κας Λαγκάρντ, η οποία, όπως εκτιμάται, ενεργούσε για λογαριασμό της ΕΚΤ, πίσω από την οποία βρίσκονται τα γερμανικά συμφέροντα.

Σύμφωνα με τα όσα μετάδωσε ο Γιάννος Χαραλαμπίδη από τις Βρυξέλλες, πριν από τα μεσάνυχτα, ο Πρόεδρος του Γιούρογκρουπ, Γέρουν Ντάισελμπλουμ συναντήθηκε με τους δεκαέξι Υπουργούς Οικονομικών, πλην του Κύπριου, Μιχάλη Σαρρή. Στόχος ήταν να ενημερωθούν οι Υπουργοί Οικονομικών για τις εξελίξεις στην Κύπρο και για τις προτάσεις και τα προβλήματα που προέκυψαν στις επαφές του Κύπριου Προέδρου και της αντιπροσωπείας του με τη Διευθύντρια του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου Κριστίν Λαγκάρντ και τον επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Μάριο Ντράγκι, καθώς και με τον Πρόεδρο του Συμβουλίου Χέρμαν Βαν Ρομπάι και τον Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ζοσέ Μανουέλ Μπαρόζο.

Στις 00:30 ώρα Κύπρου οι Υπουργοί Οικονομικών της Ευρωζώνης, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Νίκος Αναστασιάδης και ο κ. Ρομπάι με τον κ. Μπαρόζο παρακάθισαν σε δείπνο. Παρά τα προβλήματα που υπήρχαν, κοινή πεποίθηση ήταν ότι έπρεπε εκεί να κλείσει η συμφωνία, με στόχο να επικυρωθεί στην συνέχεια από το Γιούρογκρουπ. Κοινώς αποδεκτή θέση ήταν πως ενδεχόμενη αποτυχία της σύσκεψης, αφενός θα οδηγούσε την Κύπρο σε άτακτη χρεοκοπία και η ευρωζώνη στο σύνολό της θα κατέγραφε μιαν αποτυχία με δυσμενείς συνέπειες και αντίκτυο στο ευρώ και στις αγορές.

Η αρχική φόρμουλα
Η θέση των Γερμανών, που ήλεγχαν το παιχνίδι, ήταν από χθες το μεσημέρι η ίδια, όπως πάντα: Δηλαδή, 40% συρρίκνωση του τραπεζικού τομέα της Κύπρου, εξυγίανση και βιώσιμη λύση. Αυτό εξηγείτο ως εξής: Η εξυγίανση αφορούσε τη Λαϊκή Τράπεζα και την Τράπεζα Κύπρου. Για να γλιτώσει η Τράπεζα Κύπρου, υποβλήθηκε η ακόλουθη φόρμουλα, την οποία είχε διαβιβάσει από την προηγούμενη νύχτα στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας το ΔΝΤ:
1. Εξυγίανση της Λαϊκής Τράπεζας, που σημαίνει τον διαχωρισμό της σε καλή και κακή τράπεζα.
2. Η καλή Λαϊκή Τράπεζα θα απορροφηθεί από την Τράπεζα Κύπρου, της οποίας οι καταθέσεις θα κουρευτούν κατά 40%, ενώ κούρεμα θα υποστούν και τα λοιπά Χρηματοπιστωτικά Ιδρύματα που βρίσκονται στην Κύπρο σε ποσοστό της τάξης του 4%. Το κούρεμα αφορά καταθέσεις κάτω των 100 χιλιάδων ευρώ.
3. Η Τράπεζα Κύπρου θα αναλάμβανε το ποσό που είχε εισπράξει από τον θεσμό της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας με τον ELA, για να κρατηθεί στη ζωή. Το ποσό αυτό φτάνει τα 9 δις. Ο ELA θα μπορούσε να δώσει στην Κύπρο συνολικό ποσό 14 δις ευρώ. Εάν από αυτά αφαιρεθούν τα 9 δις ευρώ που είχε ήδη εισπράξει η Λαϊκή και άλλα 2 δις που είχε εισπράξει η Τράπεζα Κύπρου, τότε μένουν 3 δις ευρώ για τη λειτουργία της Τράπεζας Κύπρου στο επόμενο διάστημα. Συνεπώς, η θέση της Τράπεζας Κύπρου -την οποία μετέφερε ο Πρόεδρος Νίκος Αναστασιάδης προς τη Διευθύντρια του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου Κριστίν Λαγκάρντ και στον επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Μάριο Ντράγκι, ήταν η εξής: Με αυτήν τη φόρμουλα, δεν θα μπορούσε να ήταν βιώσιμη η Τράπεζα Κύπρου. Και ως εκ τούτου, δεν ήταν βιώσιμη η φόρμουλα.

