Με το παρόν άρθρο παραθέτω επιχειρήματα για την απόσυρση ή απόρριψη της προτεινόμενης από την κοινοβουλευτική ομάδα του ΔΗΣΥ τροποποίησης των νόμων των δημόσιων πανεπιστημίων. Μια τροποποίηση που καθιστά, αυθαίρετα και αντισυνταγματικά, τους Λέκτορες και Επίκουρους Καθηγητές συμβασιούχο προσωπικό.

Ο νόμος του ΠΚ του 2001 και οι μεταγενέστεροι απορρέοντες νόμοι ΤΕΠΑΚ και Ανοικτού Πανεπιστημίου ορίζουν σαφώς ότι Λέκτορες και Επίκουροι Καθηγητές κατέχουν μόνιμες θέσεις. Ο  νόμος του 2001 είχε θεμιτή αιτιολόγηση και αυτή ήταν να καταστεί το ΠΚ ένα πανεπιστήμιο στο οποίο θα ίσχυε επιτέλους ένα καθεστώς εξέλιξης του ακαδημαϊκού προσωπικού που θα ήταν αντίστοιχο χωρών με διακεκριμένη ακαδημαϊκή παράδοση.

Συγκεκριμένα, κρίθηκε ότι ο νόμος του 2001 θα έπρεπε να θεσπίζει ένα θεσμό που θα προσομοίαζε στο "tenure track" γιατί ήταν απαραίτητος για την υγιή ανάπτυξη του πανεπιστημίου. Σύμφωνα με το σύστημα tenure-track, που εφαρμόζεται στη Βόρεια Αμερική και σε πολλές άλλες χώρες, ένας ακαδημαϊκός που διορίζεται στη χαμηλή βαθμίδα κρίνεται μετά από 6 περίπου χρόνια για ανέλιξη στην επόμενη βαθμίδα. Αν επιτύχει γίνεται “tenured” προσωπικό, δηλαδή προσωπικό που είναι πολύ δύσκολο να τερματιστεί η απασχόληση του. Στόχος αυτής της διευθέτησης είναι η διαφύλαξη της ακαδημαϊκής ελευθερίας και της επιστημονικής αντικειμενικότητας. Εδώ να τονίσουμε ότι αυτό το σύστημα εφαρμόζεται στις ΗΠΑ όπου ελάχιστες κατηγορίες εργαζομένων εξασφαλίζουν οποιασδήποτε μορφής μονιμότητα. Στην δε Αγγλία, όλοι σχεδόν οι ακαδημαϊκοί ανεξαρτήτου βαθμίδας είναι ουσιαστικά μόνιμοι.

Ένα σύστημα παρόμοιο με το tenure-track προσελκύει υψηλής ποιότητας και διεθνώς αναγνωρισμένο ακαδημαϊκό προσωπικό σε χαμηλές βαθμίδες και  βελτιώνει το περιβάλλον εργασίας του υφιστάμενου προσωπικού. Συνεπώς, ο νόμος  τροποποιήθηκε ώστε οι 4 βαθμίδες του ακαδημαϊκού προσωπικού (από Λέκτορας έως Καθηγητής) να είναι συνδυασμένες  και καταργήθηκε η διάκριση σε μόνιμες και μη μόνιμες βαθμίδες. Με απλά λόγια, όλο το ακαδημαϊκό προσωπικό, ανεξαρτήτως βαθμίδας, κατέχει μόνιμη θέση.

Επίσης, ο νομοθέτης και η τότε διοίκηση του ΠΚ, για να διασφαλίσουν την υψηλή ποιότητα της δημόσιας ανώτατης εκπαίδευσης, θέσπισαν τον κανονισμό Ανελίξεων και Εκλογών που ορίζει ότι το πανεπιστήμιο έχει τη δυνατότητα να τερματίσει την απασχόληση ενός Λέκτορα ή Επίκουρου αν αποτύχει στην κρίση του για ανέλιξη. Αντίθετα, αν ο Λέκτορας ή ο Επίκουρος επιτύχει, ανελίσσεται στην επόμενη βαθμίδα, χωρίς να χρειάζεται να προκηρυχθεί νέα θέση σε εκείνη τη βαθμίδα, όπως προβλεπόταν στον πρό του 2001 νόμο και θέλει να επαναφέρει η τροποποίηση. Η γνωμάτευση του Γενικού Εισαγγελέα της 28.3.14 διευκρινίζει ότι αυτή η δυνατότητα τερματισμού, δε σημαίνει ότι το προσωπικό δεν κατέχει μόνιμη θέση. Σε όλο το Δημόσιο και Ευρύτερο Δημόσιο τομέα υπάρχει  η δυνατότητα τερματισμού μόνιμου προσωπικού. Απλά στα δημόσια πανεπιστήμιά μας, τα κριτήρια για τη συνέχιση της απασχόλησης είναι πολύ πιο απαιτητικά και συνδέονται αυστηρά με την απόδοση του προσωπικού.

