«Ίσως η ώρα είναι κατάλληλη να σκεφτούμε ‘έξω από το κουτί’,  τόσο επί της διαδικασίας όσο ίσως και επί του στόχου», δήλωσε αναφερόμενος στο Κυπριακό ο Τουρκοκύπριος διαπραγματευτής Εργκιούν Ολγκούν κατά τη διάρκεια παρουσίασης βιβλίου στο Λονδίνο το βράδυ της Πέμπτης.

Ο κ. Ολγκούν είπε ότι στην πορεία των διαπραγματεύσεων προς λύση υπάρχουν οπισθοδρομήσεις και επομένως πρέπει κανείς να αναζητήσει τρόπους να ξεπεραστούν αυτές. Όπως πρόσθεσε, στο πλαίσιο αυτό ο ίδιος και η ομάδα του κοιτάζουν τους λόγους των αποτυχιών στις διαπραγματεύσεις εδώ και 50 χρόνια, θέλοντας να δουν αν έφταιγε η διαδικασία ή ο στόχος, ή και τα δύο.

«Βλέπουμε ότι ίσως οι καιροί αλλάζουν, ίσως εμφανίζονται παράγοντες και πραγματικότητες στο νησί και στην περιοχή στους οποίους ενδεχομένως πρέπει να προσαρμοστεί η διαδικασία. Και ίσως είναι καιρός να αρχίσουμε να σκεφτόμαστε ‘έξω από το κουτί’ για να αντιμετωπίσουμε τις προκλήσεις που παρουσιάζονται», είπε ο κ. Ολγκούν.

Xάθηκαν ευκαιρίες...

Συνέχισε σημειώνοντας ότι έχει σπαταληθεί πολλή ενέργεια και χρόνος και έχουν χαθεί ευκαιρίες που ίσως δεν ξανάρθουν. Η ‘εκτός κουτιού’ σκέψη, συμπλήρωσε, ίσως βοηθήσει στην εύρεση νέων δημιουργικών ιδεών για το πώς να προχωρήσει η διαδικασία.

Στο πλαίσιο αυτό, όπως είπε, η ομάδα του εξετάζει άλλες παρόμοιες διενέξεις με εθνοτικό χαρακτήρα. Όπως προκύπτει, είπε ο Τουρκοκύπριος διαπραγματευτής, όπου δεν υπήρχε βία η ομοσπονδιακή φόρμουλα έμοιαζε ελκυστική ως λύση. Όπου όμως υπήρχε βία και ακραία βία, όπως στην περίπτωση της Γιουγκοσλαβίας, αναδείχθηκε ως λύση η διαίρεση, τα χωριστά κράτη – για να συμπληρώσει: «Στην Κύπρο δεν είχαμε βία μετά από το 1974 και επομένως δεν ήταν κάτι πιεστικό», αλλά, όπως συμπλήρωσε, οι ζωές των Κυπρίων τόσα χρόνια κυριαρχούνται από την ενασχόληση με αυτό το πρόβλημα.

Απαντώντας στη συνέχεια σε ερώτηση για το τι εννοούσε με την εξέταση ιδεών ‘έξω από το κουτί’ και αν αυτό υπονοούσε παρέκκλιση από την Κοινή Διακήρυξη της 11ης Φεβρουαρίου, ο κ. Ολγκούν απάντησε πως «οι Τουρκοκύπριοι δεσμεύονται πλήρως από την Κοινή Διακήρυξη  και είναι στο τραπέζι των συνομιλιών αναμένοντας τους Ελληνοκύπριους να επιστρέψουν».

Υπήρξε δέσμευση με την Κοινή Διακήρυξη

Συμπλήρωσε ότι έχει υπάρξει δέσμευση με την Κοινή Διακήρυξη για το μοίρασμα της εξουσίας και αυτό απαιτεί πέρα από λόγια και πράξεις από τους συνυπογράφοντες. «Αναμένουμε σεβασμό του όρκου που δόθηκε την 11η Φεβρουαρίου, για την υλοποίηση της δέσμευσης», είπε.