Θέμα αξιοπιστίας και το βάρος των 9 δις
Το ΔΝΤ ισχυριζόταν ότι τα 9 δις ευρώ τα είχε δώσει ο ELA στη Λαϊκή κατόπιν αναφορών της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου, με τον ισχυρισμό των Κυπρίων ότι η Λαϊκή ήταν βιώσιμη. Ο ισχυρισμός αυτός ήγειρε στην ουσία ζήτημα αξιοπιστίας από τη μια και, από την άλλη, οδηγούσε στο σκεπτικό ότι θα έπρεπε να αναλάβει η Τράπεζα Κύπρου το βάρος των 9 δις, διότι η ΕΚΤ δεν θα μπορούσε να πάρει ποτέ τα χρήματά της από τη Λαϊκή. Συνεπώς, ο μόνος τρόπος ήταν όπως η Τράπεζα Κύπρου επωμιστεί το ποσό αυτό. Τα ζητήματα αυτά εγείρονταν μεν από το ΔΝΤ, όμως αφορούσαν στην ουσία την ΕΚΤ, πίσω από την οποία βρίσκονται τα γερμανικά συμφέροντα, που θέλουν εξυγίανση.

Υπό αυτές τις συνθήκες οι επιλογές για τον Πρόεδρο Ν. Αναστασιάδη ήταν οι εξής δύο: Ή να πει όχι και να πτωχεύσει η Κύπρος ή να δεχθεί την πρόταση των τροϊκανών και να κερδίσει χρόνο, μέχρι να οδηγηθεί και η Τράπεζα Κύπρου στην κατάσταση της Λαϊκής. Με σαφή τον κίνδυνο ακόμη και αυτής της κατάρρευσης. Έτσι, λοιπόν, το επίκεντρο των διαπραγματεύσεων ήταν να πείσουν οι μεν τους δε με ποιαν φόρμουλα και επί τη βάσει ποιου ποσοστού κουρέματος επί της Τράπεζας Κύπρου θα ήταν δυνατό να αφαιρεθούν από τους ώμους της Τράπεζας Κύπρου τα 9 δις της Λαϊκής. Μάλιστα, η κ. Λαγκάρντ είχε εισηγηθεί, όπως αφηνόταν να διαρρεύσει, ποσοστό κουρέματος της τάξης του 60%, που παρέπεμπε σε φόρμουλα την οποία η κυπριακή πλευρά θεωρούσε ως μη βιώσιμη.

Χωρίς το ΔΝΤ
Υπήρχε βεβαίως και η αντίληψη ότι, εφόσον το πρόβλημα ήταν το ΔΝΤ, θα μπορούσε να συμμετάσχει μόνο η ευρωζώνη, αφού το ΔΝΤ θα δώσει μόνο 1 δις ευρώ από τα 10 δις ευρώ που θα εισπράξει σταδιακά η κυπριακή οικονομία με την υπογραφή του μνημονίου και της δανειακής σύμβασης. Όμως, οι Ολλανδοί και οι Φινλανδοί, ο λεγόμενος με τους Γερμανούς σκληρός πυρήνας της ευρωζώνης, δεν αποδέχονται μνημόνιο χωρίς το ΔΝΤ, υπό τον ισχυρισμό ότι αυτή είναι η πρακτική που ακολουθείται, διότι το ΔΝΤ έχει την εμπειρία και την τεχνογνωσία τέτοιων περιπτώσεων, στοιχεία απαραίτητα για τη σταδιακή έξοδο από την κρίση.

Παιγνίδια με το κούρεμα
ΠΑΝΤΩΣ, πριν από το δείπνο που είχαν οι Υπουργοί Οικονομικών της ευρωζώνης, οι λοιποί αξιωματούχοι της ΕΕ και ο Πρόεδρος Αναστασιάδης, μια από τις εναλλακτικές προτάσεις ήταν όπως φτάσει το κούρεμα της Τράπεζας Κύπρου σε ποσοστό της τάξης του 45%. Το βασικό στοιχείο, βεβαίως, ήταν από τη μια η εξυγίανση και από την άλλη η βιωσιμότητα της φόρμουλας, κατά τρόπο κοινώς αποδεκτό.