Η Κυπριακή Δημοκρατία παραμένει προσηλωμένη στη διαμόρφωση μιας ισχυρής, ανθεκτικής και αξιόπιστης Ευρώπης στον τομέα της ασφάλειας και της άμυνας, ανέφερε την Τρίτη ο Υπουργός Άμυνας, Βασίλης Πάλμας, κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου μετά το τέλος της άτυπης συνάντησης των Υπουργών Άμυνας της ΕΕ στη Λευκωσία. Στη στήριξη προς την Ουκρανία και την ασκηση μεγαλύτερης πίεσης στη Ρωσία, στις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και στη δημιουργία μόνιμου στρατού της ΕΕ αναφέρθηκε από την πλευρά της η Ύπατη Εκπρόσωπος της ΕΕ για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφάλειας, Κάγια Κάλας.

Σύμφωνα με τον κ. Πάλμα, κατά τη διάρκεια της συνάντησης επαναβεβαιώθηκε με σαφήνεια η αλληλεγγύη της Κυβέρνησης και του λαού της Κυπριακής Δημοκρατίας προς την Ουκρανία.

«Η Κύπρος, ως ασκούσα την Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, έχει θέσει τη στήριξη της Ουκρανίας ως κεντρική προτεραιότητα, συνεχίζοντας με συνέπεια τη σταθερή ευρωπαϊκή προσέγγιση», ανέφερε στη συνέχεια.

«Η Ουκρανία δεν υπερασπίζεται μόνο την εθνική της κυριαρχία της, αλλά και μια θεμελιώδη αρχή της ευρωπαϊκής και διεθνούς τάξης ασφάλειας, ότι η χρήση βίας δεν μπορεί να δημιουργήσει σε αναδιαμόρφωση συνόρων. Ως κράτος μέλος που εξακολουθεί να τελεί υπό στρατιωτική κατοχή, γνωρίζουμε την πραγματικότητα της παραβίασης του διεθνούς δικαίου και ακριβώς για αυτόν τον λόγο η θέση μας υπέρ της Ουκρανίας παραμένει σταθερή», σημείωσε προσθέτοντας ότι στη συζήτηση συμμετείχε και ο Υφυπουργός Άμυνας της Ουκρανίας

Σύμφωνα με τον Υπουργό, κατά τη διάρκεια της δεύτερης θεματικής ενότητας οι Υπουργοί αντάλλαξαν απόψεις για τη θαλάσσια ασφάλεια, με ιδιαίτερη έμφαση στη διασφάλιση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας και στην ανάγκη αντιμετώπισης αποσταθεροποιητικών ενεργειών στη θάλασσα.

Συμπλήρωσε ότι σε αυτό το πλαίσιο συζητήθηκε οι συνεχιζόμενες προσπάθειες για την αντιμετώπιση του σκιώδους στόλου της Ρωσίας, καθώς και ο ρόλος που μπορούν να διαδραματίσουν οι ναυτικές επιχειρήσεις της Κοινής Πολιτικής Ασφάλειας και Άμυνας στην ενίσχυση της θαλάσσιας ασφάλειας, της παρουσίας και της επιχειρησιακής ετοιμότητας της ΕΕ στον θαλάσσιο τομέα.

Προσέθεσε ότι κατά το γεύμα εργασίας που θα ακολουθούσε, οι Υπουργοί θα επικεντρωθούν στην ευρωπαϊκή στρατηγική ασφάλειας υπό το πρίσμα του διαρκώς εξελισσόμενου στρατηγικού περιβάλλοντος, με βάση και την πρόοδο που έχει επιτευχθεί στο πλαίσιο της Στρατηγικής Πυξίδας.

Είπε επίσης ότι θα γίνει ανταλλαγή απόψεων για την περαιτέρω ενίσχυση της αμυντικής ετοιμότητας της ΕΕ, τη συμβολή της σε ένα ισχυρότερο ευρωπαϊκό σκέλος του ΝΑΤΟ, καθώς και την ανάγκη ενίσχυσης της ικανότητας της Ένωσης να αποφασίζει, να ανταποκρίνεται με ταχύτητα, συνοχή και αποτελεσματικότητα σε κρίσεις και απειλές.

