Η Κύπρος είναι μικρή χώρα με ένα μεγάλο, ανεπίλυτο εθνικό ζήτημα. Αυτό σημαίνει ότι δεν έχει την πολυτέλεια να περιορίζει τη διπλωματική της προσπάθεια στις πρωτεύουσες με τις οποίες συνομιλεί συχνότερα. Το Κυπριακό βρίσκεται στην ημερήσια διάταξη των Ηνωμένων Εθνών και η διεθνής στήριξη στις θέσεις της Κυπριακής Δημοκρατίας χρειάζεται συνεχή καλλιέργεια. Πρέπει να εξηγούμε τα γεγονότα, να υπερασπιζόμαστε το πλαίσιο λύσης των ψηφισμάτων του ΟΗΕ και να ακούμε όσα απασχολούν τους συνομιλητές μας. Αυτή είναι η ουσία της αποστολής ειδικού απεσταλμένου για το Κυπριακό στις χώρες της Ασίας και της Αφρικής.
Δεν πρόκειται για μια κίνηση εντυπώσεων. Πρόκειται για έναν τρόπο να αποκτήσουν συνέχεια και πολιτικό βάθος οι επαφές μας σε δύο ηπείρους που έχουν ιδιαίτερη βαρύτητα για την Κύπρο. Ο ειδικός απεσταλμένος μπορεί να μεταφέρει τις θέσεις μας, να αναπτύσσει διαύλους επικοινωνίας και να εντοπίζει ευκαιρίες συνεργασίας, σε συντονισμό πάντοτε με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και το Υπουργείο Εξωτερικών.
Η Ασία βρίσκεται στον πυρήνα των εξελίξεων που μας αφορούν. Εκεί βρίσκονται η Κίνα και η Ρωσία, δύο από τα πέντε μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Εκεί βρίσκεται η Ινδία, η πολυπληθέστερη χώρα στον κόσμο, με την οποία η Κύπρος ενισχύει τις σχέσεις της. Στην ίδια ήπειρο βρίσκονται η Τουρκία, το Ισραήλ και οι χώρες του Κόλπου. Καθεμία έχει διαφορετική σχέση με την περιοχή μας και διαφορετική επιρροή στη διεθνή πολιτική. Είναι, επομένως, προς το συμφέρον της Κύπρου να διατηρεί ουσιαστική πολιτική επικοινωνία με όσο το δυνατόν περισσότερες από αυτές τις χώρες. Η σχέση με την Ινδία δείχνει τι μπορεί να πετύχει η συστηματική διπλωματία. Η επίσκεψη του Ινδού πρωθυπουργού στην Κύπρο τον Ιούνιο του 2025 και η κοινή διακήρυξη των δύο χωρών έδωσαν νέο περιεχόμενο στη συνεργασία τους. Ακολούθησε η κρατική επίσκεψη του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ινδία τον Μάιο του 2026, με στόχο να μετατραπούν οι κοινές προθέσεις σε συγκεκριμένες δράσεις. Τέτοιες σχέσεις ωφελούν την Κύπρο σε πολλούς τομείς.
