Το κυπριακό πρόβλημα είναι ευρωπαϊκό, τονίζεται στην Κοινή Διακήρυξη του Σπλιτ που εκδόθηκε μετά την Σύνοδο των ηγετών των εννέα μεσογειακών κρατών MED9, στην Κροατία, στην οποία συμμετείχε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης.
Η Κοινή Διακήρυξη σημειώνει ότι η έμπρακτη συμβολή της Τουρκίας στην ταχεία επανέναρξη και επιτυχή διεξαγωγή διαπραγματεύσεων, παραμένει κρίσιμης σημασίας και είναι το κλειδί για την πρόοδο των σχέσεων ΕΕ-Τουρκίας,
Μεταξύ άλλων, η Κοινή Διακήρυξη του Σπλιτ-MED9, αναφέρεται στο Κυπριακό και τονίζει ότι "επαναλαμβάνουμε την προσήλωση μας σε μια συνολική λύση του κυπριακού προβλήματος εντός του πλαισίου των ΗΕ, όπως καθορίζεται από τα σχετικά ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας των ΗΕ και σύμφωνης με το κεκτημένο, τις αρχές και τις αξίες της ΕΕ".
"Το κυπριακό πρόβλημα είναι ευρωπαϊκό. Εκφράζουμε την εκτίμηση μας για τις προσπάθειες του Γενικού Γραμματέα των ΗΕ, περιλαμβανομένης της πρόσφατης επίσκεψης του στην Κύπρο και χαιρετίζουμε την πρόθεση του να συγκαλέσει διευρυμένη συνάντηση με όλα τα μέρη, στοχεύοντας στην επανέναρξη των διαπραγματεύσεων εντός του συμφωνημένου πλαισίου, οικοδομώντας επί των υφιστάμενων συγκλίσεων" σημειώνει.
Οι ηγέτες χαιρετίζουν τον διορισμό από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, του Εκτελεστικού Αντιπροέδρου Ραφάλε Φίτο ως Ειδικού Αντιπροσώπου για την Κύπρο, όπως επίσης και την κοινή επιστολή των Προέδρων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής τον Μάρτιο του 2025, προς τον ΓΓ των ΗΕ, όπου επαναλαμβάνουν τη θέση και την ετοιμότητα της ΕΕ να στηρίξουν ενεργά την υπό την αιγίδα των ΗΕ διαδικασία.
Υπογραμμίζουν ότι "η έμπρακτη συμβολή της Τουρκίας στην ταχεία επανέναρξη και επιτυχή διεξαγωγή διαπραγματεύσεων, παραμένει κρίσιμης σημασίας και είναι το κλειδί για την πρόοδο των σχέσεων ΕΕ-Τουρκίας, σύμφωνα με τα Συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου τον Απρίλιο του 2024".
Αναφορά γίνεται και στα Βαρώσια. "Υποστηρίζουμε, επίσης, ότι αποφεύγοντας μονομερείς ενέργειες – περιλαμβανομένων αυτών στα Βαρώσια και κατά μήκος της γραμμής κατάπαυσης το πυρός – είναι βασικό για τη δημιουργία ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος για την επανέναρξη των συνομιλιών".
Για την Τουρκία πιο συγκεκριμένα, αναφέρεται ότι "υπογραμμίζουμε τα στρατηγικά συμφέροντα της ΕΕ στη διασφάλιση ενός σταθερού και ασφαλούς περιβάλλοντος στην Ανατολική Μεσόγειο και στην ανάπτυξη μιας σχέσης συνεργασίας και αμοιβαίας επωφελούς σχέσης με την Τουρκία συμφώνως με τις προϋποθέσεις που έχουν τεθεί".
"Η εποικοδομητική εμπλοκή της Τουρκίας παραμένει σημαντική στην προώθηση διαφόρων τομέων συνεργασίας. Στο πλαίσιο αυτό, η αποφυγή μονομερών ενεργειών κατά παράβαση του διεθνούς δικαίου και ο σεβασμός της κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων των κρατών μελών της ΕΕ είναι απαραίτητα".
Τονίζεται ότι τα ζητήματα πρέπει να επιλύονται με ειρηνικά μέσα και με πλήρη σεβασμό στο διεθνές δίκαιο, περιλαμβανομένης της Συνθήκης για το Δίκαιο της Θάλασσας και ότι η κυριαρχία και η εδαφική ακεραιότητα όλων των κρατών μελών πρέπει να τηρείται και τα κυριαρχικά τους δικαιώματα να τυγχάνουν πλήρους σεβασμού.
"Η αποκλιμάκωση των εντάσεων, ο πλήρης σεβασμός στο διεθνές δίκαιο και η προώθηση των σχέσεων καλής γειτονίας είναι απαραίτητα για την περιφερειακή σταθερότητα και τη συνεργασία σε τομείς κοινού ενδιαφέροντος" αναφέρεται στην Διακήρυξη.
Σε ό,τι αφορά την Σένγκεν, οι ηγέτες επαναλαμβάνουν στη Διακήρυξη "τη σημασία για περαιτέρω ενίσχυση της Ζώνης Σένγκεν, ενόψει της πλήρους ένταξης της Κύπρου" και χαιρετίζουν "το θετικό αποτέλεσμα της έκθεσης της Επιτροπής 2025/2026 για την Κύπρο και την έναρξη των συζητήσεων στο Συμβούλιο της ΕΕ".
"Προσβλέπουμε στην έγκαιρη ολοκλήρωση των εναπομείναντων βημάτων, αναγνωρίζοντας ότι η πλήρης συμμετοχή της Κύπρου θα ενισχύσει τη συλλογική ικανότητα και ασφάλεια της Ζώνης Σένγκεν" τονίζεται.
Τέλος, χαιρετίζουν τη σύσταση του περιφερειακού Σταθμού Πυρόσβεσης Κύπρου (CRAFS) ως μια σημαντική πρώτη συμβολή σε περιφερειακό επίπεδο, για την ενίσχυση της ετοιμότητας στην αντιμετώπιση των αυξανόμενων καταστροφικών πυρκαγιών στη Μεσόγειο.
