Στις Προεδρικές Εκλογές του 2008 η αποχή ήταν στο 10,38%, που μεταφραζόταν σε 33.594 συμπολίτες μας. Πέντε χρόνια μετά, στον α’ γύρο της Κυριακής, οι πολίτες που αποφάσισαν να μην ασκήσουν το εκλογικό τους δικαίωμα ήταν 16,86% του εκλογικού σώματος, δηλαδή αυξήθηκε κατά 6,5% ποσοστιαίες μονάδες. Στις προηγούμενες Προεδρικές Εκλογές, όμως, όπου υπήρχαν δύο γύροι (2008, 1998, 1993, 1988), πάντοτε η αποχή έπεφτε τη δεύτερη Κυριακή, με πιο χαρακτηριστική περίπτωση αυτήν του 1988, όπου, ενώ στον πρώτο γύρο η αποχή ήταν 8,28%, στον β’ γύρο, με αντιμέτωπους τον Γλαύκο Κληρίδη και τον Γιώργο Ιακώβου, η αποχή έπεσε στο 6,63%, δηλαδή περισσότερο από μιάμιση μονάδα. Κάτι τέτοιο δεν αναμένεται, ωστόσο, να συμβεί αυτήν τη φορά, για τους ακόλουθους λόγους:

1. Ήδη η αποχή εκτοξεύθηκε από τον α’ γύρο, σε ποσοστά που δεν είναι συγκρίσιμα με εκείνα προηγούμενων προεδρικών αναμετρήσεων.
2. Υπάρχει καταγεγραμμένη τάση, κατά την τελευταία πενταετία, βάσει της οποίας όλο και περισσότεροι πολίτες επιλέγουν να απέχουν από τις εκλογές.
3. Δεν έχει επιτευχθεί η πολιτική πόλωση, που ενδεχομένως να παρέσυρε κι άλλους πολίτες στις κάλπες, στο βαθμό που υπήρχε σε προηγούμενες εκλογικές διαδικασίες, λόγω της ιδιομορφίας των συγκεκριμένων εκλογών.
4. Για πρώτη φορά, ένα κόμμα (εξαιρείται η στάση του ΕΥΡΩΚΟ το 2008), ένας πρώην υποψήφιος και οργανωμένα σύνολα, καλούν όλοι μαζί τούς ψηφοφόρους σε διπλή αρνητική ψήφο, σε συνδυασμό με μιαν αντίστοιχη, πρωτόγνωρη εκστρατεία στο διαδίκτυο.
5. Δεν έχει προκύψει ούτε μία πολιτική συμμαχία μεταξύ α’ και β’ γύρου, με εξαίρεση εκείνην του ΕΥΡΩΚΟ με τον Νίκο Αναστασιάδη, που αφορά μικρό ποσοστό του εκλογικού σώματος και έχει ληφθεί εν μέσω σοβαρών εσωκομματικών προβλημάτων.

Τάση για λευκό/άκυρο
Πέραν της αποχής, όμως, δεν αποκλείεται την Κυριακή να έχουμε και αισθητή αύξηση στα λευκά και τα άκυρα ψηφοδέλτια. Κι αυτό γιατί ο Γιώργος Λιλλήκας, η ΕΔΕΚ και άλλα οργανωμένα σύνολα που υποστήριξαν την υποψηφιότητα Λιλλήκα, μέχρι το τέλος της εβδομάδας, θα έχουν όλοι καλέσει τους 110.000 ψηφοφόρους που τους «αναλογούν» να μην ψηφίσουν κανέναν εκ των δύο υποψηφίων, τονίζοντας, παράλληλα, πως πρέπει να προσέλθουν στις κάλπες. Αν και προφανώς μεγάλο ποσοστό των εν λόγω ψηφοφόρων θα βάλουν σταυρό κάτω από τα ονόματα του κ. Αναστασιάδη και του κ. Μαλά, πολλοί είναι κι εκείνοι που προβληματίζονται σοβαρά, είτε γιατί θεωρούν ότι δεν μπορούν να συνταυτιστούν με κανέναν από τους δύο υποψηφίους είτε γιατί όντως θα λάβουν υπ’ όψιν τους τις πιο πάνω παραινέσεις.