Επιπρόσθετα, γνωματεύεται ότι οι Λέκτορες και Επίκουροι πρέπει να εντάσσονται από την πρώτη μέρα της εκλογής τους στο Επαγγελματικό Σχέδιο Σύνταξης, ακριβώς όπως οι Αναπλ. Καθηγητές και Καθηγητές.  Δυστυχώς η πρακτική των διοικήσεων των πανεπιστημίων μέχρι τώρα ήταν να εφαρμόζουν εν μέρει και λανθασμένα το νόμο εντάσσοντας το χαμηλόβαθμο προσωπικό αναδρομικά στο Σχέδιο Σύνταξης μόνο εάν και όταν ανελιχθεί σε Αναπληρωτή Καθηγητή. Αυτό ίσως εσφαλμένα αποτέλεσε και μία αφορμή για την τροποποίηση που τώρα υποβάλλεται. Αυτή η παράτυπη πρακτική οδήγησε σε πολλές ανακολουθίες, λάθη και αδικίες. Για παράδειγμα, αν κάποιος χαμηλόβαθμος παραιτηθεί της θέσης του για να ενταχθεί στη δημόσια υπηρεσία χάνει τα 9 και πλέον δεδουλευμένα συντάξιμα χρόνια του. Επίσης η χήρα ενός θανόντος Λέκτορα ή Επίκουρου παρατύπως δεν θεωρείται δικαιούχος σύνταξης χηρείας. Τα πανεπιστήμια μας καλούνται, έστω και τώρα, να εφαρμόσουν ορθά το νόμο και σε καμία περίπτωση δεν διεκδικούμε επιπρόσθετα οφέλη. Ούτως ή άλλως τα συγκεκριμένα συνταξιοδοτικά δικαιώματα έχουν μόνο όσοι εκλέχθηκαν πριν την 1.10.11. όταν και καταργήθηκε η ένταξη νεοεισερχόμενου προσωπικού στο Σχέδιο Συντάξεων.

Οι Λέκτορες και Επίκουροι Καθηγητές των δημοσίων πανεπιστημίων αποδεχθήκαμε την εκλογή μας γνωρίζοντας τους όρους εργασίας που ορίζει το ισχύον θεσμικό πλαίσιο: μόνιμη θέση που μοιάζει με το “tenure-track”, φέρει το αντίστοιχο ακαδημαϊκό κύρος και έχει σαφώς προσδιορισμένο μονοπάτι επαγγελματικής εξέλιξης. Μία μόνιμη θέση που μας επιτρέπει να προσφέρουμε στην ακαδημαϊκή ζωή του τόπου μας αξιοποιώντας πλήρως τις δυνατότητές μας.

Θεωρήσαμε δικαίως ότι μια τέτοια θέση αντιστοιχεί στις πολύχρονες σπουδές μας και εργασία σε ερευνητικούς οργανισμούς, το διακεκριμένο βιογραφικό όπως αυτό τεκμηριώνεται από ερευνητικές επιτυχίες, και τις οικονομικές θυσίες που απαιτεί η πολύχρονη διαδικασία απόκτησης διδακτορικής διατριβής και ερευνητικών διαπιστευτηρίων. Δεν είναι δικαιολογημένα που θα θεωρήσουμε ότι εξαπατηθήκαμε αν περάσει η προτεινόμενη τροποποίηση που θα μας υποβαθμίσει και θα μειώσει σε μεγάλο βαθμό τη δυνατότητά μας για ακαδημαϊκή προσφορά;

Κρίνουμε ότι η τροποποίηση δεν είναι μόνο άδικη και πρόδηλα αντισυνταγματική, αλλά θα γκρεμίσει συθέμελα  το οικοδόμημα της δημόσιας ανώτατης παιδείας που με πολύ κόπο και σπουδή ακαδημαϊκοί και πολιτεία έχουμε μαζί κτίσει. Η επιτευχθείσα ερευνητική και διδακτική αριστεία στο ΤΕΠΑΚ, Ανοικτό Πανεπιστήμιο και ΠΚ θα απολεσθεί και η τεράστια  επένδυση της πολιτείας στα πανεπιστήμιά μας θα απαξιωθεί.

Λέκτορας, Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Η/Υ, ΤΕΠΑΚ / Κλαδική Λεκτόρων/Επικούρων Συντεχνίας Ακαδημαϊκού Προσωπικού ΤΕΠΑΚ