Τα τελευταία χρόνια ένα από τα πιο σημαντικά προβλήματα που μαστίζει τις κοινωνίες είναι η οικονομική κρίση.  Μια κρίση η οποία εκτείνεται σε παγκόσμιο φάσμα, αλλά το βιώνουμε και στο πιο κοντινό μας περιβάλλον κυρίως στις χώρες του Ευρωπαϊκού νότου. 

Ανάμεσα στα προβλήματα που προκύπτουν από το συγκεκριμένο φαινόμενο, είναι η ανεργία , η μείωση μισθών, η ανασφάλεια και η συνεχής σμίκρυνση του εργατικού δυναμικού.  Ένας τομέας που φαίνεται να επηρεάζεται έμμεσα από την πίεση της οικονομικής κρίσης , είναι ο τομέας της ψυχικής υγείας.  Συγκεκριμένα παρουσιάζεται μια συνεχής αύξηση των περιστατικών κατάθλιψης και των αυτοκτονιών , στοιχεία τα οποία αποκρύπτονται από το φώς της δημοσιότητας για ευνόητους λόγους.

Το φαινόμενο της οικονομικής κρίσης

Η οικονομική κρίση είναι ένα φαινόμενο που ξεκίνησε το 2008 από την Αμερική και επεκτάθηκε και στην Ευρώπη.  Οφείλεται κυρίως στο τραπεζικό πρόβλημα ή στο δημοσιονομικό έλλειμμα που παρουσίασαν οι χώρες και έτσι πάρθηκαν κάποια μέτρα όσο αφορά την εξυγίανση του. Τα μέτρα αυτά είναι η σμύκρισνη του δημοσίου και ιδιωτικού εργατικού τομέα με αποτέλεσμα την αύξηση της ανεργίας, οι περικοπές στους μισθούς που δυσχεραίνουν την αποπληρωμή των χρεών και την αγορά ειδών πρώτης ανάγκης.  Συνάμα η επιδίωξη των τραπεζών για άμεση αποπληρωμή των χρεών σε συνδιασμό με τα πιο πάνω δυσκολεύουν τους πολίτες να ανταπεξέλθουν.  Έτσι δημιουργείται μια στασιμότητα στην αγορά με αργούς ρυθμούς ανάπτυξης και με μειωμένα ποσοστά επενδύσεων.   Αποτέλεσμα αυτής της κατάστασης είναι πολλοί οικογενειάρχες να μην μπορούν να προσφέρουν στις οικογένειες τους τα απαραίτητα και το πλείστο νέο εργατικό δυναμικό να μην έχει την ευκαιρία να εργοδοτηθεί.  

Η νόσος της κατάθλιψης και οι αιτίες της

Ο ψυχολόγος – συνθετικός ψυχοθεραπευτής Δρ. Σωκράτης Παναγή αναφέρει: «Η κατάθλιψη είναι μια διαταραχή η οποία κάνει το άτομο να αποφεύγει την επαφή με τον υπόλοιπο κόσμο.  Είναι μια διαταραχή που προκαλεί φυγή από το αγχώθες περιβάλλον».  Τα αίτια της κατάθλιψης χωρίζονται σε δυο κατηγορίες: τους γενετικούς και εξωτερικούς παράγοντες.  Οι γενετικοί παράγοντες οφείλονται σε ένα κληρονομικό γονίδιο που συμμετέχει στην μεταφορά μιας ουσίας στον εγκέφαλο (σεροτονίνης) και επηρεάζει την λειτουργία του. 

Οι εξωτερικοί παράγοντες είναι διάφορα ερεθίσματα του περιβάλλοντος του ατόμου τα οποία ποικίλουν, από την ανεργία και τις οικονομικές δυσχέριες, μέχρι την απώλεια ενός κοντινού προσώπου ή οικογενειακών προβλημάτων.  Στην περίπτωση που τα άτομα δεν έχουν το συγκεκριμένο γονίδιο, υπάρχει η πιθανότητα μέσω έντονων εξωτερικών ψυχολογικών πιέσεων να το δημιουργήσουν και να το μεταδώσουν στους απογόνους τους (επιγενετική).  Όμως, σύμφωνα με τον Δρ. Παναγή, ένα άτομο για να παρουσιάσει κατάθλιψη χρειάζεται ένας συνδυασμός και των δυο κατηγοριών.  Η κατάθλιψη μπορεί να ωθήσει τα άτομα ακόμη και στην αυτοκτονία.

Η σύνδεση της οικονομικής κρίσης με την κατάθλιψη
 

Η νόσος της κατάθλιψης υπήρχε πάντοτε στις κοινωνίες ανά το παγκόσμιο επηρεάζοντας μεμονομένα τα άτομα. Προυπήρξε της οικονομικης κρίσης και θα εξακολουθήσει να υπάρχει και μετα από αυτή.  Με την οικονομική κρίση ως ένα γενικευμένο κοινωνικό φαινόμενο ,επηρεάζεται μαζικά ο κόσμος προσδίδοντας πρόσφορο έδαφος στην ανάπτυξη της κατάθλιψης στα άτομα.  Όπως μας ανέφερε και ο κοινωνιολόγος Δρ. Καίραρ Μαυράτσας: «Ξέρουμε και από άλλες περιόδους και από μελέτες που έχουν γίνει ότι σε περιόδους οικονομικής κρίσης αυξάνεται η ανομία (έλλειψη νόμων ή μη εφαρμογή τους από τα άτομα), αυξάνεται η απαισιοδοξία και σίγουρα έχουμε περισσότερη κατάθλιψη και περισσότερες αυτοκτονίες». 

Είναι εμφανές ότι η κρίση δεν είναι ικανή αυτούσια να οδηγήσει τα άτομα στην κατάθλιψη, αλλά μπορεί να ενεργήσει ως ένας μαζικός ωθητικός παράγοντας προς αυτή τη κατεύθυνση για ψυχικά ευάλωτα άτομα στην κοινωνία. 

Το αρθρό υπογράφουν τριτοετείς φοιτητές δημοσιογραφίας του Πανεπιστημίου Κύπρου, Μιχάλης Μενελάου, Παύλος Σολωμού, Νίκος Νικολαϊδης