Χθες τάχθηκε ανοιχτά υπέρ του λευκού και η Παγκύπρια Κίνηση Πολιτών. Ο πρόεδρός της Άντης Χριστοφορίδης ανέφερε χαρακτηριστικά πως ««εμείς την ερχόμενη Κυριακή θα ρίξουμε λευκή ψήφο». «Δεν στηρίζουμε ούτε τη μια ούτε την άλλη υποψηφιότητα», πρόσθεσε, εξηγώντας γιατί η Κίνηση δεν μπορεί να προσφέρει υποστήριξη σε κάποιαν από τις δύο υποψηφιότητες, με μια επιχειρηματολογία αρκετά κοινή, ανάμεσα στους ψηφοφόρους του Γιώργου Λιλλήκα.

Τι γίνεται στο facebook
Μια ματιά στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μπορεί να πείσει για τη γιγάντωση αυτής της τάσης, τουλάχιστον ανάμεσα στη νεολαία. Το τρίπτυχο «λευκό-άκυρο-αποχή» όλο και εμφανίζεται από συζήτηση σε συζήτηση. Κυκλοφορούν αντίγραφα του ψηφοδελτίου του β’ γύρου με αυτοκόλλητο του Γιώργου Λιλλήκα στο κέντρο, που παραπέμπουν σε άκυρη ψήφο, ακόμα και φωτογραφίες που γράφουν απλώς «στις 24 Φεβρουαρίου ψηφίζω άκυρο» και αντίστοιχες για το λευκό. Υπάρχουν, επίσης, και αρκετές «συγκριτικές» φωτογραφίες, που αντιπαραβάλλουν θέσεις των δύο υποψηφίων με τέτοιον τρόπο, που τους κάνουν να φαίνονται ίδιοι και να απορρίπτονται και οι δύο.

Πόσο ισχυρή θα είναι η λαϊκή εντολή;
Το ερώτημα είναι πόσο ισχυρή θα είναι η «ισχυρή λαϊκή εντολή» που θα λάβει ο υποψήφιος που θα εκλεγεί, αν η τάση για αποχή-λευκό-άκυρο επαληθευτεί από την κάλπη. Σημειώνεται ότι ο Δημήτρης Χριστόφιας, ο οποίος πολύ συχνά κατέφευγε στην εν λόγω εντολή, στην πραγματικότητα δεν πήρε ούτε τις μισές ψήφους του εκλογικού σώματος. Σε πραγματικούς αριθμούς, έλαβε 240.604 ψήφους, με 516.448 εγγεγραμμένους ψηφοφόρους, δηλαδή δεν τον επέλεξαν 275.844 πολίτες, 35 χιλιάδες περισσότεροι απ’ όσους τον ψήφισαν. Το ποσοστό του, ωστόσο, ήταν 53,37%.

Σ’ αυτές τις εκλογές, αν όντως πολλοί πάρουν τον δρόμο της αποχής και του λευκού/άκυρου, η λαϊκή εντολή ίσως να είναι ακόμη πιο αδύναμη. Επί του συνόλου των 545.491 εγγεγραμμένων ψηφοφόρων, ο Νίκος Αναστασιάδης έλαβε 200.591 ψήφους, δηλαδή περίπου το 37%, που με 19,56% αποχή, λευκό και άκυρο, σταθμίστηκε σε 45,46%. Αντιστοίχως ο Σταύρος Μαλάς πήρε 118.755 ψήφους, που σταθμίστηκε σε 26,91%, ενώ ήταν 22%. Εάν τα έγκυρα ψηφοδέλτια μειωθούν, συνεπώς, με την αύξηση των παραγόντων της αποχής, του λευκού και του άκυρου, ενδέχεται ο κ. Αναστασιάδης να εκλεγεί Πρόεδρος, χωρίς να αυξηθούν οι ψήφοι του. Φτάνει, βασικά, να κάνουν οτιδήποτε άλλο εκτός από το να ψηφίσουν τον ίδιο ή τον κ. Μαλά, λίγοι περισσότεροι από 40.000 συμπολίτες μας (συνολικά 26,5%) από τις περίπου 123.000 που ψήφισαν κάτι άλλο την προηγούμενη Κυριακή, και το 45,46% του κ. Αναστασιάδη θα περάσει το 50%, χωρίς ούτε μία ψήφο επιπλέον. Ως εκ τούτου, σε ένα τέτοιο σενάριο, οποιανδήποτε επιπλέον ψήφο λάβει, πέραν αυτών που εξασφάλισε στον πρώτο γύρο, απλώς θα του εκτοξεύει το ποσοστό, αφού θα έχει εκλεγεί, χωρίς να χρειαστεί να αυξήσει την εκλογική του δύναμη σε πραγματικούς αριθμούς.