Στην ανάγκη διαφύλαξης της πολυμέρειας, του διεθνούς δικαίου και των αρχών του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών επικεντρώθηκε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης, κατά την ομιλία του στην 81η Σύνοδο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ.
Ο Πρόεδρος τόνισε ότι ο κόσμος βρίσκεται ενώπιον μιας περιόδου πρωτοφανών αλλαγών και αβεβαιότητας, με την τεχνολογία και την τεχνητή νοημοσύνη να εξελίσσονται με ταχύτητα, την κλιματική αλλαγή να επηρεάζει τις κοινωνίες και το διεθνές περιβάλλον να γίνεται ολοένα πιο σύνθετο και απρόβλεπτο. Υπογράμμισε, ωστόσο, ότι μέσα σε αυτές τις συνθήκες οι θεμελιώδεις αρχές της πολυμέρειας παραμένουν απαραίτητες, με τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών να αποτελεί, όπως είπε, την «πυξίδα» της διεθνούς κοινότητας.
Ο Νίκος Χριστοδουλίδης έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην ισότητα των κρατών, στον σεβασμό της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας, στην ειρηνική επίλυση των διαφορών και στην προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Παράλληλα, υποστήριξε την ανάγκη μεταρρύθμισης των διεθνών θεσμών, ώστε να μπορούν να ανταποκρίνονται στις σύγχρονες προκλήσεις, αναφερόμενος μεταξύ άλλων στην πρωτοβουλία UN80, στο Σύμφωνο για το Μέλλον, στην Ατζέντα 2030 και στους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης.
Αναφερόμενος στον ρόλο της Κύπρου, ο Πρόεδρος υπογράμμισε ότι η γεωγραφική της θέση στο σταυροδρόμι Ευρώπης, Ασίας και Αφρικής δημιουργεί όχι μόνο προκλήσεις αλλά και δυνατότητες για ενεργό συμβολή στις περιφερειακές εξελίξεις. Έφερε ως παραδείγματα τον Θαλάσσιο Ανθρωπιστικό Διάδρομο προς τη Γάζα, τη συμβολή της Κύπρου σε επιχειρήσεις εκκένωσης πολιτών από περιοχές κρίσεων, καθώς και την ανθρωπιστική βοήθεια που παρέχεται μέσω του CyprusAid.
Ο Πρόεδρος αναφέρθηκε επίσης στις πρωτοβουλίες της Κυπριακής Δημοκρατίας για την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή, στον Περιφερειακό Σταθμό Αεροπυρόσβεσης στην Πάφο και στο CYCLOPS, τονίζοντας τη σημασία της περιφερειακής συνεργασίας.
Παράλληλα, έκανε αναφορά στην Κυπριακή Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά το πρώτο εξάμηνο του έτους, υπογραμμίζοντας ότι μια χώρα με λιγότερο από ένα εκατομμύριο κατοίκους ανέλαβε την ευθύνη να συντονίσει το έργο μιας Ένωσης 450 εκατομμυρίων πολιτών. Όπως ανέφερε, η εμπειρία αυτή απέδειξε ότι το μέγεθος ενός κράτους δεν περιορίζει την ικανότητά του να αναλαμβάνει ευθύνες και να συμβάλλει στη διαμόρφωση κοινών προτεραιοτήτων.
Ιδιαίτερα εκτενής ήταν η αναφορά του Προέδρου στο Κυπριακό, το οποίο συνέδεσε άμεσα με την αξιοπιστία του διεθνούς συστήματος και τη συνεπή εφαρμογή του διεθνούς δικαίου. Ο Νίκος Χριστοδουλίδης τόνισε ότι 52 χρόνια μετά την τουρκική εισβολή, περισσότερο από το ένα τρίτο του εδάφους της Κυπριακής Δημοκρατίας παραμένει υπό κατοχή, ενώ αναφέρθηκε στους εκτοπισμένους, στα Βαρώσια, στις παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, στην καταστροφή της πολιτιστικής και θρησκευτικής κληρονομιάς, στην παρουσία εποίκων και στο ζήτημα των αγνοουμένων.
Ο Πρόεδρος υποστήριξε ότι ο σεβασμός της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας δεν μπορεί να εφαρμόζεται επιλεκτικά και ότι τα ψηφίσματα του ΟΗΕ δεν μπορούν να εφαρμόζονται σε μία περίπτωση και να αγνοούνται σε άλλη. Όπως ανέφερε, η συνέπεια στην εφαρμογή των αρχών του διεθνούς δικαίου είναι καθοριστική για την αξιοπιστία του ίδιου του διεθνούς συστήματος.
Στην ομιλία του ο Νίκος Χριστοδουλίδης έκανε, παράλληλα, ειδική αναφορά στον Τούρκο Πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και στις αναφορές που έκανε ο τελευταίος στον διεθνές δίκαιο, την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας υποστήριξε ότι, σε σχέση με την Κύπρο, η Τουρκία πράττει αντίθετα από τις αρχές που επικαλείται, χαρακτηρίζοντας τη στάση αυτή «μέγιστη υποκρισία».
Ο Πρόεδρος επανέλαβε ότι το συμφωνημένο πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για επίλυση του Κυπριακού, στη βάση της Διζωνικής Δικοινοτικής Ομοσπονδίας με πολιτική ισότητα, παραμένει η βάση για μια συνολική λύση. Δήλωσε έτοιμος για επανέναρξη των διαπραγματεύσεων από το σημείο όπου διακόπηκαν το 2017, αξιοποιώντας το έργο που έχει ήδη επιτευχθεί.
Τόνισε ότι απαιτείται πολιτική βούληση από όλα τα μέρη και ειλικρινής προθυμία για επιστροφή σε ουσιαστικές διαπραγματεύσεις, με στόχο μια λύση που θα επανενώσει την Κύπρο και τον λαό της. Όπως ανέφερε, η λύση θα πρέπει να επιτρέπει στους Ελληνοκύπριους, τους Τουρκοκύπριους, τους Μαρωνίτες, τους Αρμένιους και τους Λατίνους να ζουν μαζί σε συνθήκες ειρήνης, ασφάλειας και ευημερίας.
Με σαφή αναφορά στη θέση της Κυπριακής Δημοκρατίας, ο Νίκος Χριστοδουλίδης τόνισε ότι η διχοτόμηση δεν αποτελεί αποδεκτό μέλλον για την Κύπρο και δήλωσε ότι η αποφασιστικότητα για επανένωση του νησιού παραμένει ακλόνητη. Παράλληλα, κάλεσε τους Τουρκοκύπριους να δουν το κοινό μέλλον ως ευκαιρία ευημερίας και τον Πρόεδρο Ερντογάν να επιτρέψει ουσιαστικές διαπραγματεύσεις στο πλαίσιο που έχει συμφωνηθεί από τον ΟΗΕ.
Κλείνοντας την ομιλία του, ο Πρόεδρος ανέδειξε τη συνεργασία ως βασική απάντηση στις σύγχρονες προκλήσεις και υπογράμμισε τον ρόλο που μπορούν να διαδραματίσουν τα μικρά κράτη στη διεθνή σκηνή. Για την Κύπρο, όπως είπε, αυτό σημαίνει υπεράσπιση των αρχών του διεθνούς δικαίου, ενεργό συμμετοχή στους διεθνείς θεσμούς, οικοδόμηση συνεργασιών και ανάληψη πρωτοβουλιών που μπορούν να συμβάλουν στην αντιμετώπιση κοινών προκλήσεων.
Ο Νίκος Χριστοδουλίδης κατέληξε υπογραμμίζοντας ότι η εμπιστοσύνη στην πολυμέρεια αποκαθίσταται όταν κάθε κράτος αισθάνεται ότι η φωνή του έχει σημασία, τα δικαιώματά του προστατεύονται και η συνεισφορά του έχει αξία, επαναφέροντας το βασικό μήνυμα της φετινής Γενικής Συνέλευσης για αποκατάσταση της εμπιστοσύνης και διαχείριση της αλλαγής.
Δείτε ζωντανά την ομιλία:
