Ένα ατυχές συμβάν που συνέβη τυχαία κατά τη διάρκεια στρατιωτικής δραστηριότητας της ΕΦ στο Πεδίο Βολής Καλού Χωρίου στην επαρχία Λάρνακας, στις 27 Ιουλίου, έδωσε την ευκαιρία πολιτικής εκμετάλλευσης και διαστρέβλωσης από ορισμένους κύκλους. Το περιστατικό αφορά την πρόκληση εστίας φωτιάς εντός του πεδίου βολής, κατά τη διάρκεια προγραμματισμένης ασκήσεως της ΕΦ με φίλια χώρα, η οποία, λόγω των ανέμων, επεκτάθηκε σε παρακείμενα υψώματα προς την περιοχή του χωρίου Αγία Άννα.
Κανείς δεν αμφισβητεί τη σοβαρότητα του συμβάντος, αλλά φαίνεται ότι οι πολιτικές διαστάσεις που έλαβε η υπόθεση και οι κατηγορίες κατά της ΕΦ ήταν σκόπιμες και υποβολιμαίες, ειδικά τη δεδομένη στιγμή. Δηλαδή κατά τη διάρκεια επίσκεψης του ΓΓ/ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες στην Κύπρο, για επανέναρξη των υποτιθέμενων συνομιλιών για επίλυση του Κυπριακού στη δύση της θητείας του.
Η άμεση εκτόξευση κατηγοριών κατά της ΕΦ, χωρίς την γνώση των πραγματικών συνθηκών του συμβάντος, και η δημιουργία δυσανάλογου πολιτικού «θορύβου» ακόμη και μετά την κατάσβεση της, περιελάβανε αξιώσεις για την παραίτηση του Προέδρου της Δημοκρατίας, του Υπουργού Άμυνας, του Υπαρχηγού και του Αρχηγού ΓΕΕΦ, και το κλείσιμο του πεδίου βολής, αποκαλύπτοντας το αντιπολιτευτικό πνεύμα και τη σκοπιμότητα των εκκωφαντικών δηλώσεων ορισμένων πολιτικών και κοινοτικών παραγόντων στα ΜΜΕ και τα ΜΚΔ.
Θύμα αυτού του μπαράζ κατηγοριών –το οποίο θυμίζει την πολιτική προπαγάνδα άλλων εποχών– εκτός της ΕΦ, ήταν και ο ίδιος ο Υπουργός Άμυνας, ο οποίος, στην προσπάθεια του να υπερασπισθεί το σημαντικό κυβερνητικό έργο που έχει επιτελεστεί στον τομέα της Άμυνας, υπέδειξε το 70ο Τάγμα Μηχανικού ως υπαίτιο του συμβάντος, υπογραμμίζοντας την αποφασιστικότητα απόδοσης ευθυνών, όπου υπάρχουν, σε όλο το εύρος της ιεραρχίας. Η δημόσια αναφορά στο 70 ΤΜΧ προκάλεσε εύλογη πικρία, καθώς πρόκειται για μια μονάδα με ιδιαίτερα βαρύ ιστορικό αποτύπωμα και μεγάλες θυσίες κατά την τουρκική εισβολή του 1974.
Ποια είναι όμως η πραγματική διάσταση για το περιστατικό;
• Αποτελεί πάγια πρακτική της ΕΦ, η αποφυγή διεξαγωγής ασκήσεων στα πεδία βολής με τη χρήση πυρών κατά τους καλοκαιρινούς μήνες λόγω των υψηλών θερμοκρασιών. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η διεξαγωγή της μεγάλης κλίμακας ΤΑΜΣ «ΝΙΚΗΤΗΣ-ΔΗΜΗΤΡΑ» τον Ιούνιο χωρίς πυρά.
• Η λειτουργία του ΠΒ Καλού Χωρίου είναι επιβεβλημένη και σχετίζεται άμεσα με την ύπαρξη και την επιχειρησιακή ετοιμότητα της ΕΦ. Ο «θόρυβος» για κλείσιμο του από ορισμένους κύκλους είναι υποβολιμαίος. Σίγουρα μπορούν να ληφθούν επιπλέον μέτρα, όπως η διαπλάτυνση και επέκταση των αντιπυρικών ζωνών, και η οριστική απαγόρευση εισόδου τρίτων προσώπων εντός της περιμέτρου του.
• Η δραστηριότητα που διεξαγόταν την ημέρα του συμβάντος, σε συνεργασία με τμήμα ξένης χώρας, ήταν προγραμματισμένη, αφού το πρόγραμμα συνεκπαιδεύσεως της ΕΦ με στρατιωτικά τμήματα άλλων χωρών βασίζεται και στη διαθεσιμότητα των τμημάτων που θα έρθουν από το εξωτερικό.
• Η ΕΦ είναι ένας οργανισμός που λειτουργεί 24 ώρες το 24ωρο και διεξάγει μηνιαίως εκατοντάδες δραστηριότητες διαφόρων ειδών (κινήσεις αρμάτων και βαρέων οχημάτων, αναπτύξεις οπλικών συστημάτων, βολές ελαφρών και βαρέων όπλων, συντήρηση ναρκοπεδίων, νυκτερινές πτήσεις ελικοπτέρων, καταρριχήσεις ειδικών δυνάμεων, καταδύσεις υποβρυχίων καταστροφέων, κοκ), πολλές από τις οποίες είναι υψηλής επικινδυνότητας. Από την φύση της αποστολής της, η ΕΦ διαχειρίζεται μέσα και εφαρμόζει τακτικές και μεθόδους που διαλαμβάνουν υψηλό ρίσκο και μεγάλο κίνδυνο. Ακόμη και στις ένοπλες δυνάμεις μεγάλων χωρών, είναι σχεδόν αδύνατη η αποφυγή συμβάντων λόγω ακριβώς της επικινδυνότητας των δραστηριοτήτων.
Επί της ουσίας: Οι λεπτομέρειες και οποιεσδήποτε παραλείψεις θα αποκαλυφθούν στο πόρισμα της διαταχθείσας ανάκρισης υπό τον Ταξίαρχο Σάββα Στεφάνου. Η στάση ευθύνης του Αρχηγού της ΕΦ Αντιστράτηγου Εμμανουήλ Θεοδώρου υπήρξε πρωτοφανής και ο κυπριακός Ελληνισμός θα πρέπει να νιώθει ευγνωμοσύνη για την παρουσία του και την προσφορά του στην ημικατεχόμενη νήσο. Για πρώτη φορά από ιδρύσεως της ΕΦ το 1974 μέχρι σήμερα, ο Αρχηγός της ΕΦ εμφανίζεται δημόσια ζητώντας, με ειλικρίνεια και ευθύτητα, συγνώμη για ένα ατυχές συμβάν που αναστάτωσε επηρεαζόμενους κατοίκους. Ο Αρχηγός, με εντιμότητα και απόλυτη ψυχραιμία, έδωσε εξηγήσεις για το περιστατικό, υπογραμμίζοντας τον ρόλο του ΓΕΕΦ στη λήψη των στρατιωτικών αποφάσεων.
*Ακαδημαϊκός, αναλυτής γεωπολιτικής, άμυνας και ασφάλειας
