Σε μια συνέντευξη στην εκπομπή «Μεσημέρι και Κάτι», ο Υπουργός Οικονομικών Μάκης Κεραυνός ανέπτυξε τις θέσεις της κυβέρνησης σε ένα ευρύ φάσμα θεμάτων, από την εξωτερική πολιτική και τις γεωπολιτικές εξελίξεις μέχρι την οικονομία, την ακρίβεια, την ενεργειακή κρίση και τις εσωτερικές μεταρρυθμίσεις, επιμένοντας σε μια προσέγγιση προσεκτικής διαχείρισης χωρίς υπερβολές.

Απαντώντας σε ερώτηση εκτός του στενού χαρτοφυλακίου του, για το ζήτημα των βρετανικών βάσεων, ο υπουργός ανέφερε ότι η κυβέρνηση και προσωπικά ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας ακολουθούν μια «επίπεδη» και ευέλικτη εξωτερική πολιτική, με στόχο την αξιοποίηση κάθε ευκαιρίας και κάθε συγκυρίας προς όφελος της Κυπριακής Δημοκρατίας και των ζητημάτων που την απασχολούν. Όπως σημείωσε, το θέμα των βάσεων εγείρει και ζητήματα ασφάλειας, επισημαίνοντας ότι διαπιστώθηκαν κενά και αδυναμίες, ενώ υπογράμμισε ότι η επαναφορά και συζήτηση διαχρονικών ζητημάτων, με αφορμή νέες συνθήκες, δεν είναι αρνητική εξέλιξη αλλά μπορεί να αποδειχθεί χρήσιμη.

Περνώντας στην οικονομία, ο κ. Κεραυνός στάθηκε ιδιαίτερα στη διατήρηση της πιστοληπτικής αξιολόγησης της Κύπρου στο επίπεδο «Α-», τονίζοντας ότι πρόκειται για επιβεβαίωση της δημοσιονομικής πολιτικής που εφαρμόζεται. Όπως είπε, σε μια περίοδο όπου πολλές ευρωπαϊκές οικονομίες αντιμετωπίζουν σοβαρές δυσκολίες, η Κύπρος εξακολουθεί να διατηρεί σταθερότητα, παρά τα δικά της προβλήματα. Απέδωσε την εξέλιξη αυτή στην εφαρμογή μιας «νούσιμης και νοικοκυρεμένης» πολιτικής, η οποία επιτρέπει στη χώρα να παραμένει σε επενδυτική βαθμίδα και να διατηρεί προοπτικές ανάπτυξης. Δεν παρέλειψε, ωστόσο, να επισημάνει ότι η πορεία αυτή εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη διεθνή συγκυρία και την εξέλιξη των κρίσεων.

Σχολιάζοντας τις διεθνείς εξελίξεις και τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, ο υπουργός προειδοποίησε ότι η κατάσταση μπορεί να οδηγήσει σε μια ευρύτερη ενεργειακή και οικονομική κρίση, κάτι που, όπως ανέφερε, έχει ήδη επισημανθεί και από αξιωματούχους της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Εξήγησε ότι πρόκειται για μια κρίση που μπορεί είτε να περιοριστεί είτε, αν παραταθεί, να έχει σοβαρές επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία. Στο πλαίσιο αυτό, εξέφρασε την άποψη ότι θα πρέπει να επικρατήσει η λογική και να αποφευχθεί η κλιμάκωση, τονίζοντας ότι «δεν θέλουμε άλλους πολέμους». Ο ίδιος, όπως ανέφερε, έχει θέσει σε συζητήσεις με Ευρωπαίους ομολόγους του την ανάγκη η Ευρωπαϊκή Ένωση να αναλάβει πολιτική πρωτοβουλία για τον τερματισμό τόσο του πολέμου στη Μέση Ανατολή όσο και της σύγκρουσης στην Ουκρανία. Ξεκαθάρισε ότι η παρέμβαση αυτή θα πρέπει να είναι πολιτική και όχι στρατιωτική, σημειώνοντας ότι η στρατιωτική εμπλοκή «ρίχνει λάδι στη φωτιά», ενώ αντιθέτως η διπλωματία και η μεσολάβηση, με ισχυρά και πιεστικά επιχειρήματα, αποτελούν τη μόνη διέξοδο.

