Μια μικρή ομάδα ηγετικών στελεχών των δύο μεγάλων κυπριακών τραπεζών, με πράξεις ή παραλείψεις, συνεπικουρούμενη από πλημμελή εποπτεία σ’ επίπεδο Κεντρικής Τράπεζας, οδήγησαν στην οικονομική καταστροφή και κατέστησαν αναγκαία την αναζήτηση εξωτερικού δανεισμού, με ιδιαίτερα επαχθείς όρους για τον κυπριακό λαό, υποστηρίζει το ΑΚΕΛ, σχολιάζοντας την έκθεση της Επιτροπής Θεσμών.

"Η Επιτροπή Θεσμών της Βουλής, ασκώντας κοινοβουλευτικό έλεγχο, εξέτασε ενδελεχώς τα κακώς κείμενα στο χρηματοπιστωτικό σύστημα της Κύπρου. Ανάλογο έργο κλήθηκε να επιτελέσει η Επιτροπή που διορίστηκε από την κυβέρνηση, η οποία αποποιήθηκε τους όρους εντολής της, αποτυγχάνοντας να επιτελέσει το όποιο ουσιαστικό έργο".

Η κυπριακή οικονομία, όπως αναφέρει το ΑΚΕΛ, στην ανακοίνωσή του,  βρέθηκε από το 2008 και εντεύθεν στη δίνη μιας άνευ προηγουμένου συστημικής κρίσης του καπιταλισμού, η οποία στην περίπτωση της Κύπρου μετουσιώθηκε σε τραπεζική κρίση. "Μιας κρίσης, η οποία εκ των πραγμάτων επηρέασε καθοριστικά την ευρωζώνη και μοιραία την Κύπρο. Διαχρονικές παθογένειες της κυπριακής οικονομίας, αναδείχθηκαν εντονότερα και υπογραμμίζουν την ανάγκη για ορθολογική και δικαιότερη οικονομική εξυγίανση, με την κατά το δυνατό συντομότερη έξοδο από το αντιλαϊκό Μνημόνιο και τις επικαιροποιήσεις του".

Αντικείμενο ποινικής έρευνας οι παραλείψεις και οι αλόγιστες πράξεις

Το ΑΚΕΛ, αναφέρει ότι στην καρδιά των παθογενειών της κυπριακής οικονομίας βρισκόταν ένας υδροκέφαλος τραπεζικός τομέας, οκταπλάσιος του ΑΕΠ. "Μέσα από αλόγιστες πράξεις και/ή παραλείψεις, μερικές από τις οποίες εκπίπτουν του κοινοβουλευτικού ελέγχου αφού αποτελούν ή θα πρέπει να αποτελέσουν αντικείμενο ποινικής έρευνας, ο τραπεζικός τομέας συσσώρευσε μέσα από συγκεκριμένες ενέργειες, που είχαν ως πυξίδα την επίτευξη του εύκολου και γρήγορου κέρδους, μια ζημιά σε βάρος του Κύπριου πολίτη που υπερβαίνει τα 19 δις ευρώ. Ασφαλώς, σε βάθος χρόνου οι συνέπειες είναι πολύ μεγαλύτερες".

Η Έκθεση, σύμφωνα με το ΑΚΕΛ αποτυπώνει με σαφήνεια και τεκμηρίωση αυτή τη ζημιά η οποία, μεταξύ άλλων, αφορά τις επενδύσεις σε Ομόλογα του Ελληνικού Δημοσίου, τις επεκτάσεις των κυπριακών τραπεζών στο εξωτερικό, τη Διασυνοριακή Συγχώνευση της Marfin με τη Λαϊκή, την πώληση των υποκαταστημάτων των κυπριακών τραπεζών στην Ελλάδα. Αναφέρει επίσης ότι υπάρχουν και άλλα στοιχεία τα οποία θα μπορούσαν να περιληφθούν και τα οποία ενισχύουν τη θέση αυτή όπως για παράδειγμα η Έκθεση Lasalle.