Δημιουργούν επίσης το πολιτικό υπόβαθρο ώστε οι θέσεις μας για το Κυπριακό να ακούγονται από συνομιλητές που γνωρίζουν και εκτιμούν τη χώρα μας. Ανάλογη προσοχή αξίζει η Αφρική. Πενήντα τέσσερα αφρικανικά κράτη είναι μέλη των Ηνωμένων Εθνών. Πολλά συμμετέχουν και στον Οργανισμό Ισλαμικής Συνεργασίας. Δεν μπορούμε να ζητούμε από αυτά τα κράτη να κατανοούν αυτομάτως την κυπριακή πραγματικότητα ή να υιοθετούν τις θέσεις μας χωρίς προηγούμενη επαφή. Χρειάζεται να τους παρουσιάζουμε με σαφήνεια το Κυπριακό, αλλά και να οικοδομούμε σχέσεις που ανταποκρίνονται στα δικά τους ενδιαφέροντα. Ο διάλογος έχει αξία όταν είναι αμφίδρομος. Η δραστηριότητα της Τουρκίας στην αφρικανική ήπειρο καθιστά αυτή την προσπάθεια ακόμη πιο αναγκαία. Σύμφωνα με το τουρκικό Υπουργείο Εξωτερικών, οι πρεσβείες της στην Αφρική αυξήθηκαν από 12 το 2002 σε 44 το 2022. Η τουρκική πλευρά συνδυάζει την πολιτική παρουσία με εμπορικές σχέσεις και τακτικές επισκέψεις υψηλού επιπέδου. Η Κύπρος δεν μπορεί να αντιγράψει το μέγεθος αυτού του δικτύου. Μπορεί, όμως, να εργαστεί με σχέδιο, να αξιοποιήσει τις δικές της σχέσεις και να διασφαλίσει ότι η δική της φωνή φτάνει στους κατάλληλους συνομιλητές. Ας είμαστε σαφείς για το περιεχόμενο αυτής της φωνής. Η Κύπρος επιδιώκει μια δίκαιη και βιώσιμη λύση στη βάση των σχετικών ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας.
Η θέση αυτή πρέπει να παρουσιάζεται σταθερά, με επιχειρήματα που γίνονται κατανοητά και πέρα από την περιοχή μας. Τα ψηφίσματα 541 και 550 του Συμβουλίου Ασφαλείας αποτελούν μέρος του διεθνούς πλαισίου για την αντιμετώπιση της παράνομης αποσχιστικής ενέργειας στα κατεχόμενα. Η υπενθύμιση αυτού του πλαισίου δεν πρέπει να γίνεται μόνο όταν προκύπτει μια νέα πρόκληση. Πρέπει να αποτελεί μέρος μιας διαρκούς διπλωματικής προσπάθειας. Σε αυτή την αποστολή, το πρόσωπο έχει σημασία. Ο Νίκος Τορναρίτης διαθέτει μακρά κοινοβουλευτική εμπειρία και παρουσία στην Κοινοβουλευτική Συνέλευση του Συμβουλίου της Ευρώπης. Έχει εργαστεί σε ένα περιβάλλον όπου οι πολιτικές σχέσεις χτίζονται με προσωπική επαφή, γνώση των θεμάτων και επιμονή. Αυτό το βιογραφικό αποτελεί ισχυρό εχέγγυο για τον νέο του ρόλο.
Η εμπειρία, βεβαίως, πρέπει να συνοδεύεται από σαφή στόχο και την αναγκαία διοικητική και διπλωματική υποστήριξη, ώστε οι επαφές να παράγουν συνέχεια και αποτέλεσμα. Κάθε δημόσια αποστολή οφείλει να κρίνεται από το έργο της. Είναι εύλογο να ζητούνται προτεραιότητες, συντονισμός και απολογισμός. Είναι όμως κρίμα να αντιμετωπίζεται εκ των προτέρων με απαξίωση μια πρωτοβουλία που μπορεί να υπηρετήσει έναν εθνικό σκοπό. Το Κυπριακό δεν ανήκει σε ένα κόμμα και η προάσπιση των θέσεων της Κυπριακής Δημοκρατίας πρέπει να υπερβαίνει τις κομματικές αντιπαραθέσεις. Η Κύπρος χρειάζεται φίλους που γνωρίζουν τις θέσεις της και εταίρους με τους οποίους συνομιλεί τακτικά. Αυτά δεν αποκτώνται με μία επίσκεψη ούτε με μία ομιλία. Απαιτούν παρουσία, σχέδιο και διάρκεια. Αν η αποστολή του ειδικού απεσταλμένου συμβάλει σε αυτή την προσπάθεια, θα έχει προσφέρει πραγματική υπηρεσία στον τόπο. Η φωνή της Κύπρου πρέπει να ακούγεται παντού. Και για να ακούγεται, πρέπει πρώτα να είμαστε παρόντες.
