Η ευρωπαϊκή τραπεζική ενοποίηση στο «τραπέζι» της Συνόδου Κορυφής. Οι Ευρωπαίοι ηγέτες θα επιχειρήσουν σήμερα και αύριο στις Βρυξέλλες να προσεγγίσουν τις απόψεις τους στο θέμα της ευρωπαϊκής τραπεζικής ενοποίησης, ενώ θα έχουν μια πρώτη πολιτική συζήτηση με βάση ενδιάμεση έκθεσης του Προέδρου της ΕΕ Χέρμαν Βαν Ρόμπεϊ σχετικά με τις δράσεις που θα πρέπει να αναληφθούν με στόχο τη δημοσιονομική και οικονομική ενοποίηση της Ευρωζώνης.
Παράλληλα, στα Συμπεράσματα της Συνόδου Κορυφής που θα εκδοθούν αύριο θα περιλαμβάνεται αναφορά στην Ελλάδα, όπου θα αναγνωρίζονται οι σημαντικές προσπάθειες που καταβάλλει η κυβέρνηση τον τελευταίο καιρό, ενώ θα ενθαρρύνονται η ελληνική κυβέρνηση και η τρόικα να ολοκληρώσουν τις διαπραγματεύσεις για το «πακέτο» των μέτρων.
Αναφορικά με την τραπεζική ενοποίηση που είναι και το σημαντικότερα θέμα της Συνόδου Κορυφής, δεδομένου ότι ενδιαφέρει ιδιαιτέρως και τις χώρες που θα πρέπει να ανακεφαλαιοποιήσουν τράπεζές τους, όπως η Κύπρος, η Ιρλανδία, η Ελλάδα και η Ισπανία, οι διαφωνίες έχουν να κάνουν τόσο με το χρονοδιάγραμμα όσο και με την ουσία των προτάσεων που έχει υποβάλει η Κομισιόν.
Ειδικότερα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει προτείνει τη σύσταση μέχρι το τέλος του έτους ενός Ενιαίου Μηχανισμού Εποπτείας (ΕΕΜ), ο οποίος υπό την αιγίδα της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας θα αναλάβει την εποπτεία των 6.000 τραπεζικών ιδρυμάτων της Ευρωζώνης με στόχο να αποφευχθούν στο μέλλον τραπεζικές κρίσεις και επιβάρυνση των Ευρωπαίων φορολογουμένων για διασώσεις χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων.
Ο Πρόεδρος Βαν Ρόμπεϊ θα επιχειρήσει να ανανεώσει την εντολή που έδωσαν οι Ευρωπαίοι ηγέτες στο Συμβούλιο ΕCO-FIN, τον περασμένο Ιούνιο, για λήψη απόφασης μέχρι το τέλος του έτους, κάτι που προς το παρόν αρνείται η Γερμανία, θεωρώντας ότι θα πρέπει να δοθεί ο απαραίτητος χρόνος για την εξέταση του θέματος. Επιπλέον, το Βερολίνο διαφωνεί και επί της ουσίας της πρότασης της Κομισιόν, θεωρώντας ότι ο ΕΕΜ δεν μπορεί για τεχνικούς λόγους να αναλάβει την εποπτεία 6.000 τραπεζών και πρέπει να περιοριστεί μόνο στην εποπτεία των πολύ μεγάλων, των λεγόμενων συστημικών τραπεζών.
Μια περαιτέρω καθυστέρηση στη λήψη των αποφάσεων πέραν του τέλους τους έτους δημιουργεί πρόβλημα στην απευθείας ανακεφαλαιοποίηση τραπεζών από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας (ΕΜΣ), χωρίς να επιβαρύνεται το χρέος των κρατών μελών. Κι αυτό γιατί η σύσταση του ΕΕΜ αποτελεί προϋπόθεση για την ενεργοποίηση του ΕΜΣ. Η Κύπρος, η Ελλάδα, η Ιρλανδία και η Ισπανία επιδιώκουν την άμεση υιοθέτηση ώστε στη συνέχεια να διεκδικήσουν την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών έστω και με αναδρομική ισχύ.
Στο δεύτερο θέμα της Συνόδου Κορυφής, η συζήτηση θα γίνει με βάση ενδιάμεση έκθεση του κ. Βαν Ρόμπεϊ, σε συνεργασία του Προέδρου της Κομισιόν, της ΕΚΤ και του Eurogroup, η οποία αποβλέπει στην οικονομική και δημοσιονομική ενοποίηση της Ευρωζώνης. Η ενδιάμεση αυτή έκθεση θα συμπληρωθεί με τις θέσεις κρατών μελών και στη συνέχεια θα οριστικοποιηθεί ώστε στη Σύνοδο Κορυφής, στις 13 και 14 Δεκεμβρίου να συμφωνηθεί ένας οδικός χάρτης προώθησης των αλλαγών.