Σε ερώτηση από το κοινό για την παραβίαση της ΑΟΖ της Κυπριακής Δημοκρατίας από την Τουρκία, ο Τουρκοκύπριος διαπραγματευτής υποστήριξε ότι οι δύο κοινότητες είναι συνιδιοκτήτριες του νησιού, συμπεριλαμβανομένων των φυσικών του πόρων. Όπως είπε, οι Τουρκοκύπριοι δεν έχουν εξουσιοδοτήσει τους Ελληνοκύπριους να ενεργούν εκ μέρους τους αναφορικά με τους πόρους. «Ασκούμε το δικαίωμά μας επ’ αυτών και για αυτό είμαστε εκεί. Και η Τουρκία είναι εγγυήτριά μας», υποστήριξε, προκαλώντας αντιδράσεις από Ελληνοκύπριους μεταξύ του ακροατηρίου.

Στο ερώτημα πώς μπορεί να βρεθεί λύση χωρίς αναγνώριση της Κυπριακής Δημοκρατίας από την Τουρκία, ο κ. Ολγκούν ισχυρίστηκε –πάλι εν μέσω μικρής έντασης - ότι για τους Τουρκοκύπριους η Δημοκρατία της Κύπρου τέθηκε υπό την ομηρία των Ελληνοκυπρίων το 1963. Επομένως, συμπλήρωσε, η αναγνώρισή της από τους Τουρκοκύπριους και την Τουρκία θα σήμαινε αποδοχή και νομιμοποίηση αυτής της πράξης. «Δεν μπορούμε να το κάνουμε», είπε, για να συμπληρώσει μετά από παρεμβάσεις μελών του ακροατηρίου ότι η Κυπριακή Δημοκρατία είχε συσταθεί ως δικοινοτική ομοσπονδία και το γεγονός ότι ελέγχεται σήμερα από τους Ελληνοκύπριους δεν τους εξουσιοδοτεί να διεκδικούν αυτά τα δικαιώματα επί των Τουρκοκυπρίων.

Σε σύντομη απάντηση για το θέμα των συγκλίσεων στις διαπραγματεύσεις, είπε ότι πρέπει πρώτα οι Ελληνοκύπριοι να αποφασίσουν αν συμφωνούν σε όλες τις συγκλίσεις που υπεγράφησαν, καθώς «δεν μπορούμε να επιλέγουμε όποιες θέλουμε».

Ο κ. Ολγκούν μίλησε επίσης για δύο διακριτές αφηγηματικές για το τι έχει συμβεί στην Κύπρο επειδή και οι δύο κοινότητες έχουν υποφέρει. Είπε ότι δεν μπορεί η μία να επιβληθεί στην άλλη και ότι χρειάζεται μια νέα αφηγηματική με όραμα. «Το παρελθόν είναι παρελθόν, πρέπει να κοιτάξουμε μπροστά, να υπάρξουν δεσμοί συνεργασίας μεταξύ των κοινοτήτων. Δεν μπορούμε απλώς να συνεχίσουμε να είμαστε θύματα της ιστορίας. Πρέπει να μάθουμε να συγχωρούμε και να ζητάμε συγχώρεση. Αυτό είναι το κλειδί για λύσουμε τις διαφορές μας, πρέπει να το αναγνωρίσουμε», είπε, δηλώνοντας έτοιμος ο ίδιος «να συγχωρέσει και να ζητήσει συγχώρεση».

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στην πολυετή γνωριμία και την καλή σχέση του με τον Ελληνοκύπριο διαπραγματευτή Ανδρέα Μαυρογιάννη.

Ο Εργκιούν Ολγκούν ήταν μεταξύ των ομιλητών στην παρουσίαση του νέου βιβλίου ‘Resolving Cyprus: New Approaches to Conflict Resolution’ με συμμετοχές από διάφορους ακαδημαϊκούς υπό το συντονισμό του Δρ Τζέιμς Κερ-Λίντσεϊ του LSE.

ΠΗΓΗ - ΚΥΠΕ