Σε ερώτηση για το κατά πόσο η Κύπρος είναι προετοιμασμένη για μια ενδεχόμενη ενεργειακή και οικονομική κρίση, ο υπουργός εμφανίστηκε καθησυχαστικός, υπογραμμίζοντας ότι, σε αυτή τη φάση, οι τιμές των καυσίμων στη χώρα παραμένουν από τις χαμηλότερες, τόσο στη βενζίνη 95 όσο και στο ντίζελ. Κάλεσε σε αποφυγή πανικού και προειδοποίησε ότι μέτρα όπως η επιβολή πλαφόν χρειάζονται προσεκτική εξέταση, καθώς διαφοροποιούνται ανάλογα με το αν αφορούν την τελική τιμή ή τα περιθώρια κέρδους των εταιρειών ενέργειας. Ξεκαθάρισε ότι, επί του παρόντος, η κυβέρνηση δεν προσανατολίζεται σε τέτοιου είδους παρεμβάσεις.

Ο κ. Κεραυνός επέμεινε ότι η κυβέρνηση δεν αντέδρασε εκ των υστέρων στις κρίσεις, αλλά κινήθηκε προληπτικά ήδη από την έναρξη των εντάσεων στην περιοχή τον Οκτώβριο του 2023, λαμβάνοντας υπόψη και την εξάρτηση της Κύπρου από εισαγωγές καυσίμων, ιδιαίτερα από το Ισραήλ για τις ανάγκες της αεροπορίας. Όπως ανέφερε, εφαρμόζονται σε συνεχή βάση μέτρα αντιμετώπισης της ακρίβειας που υπερβαίνουν τα 100 εκατομμύρια ευρώ, τα οποία συνέβαλαν στη συγκράτηση του πληθωρισμού και των τιμών. Τόνισε ότι η κυβέρνηση παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις και είναι έτοιμη να παρέμβει «την ώρα που πρέπει και με τον τρόπο που πρέπει», με μέτρα που θα στηρίξουν την κοινωνία και θα περιορίσουν τυχόν αρνητικές επιπτώσεις στην οικονομία, αποφεύγοντας ωστόσο να προαναγγείλει συγκεκριμένες παρεμβάσεις.

Αναφερόμενος στις πιθανές αυξήσεις στην τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος, ο υπουργός σημείωσε ότι πρόκειται για υποθετικά σενάρια, τα οποία όμως εξετάζονται, όπως ακριβώς κάνει και η κυβέρνηση. Όπως είπε, για κάθε σενάριο έχουν καταρτιστεί αντίστοιχα μέτρα, τα οποία θα εφαρμοστούν εφόσον χρειαστεί, υπενθυμίζοντας παράλληλα ότι ήδη βρίσκονται σε ισχύ τόσο προσωρινά όσο και μόνιμα μέτρα στήριξης μέχρι το τέλος του 2026.

Στην κριτική για άμεσες επιδοτήσεις στα καύσιμα, απάντησε ότι συχνά σε περιόδους κρίσης αναπτύσσεται ένας «ανταγωνισμός» προτάσεων για περισσότερα μέτρα, κάτι που, κατά τον ίδιο, δεν αποτελεί υπεύθυνη στάση. Υποστήριξε ότι η κυβέρνηση έχει αποδείξει την υπευθυνότητά της, στηρίζοντας τόσο τις ευάλωτες ομάδες όσο και τη μεσαία τάξη τα τελευταία τρία χρόνια, παρά τις συνεχείς κρίσεις.

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ανέφερε ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη εκδώσει κατευθυντήριες γραμμές για τη διαχείριση της κατάστασης, οι οποίες προβλέπουν ότι τα μέτρα πρέπει να είναι στοχευμένα, προσωρινά και να μην επιβαρύνουν τα δημόσια οικονομικά. Προειδοποίησε ότι τυχόν δημοσιονομική εκτροπή, σε συνδυασμό με τη διεθνή αστάθεια, θα μπορούσε να οδηγήσει σε ιδιαίτερα δύσκολες συνθήκες. Στο πλαίσιο αυτό, ανέφερε ότι η κυβέρνηση ήδη εφαρμόζει σχέδιο επιδότησης επιτοκίων για την πρώτη κατοικία.

Απαντώντας στην άποψη ότι τα αυξημένα έσοδα από ΦΠΑ θα πρέπει να επιστραφούν στην κοινωνία, ο υπουργός χαρακτήρισε τη θέση αυτή απλουστευτική, τονίζοντας ότι τα δημόσια έσοδα δεν αποτελούν διαθέσιμα προς διανομή, αλλά εργαλείο για τη διασφάλιση της δημοσιονομικής σταθερότητας. Υπογράμμισε ότι η κυβέρνηση διατηρεί πλεονάσματα για να μπορεί να ανταποκρίνεται στις υποχρεώσεις της, επισημαίνοντας ότι καλείται να διαχειριστεί σημαντικά βάρη από το παρελθόν, όπως η αποπληρωμή δανείων ύψους 6,5 δισεκατομμυρίων ευρώ από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας, καθώς και το πρόγραμμα SURE της περιόδου της πανδημίας, το οποίο, αν και αξιοποιήθηκε σωστά, εξακολουθεί να αποπληρώνεται.