«Η σημερινή μας συνάντηση επιβεβαιώνει τη βούλησή μας να προχωρήσουμε με ενότητα και στρατηγική διορατικότητα. Σε αυτό το πλαίσιο, η ΚΔ παραμένει προσηλωμένη στη διαμόρφωση μιας ισχυρής, ανθεκτικής και αξιόπιστης Ευρώπης στον τομέα της ασφάλειας και της άμυνας», κατέληξε.

Από την πλευρά της, ξεκινώντας από την Ουκρανία, η Ύπατη Εκπρόσωπος της ΕΕ για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφάλειας, Κάγια Κάλας, δήλωσε ότι ο χρόνος δεν λειτουργεί πλέον υπέρ της Ρωσίας στο πεδίο της μάχης.

«Ο Πούτιν χάνει χρήματα, άνδρες και δυναμική. Αυτός είναι ακριβώς ο λόγος για τον οποίο η Ρωσία κλιμακώνει τις επιθέσεις της εναντίον Ουκρανών αμάχων. Η σημερινή ανταλλαγή απόψεων μεταξύ των Υπουργών κατέδειξε, για άλλη μια φορά, την ισχυρή ενότητα για τη στήριξη της Ουκρανίας και την άσκηση μεγαλύτερης πίεσης στη Ρωσία», συνέχισε.

«Οι αριθμοί μιλούν από μόνοι τους. Οι δυτικές κυρώσεις έχουν ήδη κοστίσει στη Μόσχα περίπου 1,5 τρισεκατομμύρια δολάρια. Για το Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων της επόμενης εβδομάδας, οι υπηρεσίες μου έχουν προτείνει περισσότερες από 80 νέες καταχωρίσεις που στοχεύουν τον στρατιωτικό-βιομηχανικό σύμπλεγμα της Ρωσίας, τους παραβάτες των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και τους προπαγανδιστές. Βήμα-βήμα, καταρρίπτουμε τα θεμέλια της πολεμικής οικονομίας της Ρωσίας», σημείωσε περαιτέρω.

Όσον αφορά την πρακτική υποστήριξη προς την Ουκρανία, η κ. Κάλας ανέφερε ότι οι Υπουργοί συζήτησαν το μέλλον του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Ειρήνης. «Όπως γνωρίζετε, η Ουγγαρία αίρει το βέτο της σχετικά με το μπλοκάρισμα των 6,6 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Πρότεινα να χρησιμοποιηθούν αυτά τα κεφάλαια για την αποζημίωση των κρατών μελών για τις προηγούμενες παραδόσεις όπλων, για τη χρηματοδότηση νέων κοινών προμηθειών και για τη διατήρηση των επιχειρήσεων στην αποστολή ΕΕ-Ουκρανίας», πρόσθεσε.

Σύμφωνα με την Ύπατη Εκπρόσωπο της ΕΕ, οι Υπουργοί εξέτασαν επίσης την εμβάθυνση της αμυντικής βιομηχανικής συνεργασίας με την Ουκρανία, ιδίως στον τομέα της αεροπορικής άμυνας, η οποία αποτελεί την πιο αναγκαία ικανότητα αυτή τη στιγμή. «Αυτό πρέπει να συνοδεύεται από τη διευκόλυνση της παραγωγής ουκρανικών συστημάτων στην ΕΕ και την εγκατάσταση ευρωπαϊκών εταιρειών στην Ουκρανία. Το δάνειο ύψους 90 δισεκατομμυρίων δολαρίων της ΕΕ προς την Ουκρανία είναι έτοιμο να δοθεί. Η πρώτη εκταμίευση ύψους 5,9 δισεκατομμυρίων δολαρίων θα αφορά drones αυτό το μήνα. Καθώς διαθέτουμε χρηματοδότηση, οι ανάγκες της Ουκρανίας αποτελούν την απόλυτη προτεραιότητα», δήλωσε.

Σχετικά με τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, η κ. Κάλας ανέφερε ότι το Ισραήλ και το Ιράν αντάλλαξαν πυρά κατά τη διάρκεια της νύχτας. «Η περιοχή βρίσκεται σε αδιέξοδο μεταξύ φάσεων ειρηνευτικών συνομιλιών και εύθραυστων εκεχειριών. Η επιστροφή σε πλήρη πόλεμο θα είχε τεράστιο κόστος για ολόκληρη την περιοχή. Όλες οι πλευρές πρέπει να επιστρέψουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Η ελευθερία της ναυσιπλοΐας βρίσκεται υπό έντονη πίεση σε παγκόσμιο επίπεδο, όπως παρατηρούμε με μεγαλύτερη ένταση στα Στενά του Ορμούζ. Η Τεχεράνη έκλεισε ουσιαστικά τα στενά και τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη της συνεχίζουν να απειλούν τη θαλάσσια κυκλοφορία», συνέχισε.

«Οι Υπουργοί κατέστησαν σαφές σήμερα ότι οι ενέργειες του Ιράν είναι απαράδεκτες. Σε απάντηση, τα κράτη μέλη της ΕΕ ενέκριναν σήμερα στις Βρυξέλλες κυρώσεις κατά ιρανικών προσώπων και οντοτήτων που εμπλέκονται στη διακοπή της διέλευσης μέσω των Στενών του Ορμούζ. Είναι η πρώτη φορά που η ΕΕ εφαρμόζει το νέο καθεστώς κυρώσεων για την ελευθερία της ναυσιπλοΐας και, όπου είναι απαραίτητο, θα το εφαρμόσει ξανά», συνέχισε.

«Η επιχείρησή μας ΑΣΠΙΔΕΣ συμβάλλει καθοριστικά στην προστασία της ναυτιλίας στην Ερυθρά Θάλασσα. Η τελευταία απειλή των Χούθι να στοχεύσουν πλοία και στην Ερυθρά Θάλασσα δείχνει πόσο σημαντική είναι αυτή η αποστολή. Έχω επίσης προτείνει, μόλις το επιτρέψουν οι συνθήκες, η επιχείρηση να συνεισφέρει και στη γαλλοβρετανική συμμαχία στα στενά. Με βάση τις σημερινές συζητήσεις, θα συνεχίσουμε να εργαζόμαστε πάνω σε αυτή την πρόταση», πρόσθεσε.

Όσον αφορά την καταπολέμηση του σκιώδους στόλου της Ρωσίας, το δίδαγμα είναι ότι η συντονισμένη δράση αποδίδει, συνέχισε η κ. Κάλας, προσθέτοντας ότι τους τελευταίους μήνες τα μέτρα της ΕΕ έχουν καταστήσει αυτές τις αμφιλεγόμενες δραστηριότητες πιο δύσκολες, πιο επικίνδυνες και πιο δαπανηρές.

Ανέφερε το παράδειγμα της Γαλλίας και της Σουηδίας, οι οποίες πρόσφατα πραγματοποίησαν επιβιβάσεις σε δεξαμενόπλοια, καθώς και της ναυτικής επιχείρησης της ΕΕ ΕΙΡΗΝΗ, η οποία έχει αρχίσει να επιβιβάζεται σε σκάφη του σκιώδους στόλου βάσει επικαιροποιημένων κανόνων εμπλοκής. «Κάθε σκάφος που κατασχέθηκε, κρατήθηκε ή παρεμποδίστηκε σημαίνει λιγότερα έσοδα για τη Ρωσία για τη χρηματοδότηση αυτού του πολέμου», είπε, προσθέτοντας ότι μετά τη συνέντευξη Τύπου οι Υπουργοί θα έχουν επίσης την ευκαιρία να συζητήσουν την ευρωπαϊκή στρατηγική ασφάλειας.

Τέλος, αναφερόμενη στις εκλογές στην Αρμενία, η κ. Κάλας είπε ότι η διαδικασία πραγματοποιήθηκε υπό έντονη ρωσική πίεση και οικονομικό εξαναγκασμό. «Ο λαός της Αρμενίας κατέστησε σαφές ότι έχει αναλάβει τη δημοκρατική δέσμευσή του για ειρήνη και επίσης για στενότερους δεσμούς με την Ευρώπη. Η ΕΕ προετοιμάζει ένα πακέτο οικονομικής στήριξης για την Αρμενία και θα συνεχίσουμε να είμαστε εταίροι της», κατέληξε.

Ερωτηθείσα αν ανησυχεί καθόλου ότι η ΕΕ και ειδικά οι χώρες της Ανατολικής Ευρώπης ενδέχεται να παραγκωνιστούν από τη διπλωματία μεταξύ Ουκρανίας και Ρωσίας, ιδίως ενόψει της χθεσινής συνάντησης της Ε3 στο Λονδίνο με τον Ουκρανό Πρόεδρο Ζελένσκι, η Ύπατη Εκπρόσωπος της ΕΕ εξέφρασε την άποψη ότι οι Υπουργοί είχαν μια πολύ καλή συζήτηση σχετικά με την ουσία του ζητήματος.

«Πρέπει πραγματικά να επιδείξουμε στρατηγική υπομονή όταν πρόκειται να ωθήσουμε τη Ρωσία σε μια κατάσταση όπου θα διαπραγματευόταν ειλικρινά. Πιστεύουμε ότι δεν έχουμε φτάσει ακόμα εκεί. Γι' αυτό συζητήσαμε και σήμερα πώς να ασκήσουμε περισσότερη πίεση, γι' αυτό καταρτίζουμε το 21ο πακέτο κυρώσεων και προχωράμε πραγματικά πιο μακριά για να τους ωθήσουμε να διαπραγματευτούν, αλλά δεν έχουμε φτάσει ακόμα εκεί», πρόσθεσε.

Ερωτηθείσα για τις επιλογές που έχει η ΕΕ για να επηρεάσει την κατάσταση στη Μέση Ανατολή, η κ. Κάλας είπε ότι οι Υπουργοί συζήτησαν σήμερα τι μπορεί να κάνει η ΕΕ όσον αφορά την ελευθερία της ναυσιπλοΐας.

«Όσον αφορά τη Μέση Ανατολή και τον πόλεμο που μαίνεται, στο τέλος οι ΗΠΑ και το Ιράν θα πρέπει να συμφωνήσουν πραγματικά σε αυτά τα θέματα. Και φυσικά εμείς, μαζί με τους περιφερειακούς εταίρους, μεταφέρουμε επίσης αυτά τα μηνύματα ότι η διπλωματία πρέπει να επικρατήσει και να επιτευχθεί πραγματικά αυτή η πρώτη φάση συμφωνίας ή αμοιβαίας κατανόησης για την παύση των εχθροπραξιών και στη συνέχεια το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ και η αξιοποίηση αυτού του χρόνου για διαπραγματεύσεις», συνέχισε.

Πρόσθεσε ότι η ΕΕ έχει επίσης προσφέρει πυρηνικούς εμπειρογνώμονες για τις διαπραγματεύσεις, καθώς αυτό αποτελεί ένα άλλο σημαντικό ζήτημα: «Διαθέτουμε επίσης εμπειρογνωμοσύνη όσον αφορά τα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης που μπορούμε να προσφέρουμε, διότι δεν χρειαζόμαστε μόνο την κατάπαυση του πυρός, αλλά και τη μακροπρόθεσμη ειρήνη, η οποία απαιτεί επίσης να ληφθεί υπόψη η φωνή των περιφερειακών παραγόντων».

Κληθείσα να σχολιάσει τις πρόσφατες απειλές από drones στην Ανατολική Ευρώπη και αν υπάρχει κάποια λύση, η κ. Κάλας είπε ότι αυτά τα περιστατικά έχουν δείξει γιατί η ΕΕ πρέπει να προχωρήσει γρήγορα με όλες τις εργασίες για το «τείχος κατά των drones» και να θέσει πραγματικά σε λειτουργία αυτές τις δυνατότητες.

«Έχουμε πολλά να μάθουμε από την Ουκρανία σχετικά με αυτό, επειδή το έχουν εγκαταστήσει πολύ, πολύ αποτελεσματικά. Ακούσαμε σήμερα από τον Υφυπουργό ότι το ποσοστό αναχαίτισης είναι 97 τοις εκατό, ότι καταρρίπτουν αυτά τα drones. Και πραγματικά δεν χρειάζεται να ανακαλύψουμε τον τροχό, αλλά να μάθουμε από αυτούς. Δείχνει σαφώς ότι η απειλή αφορά και το ευρωπαϊκό έδαφος. Πρέπει να το λάβουμε σοβαρά υπόψη όταν πρόκειται για την ενίσχυση της δικής μας άμυνας και να έχουμε επίσης κατά νου τον τρόπο με τον οποίο διεξάγονται οι πόλεμοι σήμερα, ειδικά δεδομένου ότι τα drones είναι ένα πολύ αποτελεσματικό εργαλείο, οπότε πρέπει να διαθέτουμε και τα εργαλεία για την αντιμετώπιση αυτού του κινδύνου», τόνισε.

