Η ΠΟΡΕΙΑ ΤΩΝ ΚΟΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ Ο… ΣΕΙΣΜΟΣ ΣΤΟ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΤΟΠΙΟ

Η επικείμενη συνεργασία ΔΗΚΟ - Κινήματος «Αλληλεγγύη» είναι σαφώς η κύρια είδηση, η οποία βεβαίως προκύπτει ως συνέπεια των εξελίξεων στο Κυπριακό…

Οι βουλευτικές εκλογές του 2016 συνθέτουν αυτομάτως ένα διαφορετικό κομματικό σκηνικό, τόσο λόγω της αύξησης του εκλογικού μέτρου, αλλά και γιατί για πρώτη φορά νέα κόμματα θα διεκδικήσουν έδρα στη Βουλή, έστω και υπό τη μορφή συνεργασίας. Κίνημα «Αλληλεγγύη», Συμμαχία Πολιτών, ενδεχομένως και άλλα

Ενόψει βουλευτικών εκλογών, πρόσφατες εξελίξεις στην πολιτική σκηνή αποτυπώνουν μιαν ανακατάταξη του κομματικού σκηνικού. Η επικείμενη συνεργασία ΔΗΚΟ - Κινήματος «Αλληλεγγύη» είναι σαφώς η κύρια είδηση, η οποία βεβαίως προκύπτει ως συνέπεια των εξελίξεων στο Κυπριακό, της οποίας η δημιουργία σαφώς και επηρεάζει την πορεία των κομμάτων και συνεπώς του πολιτικού τοπίου.

Πώς επηρεάζει η αύξηση του εκλογικού μέτρου

Η αύξηση του εκλογικού μέτρου έχει επεξηγηθεί σε προηγούμενές μου παρεμβάσεις. Να τονίσω εδώ ότι στη δεύτερη κατανομή, μετά και την πρόσφατη αλλαγή του εκλογικού νόμου, δικαιούνται να συμμετάσχουν μόνο τα κόμματα που έχουν εξασφαλίσει τουλάχιστον το 2/56 (3.6%) του συνόλου των έγκυρων ψήφων σε όλη την επικράτεια της δημοκρατίας. Στις βουλευτικές του 2011, εάν το μέτρο για είσοδο στη Βουλή ήταν στο 3,6%, αυτό θα αντιστοιχούσε σε 14.450 ψήφους.

Συνεπώς, στις βουλευτικές του 2016 ένα κόμμα, για να διεκδικήσει έδρα στη 2η κατανομή, θα πρέπει να ξεπεράσει το 3,6% των εγκύρων, ανάλογα με το πόσα θα είναι τα έγκυρα. Μια σημαντική αλλαγή του εκλογικού νόμου αφορά την 3η κατανομή. Μετά τη δεύτερη κατανομή, λοιπόν, ακολουθεί και δεύτερη φάση της δεύτερης κατανομής, ή αλλιώς 3η κατανομή, νοουμένου ότι υπάρχουν αδιάθετες έδρες. Σημειώνεται όμως ότι, για να είναι σε θέση κάποιο κόμμα να λάβει έδρα σε αυτήν την κατανομή, θα πρέπει να έχει λάβει 4/56 (7,2%) του συνόλου των έγκυρων ψήφων σε όλη την επικράτεια της δημοκρατίας.

Με βάση το σενάριο του 2011, αυτό αντιστοιχούσε σε 29.130 ψήφους. Ενδέχεται, λοιπόν, κάποια κόμματα να μην είναι σε θέση να διεκδικήσουν έδρα στην 3η κατανομή, αφού ίσως δεν ξεπεράσουν τις 30.000 ψήφους περίπου. Σαφώς λοιπόν και ευνοούνται τα μεγαλύτερα κόμματα, τα οποία είναι σίγουρο ότι θα ξεπεράσουν τις 30.000 ψήφους, δηλαδή, ΔΗΣΥ, ΑΚΕΛ και ΔΗΚΟ.