Κατ΄ αρχήν η ενδιάμεση έκθεση χαρακτηρίζει απόλυτη προτεραιότητα την υιοθέτηση μέχρι το τέλος του έτους των προτάσεων της Κομισιόν που θέτουν τις βάσεις για την ευρωπαϊκή τραπεζική ενοποίηση.
Στη συνέχεια τονίζεται ότι η ενίσχυση της δημοσιονομικής πειθαρχίας δεν αρκεί και πως σε μακροπρόθεσμο πλαίσιο επιβάλλεται να διερευνηθεί η δυνατότητα να ληφθούν μέτρα πέραν αυτών που προβλέπονται ήδη, ώστε να ενισχυθεί η οικονομική διακυβέρνηση με τη βαθμιαία ανάπτυξη δημοσιονομικής ικανότητας για την ΟΝΕ, δηλαδή δικό της προϋπολογισμό.
Μια από τις λειτουργίες αυτής της νέας δημοσιονομικής ικανότητας θα μπορούσε να είναι η διευκόλυνση των προσαρμογών στους κραδασμούς που πλήττουν συγκεκριμένες χώρες με την πρόβλεψη κάποιου βαθμού απορρόφησης σε κεντρικό επίπεδο, δηλαδή από την Ευρωζώνη.
Ειδικότερα, όπως τονίζεται, η δημιουργία γνήσιων ασφαλών και ρευστών χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού για τη ζώνη του ευρώ θα μπορούσε να συμβάλει στον περιορισμό των αρνητικών αναδράσεων μεταξύ τραπεζών και δημόσιων οικονομικών, που αποτέλεσαν μία από τις πηγές μετάδοσης της παρούσας κρίσης. Εν προκειμένω θα μπορούσε να εξετασθεί περαιτέρω η ομαδοποίηση ορισμένων βραχυπρόθεσμων μέσων χρηματοδότησης του δημόσιου χρέους (λ.χ. έντοκων γραμματίων του δημοσίου) σε περιορισμένη βάση και υπό όρους, τονίζει η έκθεση «φωτογραφίζοντας» τα ευρωομόλογα για την κοινή διαχείριση του δημόσιου χρέους.
Η ενδιάμεση έκθεση προβλέπει επίσης τον ισχυρότερο συντονισμό της οικονομικής πολιτικής. Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρει η έκθεση, μια ιδέα προς μελέτη είναι να συνάπτουν τα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ μεμονωμένες συμβατικές ρυθμίσεις με τα θεσμικά όργανα της ΕΕ σχετικά με τις μεταρρυθμίσεις υπέρ της ανάπτυξης και της απασχόλησης που δεσμεύονται να εφαρμόσουν και την υλοποίησή τους. Θα μπορούσε, εν προκειμένω, να προβλεφθεί στήριξη μεταρρυθμιστικών προσπαθειών μέσω περιορισμένων, προσωρινών, ευέλικτων και στοχοθετημένων χρηματοοικονομικών κινήτρων. Οι ρυθμίσεις αυτές θα μπορούσαν να συνδέονται με τις μεταρρυθμίσεις που προσδιορίζονται στις ειδικές ανά χώρα συστάσεις του Συμβουλίου.
Από εκεί και πέρα υπάρχουν οι επιμέρους απόψεις των κρατών μελών, όπου καταγράφονται σημαντικές διαφωνίες μεταξύ της Γερμανίδας Καγκελαρίου και του Γάλλου Προέδρου.
Συνοπτικά, η Άγκελα Μέρκελ υποστηρίζει ότι χρειάζεται περισσότερος χρόνο για την τραπεζική ενοποίηση, ότι θα πρέπει να ενισχυθούν αρμοδιότητες της Κομισιόν στον έλεγχο των προϋπολογισμών των χωρών μελών, ότι θα πρέπει να προωθηθεί η δημοσιονομική και πολιτική ενοποίηση μέσω τροποποίησης της Συνθήκης. Εξακολουθεί να λέει όχι στα ευρωομόλγα, ενώ υποστηρίζει την παροχή περιορισμένων κινήτρων σε χώρες της Ευρωζώνης για την προώθηση διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων.
Από την πλευρά του, ο Φρανσουά Ολάντ υποστηρίζει κατ΄αρχήν ότι πρώτη προτεραιότητας σήμερα της Ευρωζώνης είναι η άμεση επίλυση των προβλημάτων χωρών με δημοσιονομικά προβλήματα για να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη. Ζητάει επίσης την άμεση εφαρμογή του «πακέτου» των μέτρων για την ανάπτυξη και απασχόληση που αποφασίστηκαν τον Ιουνίου, υποστηρίζει τη λήψη απόφασης για την ευρωπαϊκή τραπεζική ενοποίηση μέχρι τέλος του έτους, καθώς επίσης και ότι πρέπει η Ευρωζώνη να προωθήσει πρώτα την οικονομική, τη δημοσιονομική και κοινωνική ενοποίηση και μετά την πολιτική. Τέλος τάσσεται υπέρ της έκδοσης ευρωομολόγων.