Ερωτηθείσα για τις απόψεις της σχετικά με τη δημιουργία μόνιμου στρατού της ΕΕ ή τουλάχιστον μιας δύναμης ταχείας αντίδρασης για την αντιμετώπιση οποιασδήποτε απειλής, ως συμπλήρωμα του ΝΑΤΟ σε θέματα που ενδιαφέρουν πραγματικά την ΕΕ και απαιτούν ταχεία αντίδραση, η Ύπατη Εκπρόσωπος της ΕΕ δήλωσε ότι γενικά η άμυνα αποτελεί εθνική αρμοδιότητα και τα κράτη μέλη ενθαρρύνονται να συνεργάζονται περισσότερο, «επειδή αν τα κράτη μέλη είναι ισχυρά, είναι ισχυρός και ο ευρωπαϊκός πυλώνας στο ΝΑΤΟ».

«Ο λόγος για τον οποίο δεν υποστηρίζω τη δημιουργία ενός επιπλέον στρατού είναι ότι κάθε κράτος μέλος διαθέτει ήδη έναν στρατό. Τα 23 κράτη μέλη είναι επίσης μέλη του ΝΑΤΟ. Εάν διαθέσετε αυτόν τον στρατό στο ΝΑΤΟ, τότε δεν μπορείτε να τον χρησιμοποιήσετε αλλού, ούτε μπορείτε να δημιουργήσετε έναν άλλο στρατό, απλώς έναν παράλληλο. Γι' αυτό είναι πολύ σημαντικό να μην δημιουργούμε δομές που θα μπορούσαν να προκαλέσουν σύγχυση», συνέχισε.

«Φυσικά, και σε ευρωπαϊκό επίπεδο έχουμε το άρθρο 42.7, το οποίο δεν είναι ισοδύναμο με το άρθρο 5 του ΝΑΤΟ, για να είμαστε απολύτως σαφείς. Αλλά γι' αυτό έχουμε επίσης προτείνει τρόπους για την εφαρμογή αυτού του άρθρου, εάν τα κράτη μέλη χρειαστούν βοήθεια. Διαθέτουμε πολλά εργαλεία όσον αφορά την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, την Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης, αλλά και τα κράτη μέλη, και πιστεύω ότι τα κράτη μέλη πρέπει να κατανοήσουν ποιος αναλαμβάνει τι σε περίπτωση κρίσης. Διαθέτουμε ομάδες αντιμετώπισης κρίσεων για υβριδικές επιθέσεις, οι οποίες έχουν αποδειχθεί αρκετά επιτυχημένες, και πρέπει να τις αναπτύξουμε περαιτέρω, χωρίς όμως να δημιουργήσουμε έναν εναλλακτικό στρατό σε σχέση με τους στρατούς που ήδη υπάρχουν», εξήγησε.

Ερωτηθείσα για την αυριανή επίσκεψή της στην Ιρλανδία και για το πόσο υψηλή προτεραιότητα έχει στην ατζέντα της το ζήτημα των εξαγωγών ενός ιρλανδικού εργοστασίου αλουμινίου προς τη Ρωσία, η κ. Κάλας είπε ότι κάθε φορά που τα μέσα ενημέρωσης κάνουν καλή δουλειά επισημαίνοντας αυτά τα ζητήματα, η Επιτροπή τα θέτει επίσης όταν συζητά για τις επόμενες κυρώσεις, «επειδή στόχος μας είναι να στερήσουμε πραγματικά από τη Ρωσία τη χρηματοδότηση που λαμβάνει από διάφορες πηγές».

«Επομένως, είναι σαφές ότι μπορούμε να συζητήσουμε τι είδους αντίκτυπο έχει αυτό και αν τα κράτη μέλη είναι διατεθειμένα να το προωθήσουν και να συμφωνήσουν επίσης σε αυτό, για να ασκήσουν, για άλλη μια φορά, περισσότερη πίεση στη Ρωσία. Αλλά σίγουρα, νομίζω ότι θα είναι επίσης ένα θέμα που θα συζητήσουμε αύριο», κατέληξε.

Πηγή: ΚΥΠΕ