Πώς διαφοροποιούνται οι Βουλευτικές του 2016

Οι βουλευτικές εκλογές του 2016 συνθέτουν αυτομάτως ένα διαφορετικό κομματικό σκηνικό, τόσο λόγω της αύξησης του εκλογικού μέτρου, αλλά και γιατί για πρώτη φορά νέα κόμματα θα διεκδικήσουν έδρα στη Βουλή, έστω και υπό τη μορφή συνεργασίας. Κίνημα «Αλληλεγγύη», Συμμαχία Πολιτών, ενδεχομένως και άλλα. Tαυτόχρονα, μετά τη 15ετή επιτυχημένη πορεία του Γιαννάκη Ομήρου, για πρώτη φορά η ΕΔΕΚ κατέρχεται με νέα ηγεσία, ενώ μετά την επίσης πολυετή επιτυχημένη πορεία του Νίκου Αναστασιάδη στο τιμόνι του ΔΗΣΥ, για πρώτη φορά ο Αβέρωφ Νεοφύτου ηγείται του κόμματος σε βουλευτικές εκλογές, όπως και ο Νικόλας Παπαδόπουλος του ΔΗΚΟ.

Αυτά όλα συνθέτουν ένα νέο πολιτικό σκηνικό, το οποίο ενδεχομένως να φέρει ανακατατάξεις. Η σύνθεση της παρούσας Βουλής έχει ως εξής: ΔΗΣΥ=20, ΑΚΕΛ=19, ΔΗΚΟ=8 + 1 Ζαχαρίας Κουλίας, ΕΔΕΚ=5, ΕΥΡΩΚΟ=1, ΣΥΜΜΑΧΙΑ=1 ΟΙΚΟΛΟΓΟΙ=1. Στις βουλευτικές του 2011 τα τέσσερα μικρότερα κόμματα είχαν διεκδικήσει 17 έδρες επί συνόλου 56. Ενώ αρχικά διαφαινόταν ότι στις Βουλευτικές του 2016, τις ίδιες περίπου έδρες ή ελαφρώς περισσότερες, θα μπορούσε να διεκδικήσει μεγαλύτερος αριθμός κομμάτων, μετά και την αύξηση του εκλογικού μέτρου, τα πράγματα μάλλον διαφοροποιούνται.

Mε την πιθανότητα κάποια κόμματα να μην εισέλθουν στη 2η κατανομή και την πιθανότητα κάποια άλλα να μην εισέλθουν στην 3η, τότε τις 17 αυτές έδρες θα διεκδικήσουν τόσο ο ΔΗΣΥ όσο και το ΑΚΕΛ. Με δεδομένο ότι τα τρία μεγαλύτερα κόμματα φαίνεται να ευνοούνται από την αύξηση του εκλογικού μέτρου, δύσκολα θα χάσουν έδρες, μάλιστα ίσως βρεθούν και με περισσότερες. Εκτός βέβαια και εάν το Κίνημα Αλληλεγγύη στερήσει έδρα από τον ΔΗΣΥ ή εάν οι οπαδοί του ΑΚΕΛ απέχουν. Ως σύνοψη, θα έλεγα ότι σίγουρα κάποιοι θα χάσουν έδρες. Το ποιοι θα είναι αυτοί και πόσες θα χάσουν θα είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε στα τέλη Απριλίου, αφού αναλυθούν ενδελεχώς οι δημοσκοπήσεις και μετά που το εκλογικό σώμα στην πλειοψηφία του θα έχει αποφασίσει.

