Σε λίγες μέρες τα μέλη του Δημοκρατικού Κόμματος θα προσέλθουν στις κάλπες για να εκλέξουν την νέα ηγεσία του κόμματος. Αναμετρώνται ο νυν πρόεδρος Μάριος Καρογιάν και ο νυν αντιπρόεδρος Νικόλας Παπαδόπουλος. Ποιο είναι το διακύβευμα αυτών των εκλογών και τι σημαίνει η εκλογή του καθένα από τους δυο υποψήφιους; Σε αυτά τα ερωτήματα θα προσπαθήσει να απαντήσει το παρών κείμενο αφού πρώτα γίνει μια σύντομη αναδρομή στην ιστορία του ΔΗΚΟ.

Το ΔΗΚΟ ιδρύθηκε το 1976, λίγους μήνες πριν από τις βουλευτικές εκλογές του Σεπτεμβρίου. Η αρχική ονομασία του κόμματος ήταν Δημοκρατική Παράταξη και μετονομάστηκε σε ΔΗΚΟ τον Δεκέμβριο του ίδιου χρόνου. Η δημιουργία του κόμματος ήταν πρωτοβουλία του Σπύρου Κυπριανού, στενού συνεργάτη του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου, προκειμένου να συσπειρωθούν όλες εκείνες οι διάσπαρτες πολιτικές δυνάμεις του κέντρου και της δεξιάς που στήριζαν την πολιτική του Αρχιεπισκόπου στο Κυπριακό και δεν είχαν αναμιχθεί στο ιουλιανό πραξικόπημα του 1974. Με τις μνήμες του πραξικοπήματος και της εισβολής ακόμα νωπές, το ΔΗΚΟ βασίστηκε στη σημειολογία αυτών των γεγονότων για να ηγηθεί ενός δημοκρατικού και προοδευτικού μπλοκ που περιλάμβανε όλους τους Κύπριους που αντιστάθηκαν στην προδοσία του πραξικοπήματος και βρήκαν πολιτικό καταφύγιο στο ΔΗΣΥ του Γλαύκου Κληρίδη. Το μπλοκ περιλάμβανε εκτός από το ΔΗΚΟ την ΕΔΕΚ και το ΑΚΕΛ και εγκατέστησε τον Σπύρο Κυπριανού στο προεδρικό για δυο θητείες. Τα δεδομένα άρχισαν να αλλάζουν μετά την αποχώρηση του ΑΚΕΛ από την παραπάνω πολιτική συμμαχία και τη στήριξή του στην υποψηφιότητα Βασιλείου το 1988, τον οποίο κατάφερε να εκλέξει στην προεδρία. Το ΔΗΚΟ στράφηκε σταδιακά προς το ΔΗΣΥ, ξεπερνώντας τις διαφορετικές απόψεις τους στο εθνικό ζήτημα και στηρίζοντας την εκλογή Κληρίδη το 1993 και την επανεκλογή του το 1998. Η συνεργασία με τον ΔΗΣΥ άρχισε να κλυδωνίζεται στα μέσα της δεύτερης θητείας Κληρίδη ( S-300, σκάνδαλο χρηματιστηρίου) όταν και το ΔΗΚΟ αποχώρησε από την κυβέρνηση, ρίχνοντας και πάλι γέφυρες με το ΑΚΕΛ και προετοιμάζοντας την υποψηφιότητα Παπαδόπουλου για τις προεδρικές εκλογές του 2003. Πράγματι ο Τάσος Παπαδόπουλος εκλέχθηκε στην προεδρία της δημοκρατίας για μια πενταετία με την στήριξη ΑΚΕΛ και ΕΔΕΚ, δεν τα κατάφερε όμως και το 2008 όταν το ΑΚΕΛ αποφάσισε την στήριξη του Χριστόφια λόγω διαφωνιών στο Κυπριακό. Και στην νέα κυβέρνηση Χριστόφια το ΔΗΚΟ συμμετείχε με υπουργούς μέχρι και το 2011, οπότε αποχώρησε για να αποφύγει την πολιτική κατακρήμνιση της κυβέρνησης λόγω οικονομίας και της έκρηξης στο Μαρί. Στο μεσοδιάστημα που μεσολάβησε μέχρι τις εκλογές του 2013 το ΔΗΚΟ προσέγγισε και πάλι το ΔΗΣΥ, συμφωνώντας ένα προγραμματικό πλαίσιο μαζί του και στηρίζοντας την υποψηφιότητα Αναστασιάδη παρά την από μέρους υποστήριξη του Σχεδίου Ανάν το 2004.

ΚΟΜΜΑΤΙΚΕΣ ΠΑΡΑΦΘΟΡΕΣ

Από τα παραπάνω προκύπτουν κάποια χρήσιμα συμπεράσματα: πρώτον,  η ευκολία με την οποία το κόμμα άλλαζε κάθε φορά πολιτικές συμμαχίες προκειμένου να συμμετάσχει σε κυβερνητικά σχήματα δείχνει την έλλειψη σαφούς ιδεολογικής ταυτότητας, κάτι που παραδέχθηκε στο συνέδριο του Οκτωβρίου ο Πρόεδρος του κόμματος Μάριος Καρογιάν . Δεύτερον, η παραμονή στην εξουσία ήταν ένας σημαντικός παράγοντας για την διατήρηση του κόμματος μέσα από πελατειακού τύπου σχέσεις. Τρίτον, το κόμμα ελεγχόταν, τουλάχιστον μέχρι πρόσφατα, από δυο μεγάλες πολιτικές οικογένειες (Παπαδόπουλου, Κυπριανού), κάτι που εμπόδιζε την εσωκομματική δημοκρατία και την έκφραση διαφορετικών αντιλήψεων. Ο Μάριος Καρογιάν είναι ο πρώτος Πρόεδρος του κόμματος που δεν προέρχεται από αυτές τις δυο οικογένειες. Αναγκάστηκε να συμβιβαστεί με αυτές για τη λειτουργία του κόμματος. Ο πολιτική αποχώρηση του Μάρκου Κυπριανού λόγω των γεγονότων στο Μαρί (διετέλεσε υπουργός εξωτερικών όλη αυτή την περίοδο) άφησε μόνο την οικογένεια Παπαδόπουλου να απειλεί την ηγεσία του κόμματος από τον Καρογιάν.

ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ

Ποιες είναι οι προκλήσεις που έχει να αντιμετωπίσει το ΔΗΚΟ; Σε μια εποχή που οι παλιές πολιτικές διαιρέσεις του κυπριακού έχουν αρχίσει πια να ξεφτίζουν, το κόμμα αντιμετωπίζει μια σοβαρή πρόκληση. Αυτήν της επανατοποθέτησης του ως  ηγεμονικής δύναμης του μεσαίου χώρου. Η τελική επιλογή για τη στήριξη Αναστασιάδη άφησε ανοιχτό το πεδίο για την διεκδίκηση εκ μέρους της ΕΔΕΚ  και του Γιώργου Λιλήκα αυτού του ρόλου. Η επιτυχία του Γιώργου Λιλήκα οφείλεται εν μέρει στην προβολή μιας άποψης για το κυπριακό που είναι αρκετά διαδεδομένη στη Κύπρο. Τη λύση του κυπριακού έξω από τα πλαίσια της διζωνικής ομοσπονδίας, η οποία θεωρείται από θιασώτες αυτής της άποψης ως ρατσιστική. Σε επίπεδο εσωτερικής διακυβέρνησης, το κόμμα πρέπει να καθορίσει με σαφήνεια τι σημαίνει η μεικτή οικονομία την οποία ευαγγελίζεται, ποια τα όρια μεταξύ ιδιωτικού και δημόσιου τομέα και πως μπορεί αυτό το μοντέλο οικονομίας να εφαρμοστεί υπό καθεστώς μνημονίου και σε μια εποχή άκρατου και ανεξέλεγκτου καπιταλισμού.  

Δυστυχώς, η μάχη φαίνεται να εξελίσσεται ως μια προσωπική διαμάχη μεταξύ των δυο προσώπων και η όποια εκλογή δύσκολα θα σημάνει την μετεξέλιξη του ΔΗΚΟ από αρχηγικό κόμμα σε σύγχρονο κόμμα με σαφείς πολιτικές και ιδεολογικές θέσεις. 

Ο Γιάννης Πλάκας είναι πολιτικός επιστήμονας, με μεταπτυχιακό δίπλωμα ειδίκευσης στην πολιτική ανάλυση

Οι απόψεις που εκφράζονται σε αυτό το άρθρο αντιπρoσωπεύουν το συγγραφέα και όχι την εκδοτική πολιτική του sigmalive.com