Ως ένα ιδιαίτερα δύσκολο έτος για την κυπριακή οικονομία χαρακτηρίζει το 201  ο υπουργός Οικονομικών Βάσος Σιαρλή. Ο υπουργός εξέφρασε την εκτίμηση ότι η οικονομία της Κύπρου θα παρουσιάσει περαιτέρω επιβράδυνση το 2013, παρουσιάζοντας αρνητικό ρυθμό ανάπτυξης της τάξης του 3.5% περίπου.

Την ίδια χρονιά, το ποσοστό ανεργίας αναμένεται να παρουσιάσει περαιτέρω επιδείνωση και να ανέλθει γύρω στο 13.7%.

Μιλώντας στην Ολομέλεια της Βουλής κατά την παρουσίαση του προϋπολογισμού για το 2013, ο κ. Σιαρλή αναφέρθηκε αφενός στην πορεία που οδήγησε στην ένταξη της Κύπρου στον μηχανισμό στήριξης και το Μνημόνιο και αφετέρου στα βήματα που πρέπει να ακολουθήσει η Κύπρος από τούδε και στο εξής. Ο κ. Σιαρλή εστίασε  στις νομοθεσίες που επιβάλλεται να πάρουν το πράσινο φως,  προκειμένου να εφαρμοστεί -εν μέρει- το Μνημόνιο που συμφωνήθηκε με την τρόικα, ενώ στάθηκε και στην ανάγκη της Κύπρου να ανταπεξέλθει των δυσκολιών που απορρέουν από τις διεθνείς συνθήκες αλλά και τις τοπικές προκλήσεις.

Ο κ. Σιαρλή τόνισε μεταξύ άλλων  πως οι ρυθμοί ανάπτυξης στην Ευρώπη και στην Κύπρο θα είναι αρνητικοί, και ότι  θα πρέπει να γίνουν προσπάθειες για έξοδο από την κρίση.
Αναφερόμενος στις οικονομικές προοπτικές, ο Βάσος Σιαρλή εξέφρασε την εκτίμηση ότι οι επιπτώσεις από την παρατεταμένη κρίση χρέους στην ευρωζώνη επηρέασαν αρνητικά όχι μόνο τους βραχυπρόθεσμους αλλά και τους μεσοπρόθεσμους ρυθμούς ανάπτυξης, με επακόλουθο ανάλογες δυσμενείς επιπτώσεις κυρίως στην απασχόληση και τα δημόσια οικονομικά. «Το 2013 θα είναι ιδιαίτερα δύσκολα λόγω του δυσμενούς εξωτερικού περιβάλλοντος, της αναπόφευκτης διόρθωσης στους τομείς των κατασκευών και των τραπεζών, της δημοσιονομικής διόρθωσης αλλά και λόγω του αρνητικού οικονομικού κλίματος γενικότερα. Αντίθετα, ο τουρισμός και οι υπηρεσίες αναμένεται να συνεισφέρουν θετικά», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Ο υπουργός οικονομικών δήλωσε ότι ο ρυθμός ανάπτυξης, βραχυπρόθεσμα θα επηρεαστεί από την εφαρμογή των μέτρων δημοσιονομικής εξυγίανσης και μεσοπρόθεσμα από το βαθμό ανάκαμψης, τόσο της παγκόσμιας οικονομίας όσο και των οικονομιών των κυριότερων εμπορικών εταίρων της Κύπρου, και κυρίως της Ελλάδας. «Σε περίπτωση που οι προβλέψεις για σταδιακή ανάκαμψη της διεθνούς οικονομίας δεν επιβεβαιωθούν, τότε οι επιπτώσεις στην κυπριακή οικονομία θα είναι ανάλογες».

Σύμφωνα με τον υπουργό, η εφαρμογή μέτρων διαρθρωτικού χαρακτήρα, σε συνδυασμό με την ανάπτυξη υποδομών για την εξόρυξη υδρογονανθράκων στην Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ) της Κύπρου, μεσοπρόθεσμα θα επηρεάσει θετικά το δυνητικό ρυθμό ανάπτυξης.

Την ίδια στιγμή, ο υπουργός έστειλε μήνυμα ενότητας. «Η πατρίδα μας βρίσκεται σε μια πρωτόγνωρη θέση, από την οποία μόνο μονιασμένοι και ενωμένοι θα μπορέσουμε να εξέλθουμε», ανέφερε προσθέτοντας ότι, «δεν υπάρχουν πλέον περιθώρια εφησυχασμού, ούτε προσωπικών επιδιώξεων, αλλά και ούτε κομματικών. Μόνο μέσα από την ενότητα στο εσωτερικό μέτωπο θα μπορέσουμε να υπερασπιστούμε τα συμφέροντα του κυπριακού λαού. Ο λαός μας έχει και περηφάνια και αξιοπρέπεια αλλά και βούληση να εργαστεί για το καλύτερο, όπως το απόδειξε περίτρανα μετά το 1974. Πρέπει όμως εμείς, η εκτελεστική και η νομοθετική εξουσία, να φανούμε αντάξιοι των προσδοκιών της κοινωνίας», τόνισε.

«Καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε ένα αριθμό πολύ σοβαρών προκλήσεων, όπως η αρνητική ανάπτυξη, η ψηλή ανεργία, τα προβλήματα στον τραπεζικό τομέα και οι δημοσιονομικές ανισορροπίες», σημείωσε, προσθέτοντας ότι θα πρέπει μέσα από την εφαρμογή μέτρων να ανακτήσουμε τη χαμένη μας αξιοπιστία ως οικονομία, έτσι ώστε σταδιακά να μπορέσουμε να δανειστούμε ξανά από τις διεθνείς αγορές, όπως ακριβώς είναι και ο απώτερος στόχος του μνημονίου συναντίληψης με την τρόικα.