Tactical Voting

Τακτικιστική ή στρατηγική ψήφος είναι αυτή κατά την οποία οι εκλογείς ψηφίζουν έναν υποψήφιο ή κόμμα εκτός της προτίμησής τους, ώστε να αποτρέψουν ένα ανεπιθύμητο γι' αυτούς αποτέλεσμα. Ένα πολύ σύνηθες παράδειγμα είναι η λεγόμενη συμβιβαστική ψήφος, οπότε οι εκλογείς ψηφίζουν το κόμμα ή τον υποψήφιο που θεωρούν ότι έχει περισσότερες πιθανότητες να εκλεγεί, παρά την επιλογή της προτίμησής τους. Aυτό θα μπορούσε να συμβεί, ώστε να βοηθήσουν έναν υποψήφιο ή κόμμα να κερδίσει κάποιον άλλον, είτε γιατί μπορεί να θεωρήσουν την ψήφο τους χαμένη. Θα μπορούσε κάποιος να ισχυριστεί ότι λόγω και της χαμένης ψήφου, ενδέχεται ότι μια μερίδα του εκλογικού σώματος θα κινηθούν προς τα κόμματα που έχουν περισσότερες πιθανότητες να εισέλθουν στη Βουλή.

Μπορεί όμως να λειτουργήσει και αντίθετα, δηλαδή να ψηφίσουν μικρότερα κόμματα, ώστε να τα ωθήσουν να ξεπεράσουν το εκλογικό μέτρο και να εισέλθουν στη Βουλή. Συνεπώς, μετά και την αύξηση του εκλογικού μέτρου, ενδιαφέρον είναι να δούμε πώς θα αντιδράσει το εκλογικό σώμα. Καλό θα ήταν να έχουμε υπ' όψιν ότι ενδεχομένως να έχουμε και μια μερίδα του εκλογικού σώματος που θα ψηφίσουν τακτικιστικά, το μέγεθος αυτής της ψήφου όμως είναι δύσκολο να εκτιμηθεί.

Συνεργασία ΔΗΚΟ - Κινήματος «Αλληλεγγύη»

Η συνεργασία αυτή σαφώς και θα επηρεάσει. Πρώτο, ενδεχομένως να επηρεάσει κόμματα του κέντρου, τα οποία ήλπιζαν να απορροφήσουν ψήφους από τυχόν δυσαρεστημένους πολίτες. Η συνεργασία αυτή σαφώς και θα ελκύσει ψήφους οι οποίες υπό άλλες συνθήκες θα κατευθύνονταν αλλού, για παράδειγμα πολίτες οι οποίοι θα μπορούσαν να βρουν καταφύγιο σε κόμματα όπως την ΕΔΕΚ και τη Συμμαχία. Απ' εκεί και πέρα, η κάθοδος της Συμμαχίας έχει μεν δημιουργήσει μια ισορροπία μεταξύ αυτής και της ΕΔΕΚ, και από πλευράς ποσοστών έχει φέρει τα δύο κόμματα κοντά, ταυτόχρονα όμως η συνεργασία ΔΗΚΟ - Κινήματος Αλληλεγγύη ενδέχεται να στερήσει ψήφους και από τους δύο.

Aυτό δίνει μια δυναμική στο ΔΗΚΟ. Δεύτερο, ενδεχομένως να επηρεάσει και τον ΔΗΣΥ, σε ποιο βαθμό είναι ακόμα λίγο πρόωρο να οριοθετηθεί. Εάν όμως, τελικά, το Κίνημα Αλληλεγγύη απορροφήσει ποσοστά και από το κυβερνών ΔΗΣΥ, η συνεργασία αποκτά ακόμα μεγαλύτερη αξία, αφού θα αποδυναμώσει το κυβερνητικό στρατόπεδο, αλλάζοντας και τις ισορροπίες στη Βουλή.
Συνεπώς, αυτήν την περίοδο η δημιουργία ενός κινήματος του οποίου ηγείται η πρώτη σε ψήφους ευρωβουλευτής του κυβερνώντος κόμματος, και το οποίο στοχεύει να καλύψει ένα συγκεκριμένο κενό, έχει μια σημασία. Όλα αυτά βέβαια νοουμένου ότι θα διεξαχθούν τελικά οι Βουλευτικές!

ΔΡ ΝΑΣΙΟΣ ΟΡΕΙΝΟΣ
Εκλογικός Αναλυτής στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου