Το Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων ΣΓΥ, υπό την Κυπριακή Προεδρία, συμφώνησε το μεσημέρι της Τρίτης στο Λουξεμβούργο σε μερική διαπραγματευτική θέση για τον κανονισμό που θεσπίζει το νέο Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανταγωνιστικότητας (European Competitiveness Fund - ECF), έναν από τους βασικούς πυλώνες του επόμενου Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου (ΠΔΠ) της ΕΕ για την περίοδο 2028-2034.
Το νέο ταμείο στοχεύει στη μείωση του επενδυτικού και καινοτομικού χάσματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης έναντι των βασικών διεθνών ανταγωνιστών της, στη μείωση στρατηγικών εξαρτήσεων και στην ενίσχυση της συνολικής ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας.
Η θέση χαρακτηρίζεται «μερική», καθώς δεν περιλαμβάνει τα δημοσιονομικά και οριζόντια ζητήματα, τα οποία εξακολουθούν να αποτελούν αντικείμενο διαπραγμάτευσης στο πλαίσιο των συνολικών συζητήσεων για το νέο ΠΔΠ.
Σε γραπτή δήλωσή του, ο Υπουργός Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας, Μιχάλης Δαμιανός, ανέφερε ότι «η εργασία μας καθοδηγήθηκε από μια ξεκάθαρη προτεραιότητα: να διασφαλίσουμε ότι η Ευρώπη θα παραμείνει ανταγωνιστική, καινοτόμος και ανθεκτική σε ένα ολοένα πιο απαιτητικό παγκόσμιο περιβάλλον».
«Το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανταγωνιστικότητας αποτελεί μια μοναδική ευκαιρία για την αύξηση των επενδύσεων, τη χρηματοδότηση έργων υψηλής ποιότητας και υψηλού αντίκτυπου σε ολόκληρη την Ένωση και την αξιοποίηση του πλήρους δυναμικού της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας», πρόσθεσε.
Σύμφωνα με γραπτή δήλωση της Προεδρεύουσας του ΣΓΥ, Υφυπουργού Ευρωπαϊκών Θεμάτων, Μαριλένα Ραουνά, η επίτευξη της μερικής διαπραγματευτικής θέσης για τα τρία πακέτα του ΠΔΠ, «διασφαλίζει ότι η ΕΕ θα είναι πιο ανταγωνιστική, ότι η εξωτερική μας δράση πιο ευέλικτη, και ότι η ΕΕ θα είναι καλύτερα εξοπλισμένη για να ανταποκρίνεται πιο αποτελεσματικά και ταχύτερα σε γνωστές και μελλοντικές προκλήσεις».
Το Ταμείο θα συγκεντρώσει σε ένα ενιαίο πλαίσιο 14 υφιστάμενα χρηματοδοτικά μέσα της ΕΕ, απλουστεύοντας την πρόσβαση στη χρηματοδότηση και επιδιώκοντας την προσέλκυση ιδιωτικών επενδύσεων παράλληλα με τους δημόσιους πόρους.
Οι επενδύσεις του θα επικεντρωθούν σε τέσσερις βασικούς τομείς πολιτικής: την καθαρή μετάβαση και την απανθρακοποίηση της βιομηχανίας, την υγεία, τη βιοτεχνολογία, τη γεωργία και τη βιοοικονομία, την ψηφιακή πρωτοπορία, καθώς και την ανθεκτικότητα, την ασφάλεια, την αμυντική βιομηχανία και το διάστημα.
Η θέση του Συμβουλίου διευκρινίζει επίσης τις συνέργειες του Ταμείου με άλλα ευρωπαϊκά προγράμματα, με ιδιαίτερη έμφαση στο Horizon Europe, ενώ προβλέπει ειδικές πρόνοιες για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις μέσω ειδικών προσκλήσεων και κινήτρων για προσέλκυση ιδιωτικών κεφαλαίων.
Παράλληλα, ενισχύεται ο ρόλος των κρατών μελών στη διακυβέρνηση του Ταμείου. Σύμφωνα με τη συμφωνία, οι αποφάσεις εφαρμογής θα υπόκεινται σε διαδικασία εξέτασης από τα κράτη μέλη, ενώ ενισχύεται και η συμμετοχή τους στη Γενική Επιτροπή του Ταμείου, η οποία θα παρέχει στρατηγικές κατευθύνσεις και θα συμβάλλει στον καθορισμό προτεραιοτήτων.
Σε ό,τι αφορά την άμυνα, η συμφωνηθείσα θέση ευθυγραμμίζει τους κανόνες του Ταμείου με εκείνους του υφιστάμενου Ευρωπαϊκού Ταμείου Άμυνας, ενισχύοντας τον ρόλο των κρατών μελών στις αποφάσεις χρηματοδότησης.
Στον τομέα του διαστήματος, το Συμβούλιο προχώρησε σε σημαντικές τροποποιήσεις όσον αφορά τη νέα Κυβερνητική Υπηρεσία Παρατήρησης της Γης (Earth Observation Governmental Service - EOGS), η οποία θα αξιοποιεί διαστημικά δεδομένα προς υποστήριξη της αυτόνομης ευρωπαϊκής λήψης αποφάσεων σε θέματα ασφάλειας και άμυνας.
Η μερική διαπραγματευτική θέση που συμφωνήθηκε από το ΣΓΥ αποτελεί την εντολή του Συμβουλίου για έναρξη διαπραγματεύσεων με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Το τελικό ύψος της χρηματοδότησης του Ταμείου για την περίοδο 2028-2034 θα καθοριστεί στο πλαίσιο της συνολικής συμφωνίας για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο.
Πηγή: ΚΥΠΕ