Ευθύνες στους Διοικητές και την Κυβέρνηση

Το ΑΚΕΛ, επιρρίπτει ευθυνες στους πρώην Διοικητές καθώς και στην ίδια την Κυβέρνηση, αναφέροντας ότι "στις ασήκωτες ευθύνες των ηγεσιών των τραπεζών προστίθεται η ασύγγνωστη αμέλεια και πλημμελής εκτέλεση καθήκοντος του πρώην Διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας κ. Αθανάσιου Ορφανίδη και εκ δευτέρου άλλων εποπτικών αρχών σε Κύπρο και Ελλάδα. Λανθασμένες αποφάσεις και κακοί χειρισμοί υπήρξαν από πλευράς και του τέως Διοικητή κ. Πανίκου Δημητριάδη.

Μεγάλο μερίδιο ευθύνης φέρει η ίδια η κυβέρνηση του κ. Αναστασιάδη αφού με τη συναίνεση και σύμφωνο γνώμη της επιβλήθηκε το πρωτοφανές κούρεμα καταθέσεων, το οποίο προκάλεσε καταστροφικές συνέπειες στην κυπριακή οικονομία. Σοβαρές ευθύνες προκύπτουν και από την ενεργό και καθοριστική
συμμετοχή της κυβέρνησης στις διεργασίες για το ξεπούλημα των υποκαταστημάτων των κυπριακών τραπεζών στην Ελλάδα".

Στα Συμπεράσματα, υποστηρίζει, ο αρνητικός ρόλος της κυβέρνησης αλλά και του ίδιου του Προέδρου της Δημοκρατίας δεν καταγράφεται επαρκώς, ενώ εκεί και όπου
καταγράφεται γίνεται προσπάθεια εξωραϊσμού της πραγματικής εικόνας και των αυταπόδεικτων πολιτικών ευθυνών. Ευθύνες οι οποίες σχετίζονται και με
τους εν γένει χειρισμούς και τη μη διεκδικητική πολιτική των κυβερνώντων κατά τα δύο κρίσιμα Eurogroup του Μαρτίου 2013, καθώς και μετέπειτα, έναντι της
τρόικα.

Δεν αποτιπώνονται στα συμπεράσματα ο τεράστιος όγκος γεγονότων και ντοκουμέντων

"Θέμα ηθικής τάξης και δεοντολογίας υπάρχει για πολιτικά εκτεθειμένα πρόσωπα, μέχρι το ανώτατο επίπεδο, ένεκα συγκεκριμένων εκροών
καταθέσεων που τους αφορούν άμεσα ή έμμεσα. Αυτό ισχύει και για αριθμό φυσικών ή νομικών προσώπων που δεν ανήκουν στην πιο πάνω κατηγορία,
ενώ το ζήτημα της ενδεχόμενης προνομιακής πληροφόρησης θα πρέπει να διερευνηθεί αρμοδίως.

Δυστυχώς, ο τεράστιος όγκος γεγονότων και ντοκουμέντων τα οποία τεκμηριώνουν το τραπεζικό σκάνδαλο και τα οποία καταγράφονται στο βασικό
κορμό της Έκθεσης, δεν αποτυπώνονται ως θα έπρεπε στα Συμπεράσματα, με αποτέλεσμα να δημιουργείται αναντιστοιχία μεταξύ γεγονότων και
συμπερασμάτων. Ταυτόχρονα, η άρνηση σημαντικών παραγόντων και τότε πρωταγωνιστών να παραστούν στις συνεδρίες της Επιτροπής Θεσμών,
καθώς και η ελλιπής συνεργασία των εμπορικών τραπεζών και κάποιων εποπτικών αρχών, αφαίρεσε από τη Βουλή τη δυνατότητα άσκησης πλήρους
κοινοβουλευτικού ελέγχου".