Προϋπολογισμός αυστηρής λιτότητας

Σε ότι αφορά τον προϋπολογισμό του 2013 όπως και το Μεσοπρόθεσμο Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2013-2015, ο Βάσος Σιαρλή επεσήμανε ότι είναι προϋπολογισμοί δημοσιονομικής περισυλλογής, από τους οποίους έχουν περιοριστεί στο ελάχιστο οι λειτουργικές και μη παραγωγικές δαπάνες.

Επιπλέον, ανέφερε, στον προϋπολογισμό του 2013 έχουν ενσωματωθεί τα μέτρα δημοσιονομικής εξυγίανσης που συμφωνήθηκαν με την τρόικα.

Συνολικά, ο Προϋπολογισμός του 2013 προβλέπει έσοδα, εξαιρουμένων των δανείων, ύψους €5.860 εκ. σε σύγκριση με αναθεωρημένα έσοδα ύψους €5.786 εκ. το 2012. Το σύνολο των προϋπολογιζόμενων πιστώσεων του Προϋπολογισμού του 2013 εξαιρουμένων των αποπληρωμών των δανείων, ανέρχεται στα €7.014 εκ. σε σύγκριση με προϋπολογιζόμενες δαπάνες ύψους €7.449 εκ. το 2012, δηλαδή παρουσιάζουν ποσοστιαία μείωση 5.8%.

Τα δημόσια έσοδα, εξαιρουμένων των δανείων, ως ποσοστό του ΑΕΠ το 2013 υπολογίζεται ότι θα αυξηθούν στο 33,5%, σε σύγκριση με 32,4% το 2012, λόγω του αρνητικού οικονομικού κλίματος που επικρατεί καθώς και λόγω των χρόνιων διαρθρωτικών προβλημάτων που αντιμετωπίζει η κυπριακή οικονομία.

Το σύνολο των προϋπολογιζόμενων δαπανών  του Προϋπολογισμού του 2013, εξαιρουμένων των αποπληρωμών δανείων, ανέρχεται στα €7.014 εκ. σε σύγκριση με €7449 εκ. το 2012 σημειώνοντας έτσι μείωση ύψους 5,8%.

Οι δημόσιες δαπάνες, ως ποσοστό του ΑΕΠ, προβλέπεται ότι θα μειωθούν σε σύγκριση με το 2012 και να περιορισθούν γύρω στο 40,1% από το 41,7% του προηγούμενου χρόνου. Από την ανάλυση προκύπτει ότι, σχεδόν όλες οι κατηγορίες δαπανών παρουσιάζουν μείωση ως ποσοστό του ΑΕΠ.

Οι αναπτυξιακές δαπάνες για το 2013 προϋπολογίζονται στα €802 εκ. σε σύγκριση με €1.017 εκ. το 2012 παρουσιάζοντας  μείωση της  τάξης του 21,2%. Ο λόγος είναι ότι μεγάλα αναπτυξιακά έργα κυρίως οδικά έργα και κτιριολογικά έχουν ολοκληρωθεί όπως η ανακαίνιση/ανάπλαση της λεωφόρου Αρχαγγέλου  οι έξι λωρίδες, ο κυκλικός κόμβος του ΓΣΠ, το κτίριο της Προεδρίας της ΕΕ, το κτίριο  της Πολεοδομίας και Οικήσεως και άλλα. Για την αποτελεσματικότερη αξιοποίηση των αναπτυξιακών δαπανών, έγινε προτεραιοποίηση έργων και επιλέχθηκαν αυτά τα οποία είναι ώριμα για άμεση έναρξη και που έχουν σημαντική προστιθέμενη αξία.

Σχολιάζοντας τον προϋπολογισμό, ο κ. Σιαρλή τόνισε ότι ετοιμάστηκε λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαίτερα δύσκολες και πρωτόγνωρες για την Κύπρο συνθήκες. «Ο αποκλεισμός μας από τις χρηματαγορές από τον Ιούλιο του 2011 ως αποτέλεσμα των εξελίξεων στον τραπεζικό τομέα της Κύπρου κυρίως λόγω της μεγάλης έκθεσης στην ελληνική οικονομία, έχει δημιουργήσει πρωτοφανή δεδομένα, τόσο για την κυπριακή οικονομία, όσο και για την κυπριακή κοινωνία ευρύτερα».

Πέραν του εξωτερικού περιβάλλοντος, είπε, η αναγκαία δημοσιονομική εξυγίανση θα επηρεάσει δυσμενώς τις βραχυπρόθεσμες προοπτικές της οικονομίας μας, παρόλο που θα συμβάλει μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα στην ανάκαμψη. «Η αναγκαία προσαρμογή του τραπεζικού τομέα στα νέα δεδομένα, όπως οι αυστηρότεροι κανόνες κεφαλαιακής επάρκειας, αναμένεται να επιδράσουν επίσης ανασταλτικά στην ανάπτυξη, σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα».

Πρόσθετα, σημείωσε, παρά την επίτευξη του στόχου για σχηματισμό κυβέρνησης στην ηγεσία για έξοδο από την κρίση και παραμονή στο ευρώ, και παρά τα θετικά σημάδια και επίδειξης βούλησης της, δυστυχώς συνεχίζει να επικρατεί μεγάλη αβεβαιότητα για το μέλλον της Ελλάδας. Αναπόφευκτα, λόγω του κοινού νομίσματος, αλλά και λόγω των ιδιαίτερα στενών σχέσεων μεταξύ Ελλάδας και Κύπρου, η κρίση στην ελληνική οικονομία είχε και συνεχίζει να έχει επιπτώσεις και στην Κύπρο, ιδιαίτερα στον τραπεζικό τομέα.