Σε ό,τι αφορά το Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, αναγνώρισε ότι υπήρξαν καθυστερήσεις, διευκρινίζοντας ότι η κυβέρνηση το παρέλαβε ήδη καθυστερημένο κατά περίπου δύο χρόνια. Απέρριψε, ωστόσο, τον ισχυρισμό ότι έχουν χαθεί κονδύλια, σημειώνοντας ότι το σχέδιο βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη. Ανέφερε ότι μέχρι στιγμής η Κύπρος έχει απορροφήσει περίπου το 66% των πόρων, όταν ο μέσος όρος στην Ευρωπαϊκή Ένωση ανέρχεται στο 69%, προσθέτοντας ότι συνεχίζονται οι αναθεωρήσεις και προσαρμογές, όπως συμβαίνει και σε άλλα κράτη-μέλη.

Στο θέμα της πράσινης φορολογίας, ξεκαθάρισε ότι η κυβέρνηση δεν έχει πρόθεση να επιβάλει φόρους ή τέλη στα καύσιμα, τονίζοντας ότι η θέση αυτή είναι σταθερή και δεν έχει αλλάξει, καλώντας όσους ανησυχούν να αισθάνονται πιο ήσυχοι.

Αναφερόμενος στις επιπτώσεις ασθενειών στον αγροτικό και κτηνοτροφικό τομέα, σημείωσε ότι το βασικό ζήτημα είναι η προστασία της συνολικής αλυσίδας παραγωγής και των εξαγωγών. Τόνισε ότι η κυβέρνηση θα στηρίξει τους παραγωγούς, όπως έκανε και σε άλλες περιπτώσεις, αναφέροντας ενδεικτικά τις αποζημιώσεις σε πυρόπληκτους, ενώ κάλεσε τους κτηνοτρόφους να συνεργαστούν με τις αρχές, προειδοποιώντας ότι η μη συνεργασία επιτείνει το πρόβλημα και επηρεάζει συνολικά τον τομέα, συμπεριλαμβανομένων των εξαγωγών προϊόντων όπως το χαλούμι και το κρέας.

Για το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης (GSI), ο υπουργός απέφυγε να επεκταθεί, σημειώνοντας ότι αρμόδιο είναι το Υπουργείο Ενέργειας. Διευκρίνισε ότι το Υπουργείο Οικονομικών περιορίζεται στην οικονομική αξιολόγηση έργων όταν αυτά υποβάλλονται, προσθέτοντας ότι δεν έχουν ακόμη κατατεθεί επικαιροποιημένες μελέτες βιωσιμότητας. Σε σχέση με το επενδυτικό ενδιαφέρον, ανέφερε ότι κατά καιρούς εκδηλώνεται ενδιαφέρον, αλλά υπάρχει μεγάλη απόσταση μέχρι τη λήψη τελικών αποφάσεων.

Κλείνοντας, αναφέρθηκε στο πλαίσιο εκποιήσεων, παρουσιάζοντας δύο νομοσχέδια που επιδιώκουν να αντιμετωπίσουν πρακτικά προβλήματα. Όπως εξήγησε, διαπιστώθηκε ότι περίπου το 75% των διαφορών αφορά μικρά ποσά, μεταξύ 10 και 20 χιλιάδων ευρώ, γι’ αυτό και προτείνεται η ενίσχυση του ρόλου του Χρηματοοικονομικού Επιτρόπου, ώστε οι αποφάσεις του να είναι δεσμευτικές σε αυτές τις περιπτώσεις. Παράλληλα, αντιμετωπίζεται το πρόβλημα της άμεσης καταβολής συμφωνημένων ποσών, δίνοντας τη δυνατότητα στον σύμβουλο φερεγγυότητας να καταρτίζει σχέδια αποπληρωμής, ώστε οι οφειλέτες να μπορούν να ανταποκριθούν. Ο υπουργός κατέληξε τονίζοντας ότι η κυβέρνηση είναι ανοικτή σε προτάσεις, εφόσον δεν παραβιάζουν το Σύνταγμα και δεν θέτουν σε κίνδυνο τη δημοσιονομική ισορροπία.

Διαβάστε επίσης: Κατά της επιβολής πλαφόν στα καύσιμα ο Παπαναστασίου- Οι εναλλακτικές λύσεις