Ως προς τα επί μέρους ζητήματα, αναφέρει το ΑΚΕΛ, η εικόνα που δίνεται αναφορικά με το Μηχανισμό Έκτακτης Ρευστότητας (ELA) είναι παραπλανητική. "Ανεξαρτήτως της ομολογούμενης κατάχρησης που υπήρξε και η οποία αφορά τις ηγεσίες των τραπεζών, τους επόπτες και την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, σε καμία
περίπτωση δεν συνάγεται το αυθαίρετο συμπέρασμα ότι ο ELA χρησιμοποιήθηκε τάχατες για πολιτικές σκοπιμότητες. Αυθαίρετη και υπερβολική είναι επίσης η προσπάθεια να δοθεί η εντύπωση ότι περίπου η καταστροφή του τραπεζικού τομέα προήλθε από τον ELA και όχι από τις τεράστιες τραπεζικές ζημιές.

Ούτε ασφαλώς υπήρξε τεκμηρίωση για την αυθαίρετη πολιτική άποψη ότι θα έπρεπε να μπούμε σε Μνημόνιο από το 2011. Τα δημοσιονομικά δεδομένα της
Κύπρου κατά το 2011 ήταν τέτοια, που αν δεν μεσολαβούσε η τραπεζική κρίση και η ανάγκη για στήριξη του χρηματοπιστωτικού συστήματος και ιδιαίτερα της
Λαϊκής Τράπεζας, δεν θα δημιουργείτο η ανάγκη για αναζήτηση εξωτερικής οικονομικής στήριξης. Ασφαλώς, επιζήμια για τα δημόσια οικονομικά ήταν και
η στάση της πλειοψηφίας των κοινοβουλευτικών κομμάτων, τα οποία με συγκεκριμένες ενέργειες αποστέρησαν από την τότε κυβέρνηση τη δυνατότητα
αύξησης των δημοσίων εσόδων. Αρνητικό ρόλο διαδραμάτισαν συγκεκριμένες πολιτικές δυνάμεις ένεκα της αφειδώλευτης στήριξης που παρείχαν στον κ.
Αθανάσιο Ορφανίδη και στις διοικήσεις των εμπορικών τραπεζών.

Οι δε κριτικές αναφορές που γίνονται αναφορικά με την παροχή στήριξης ύψους 1.8 δις ευρώ προς τη Λαϊκή Τράπεζα το Μάιο 2012, αποτελούν εκ των υστέρων επινοήσεις, αφού κατά τον ουσιώδη χρόνο, ΔΗΣΥ και ΔΗΚΟ πρωτοστάτησαν για την έγκριση και συμφώνησαν με τους χειρισμούς της τότε κυβέρνησης.

Συνολικά, θεωρούμε ότι μια αντικειμενική ανάγνωση των γεγονότων που καταγράφονται στην Έκθεση, οδηγεί αβίαστα στο συμπέρασμα ότι μια μικρή ομάδα ηγετικών στελεχών των δύο μεγάλων κυπριακών τραπεζών, με πράξεις ή παραλείψεις, συνεπικουρούμενη από πλημμελή εποπτεία σε επίπεδο Κεντρικής Τράπεζας, οδήγησαν στην οικονομική καταστροφή και κατέστησαν αναγκαία την αναζήτηση εξωτερικού δανεισμού, με ιδιαίτερα επαχθείς όρους για τον κυπριακό λαό".

Τέλος το ΑΚΕΛ, επισημαίνει ότι η  Έκθεση μπορεί να αποτελέσει ένα επιπρόσθετο εργαλείο για τις ανακριτικές και διωκτικές αρχές, αφού πτυχές των δραστηριοτήτων και γεγονότων που καταγράφονται, πιθανό να εμπίπτουν στη σφαίρα της ποινικής έρευνας που βρίσκεται σε εξέλιξη και η οποία ευελπιστούμε πως, μέσα από διαδικασίες που θα σέβονται το κράτος δικαίου, θα θέσουν ενώπιον τις δικαιοσύνης τους πρωταίτιους του οικονομικού σκανδάλου.