Για πολλά χρόνια, η προσβολή, η ψυχολογική πίεση ή η άδικη συμπεριφορά στον χώρο εργασίας θεωρούνταν «αναπόφευκτα». Πολλοί εργαζόμενοι, φοβούμενοι την απώλεια της θέσης τους ή στιγματισμό, επέλεγαν τη σιωπή. Σήμερα, όμως, το τοπίο αλλάζει. Η Κύπρος, με τον Νόμο 42(Ι)/2025, κάνει ένα αποφασιστικό βήμα προς την προστασία της αξιοπρέπειας των εργαζομένων και τη δημιουργία ενός υγιούς, ασφαλούς και δίκαιου εργασιακού περιβάλλοντος.

Οι πιο πάνω συμπεριφορές στο χώρο εργασίας περικλείονται σε μια γνώριμη πλέον αναφορά. Αυτή του «mobbing».

Τι είναι το mobbing

Το mobbing είναι μια μορφή συστηματικής ψυχολογικής παρενόχλησης στον χώρο εργασίας. Δεν αφορά ένα μεμονωμένο περιστατικό ή μια διαφωνία, αλλά μια επαναλαμβανόμενη συμπεριφορά που έχει στόχο να μειώσει, να απομονώσει ή να εξαναγκάσει έναν εργαζόμενο σε αποχώρηση.

Μπορεί να εκδηλωθεί μέσα από:

· Ειρωνεία, προσβολές ή συνεχή, αδικαιολόγητη κριτική.

· Κοινωνικό αποκλεισμό ή απομάκρυνση από ομάδες και συναντήσεις.

· Ανάθεση δυσανάλογου φόρτου εργασίας ή αφαίρεση καθηκόντων.

· Δημόσιο εξευτελισμό ή λεκτικές επιθέσεις.

· Παρενόχληση μέσω email, μηνυμάτων ή τηλεργασιακών πλατφορμών.

· Διακρίσεις και σχόλια λόγω φύλου, ηλικίας ή οικογενειακής κατάστασης.

Iδιαίτερη προστασία παρέχεται πλέον και στις έγκυες εργαζόμενες, που συχνά βρίσκονται στο επίκεντρο πιέσεων ή διακρίσεων. Δεν είναι σπάνιο να δέχονται υποτιμητικά σχόλια, να αποκλείονται από επαγγελματικές ευκαιρίες ή να πιέζονται να αποχωρήσουν «οικειοθελώς». Ο νέος νόμος καθιστά σαφές ότι τέτοιες συμπεριφορές, ακόμη και μεμονωμένες, συνιστούν παρενόχληση λόγω κατάστασης εγκυμοσύνης, και μπορούν να επισύρουν ποινικές και διοικητικές κυρώσεις για τον εργοδότη ή τον υπεύθυνο προϊστάμενο.

Η προστασία της εγκύου δεν αφορά μόνο τη σωματική της υγεία, αλλά και την ψυχική της ευημερία και το δικαίωμά της στην ισότιμη μεταχείριση.

Τι προβλέπει ο νέος νόμος

Ο Νόμος 42(Ι)/2025 εφαρμόζεται σε όλους τους εργαζομένους — ανεξάρτητα από τον τομέα ή τη μορφή εργασίας τους, περιλαμβάνοντας και την τηλεργασία ή τη φάση της πρόσληψης.

Προβλέπει μεταξύ άλλων:

· Προστασία θυμάτων και μαρτύρων από αντίποινα.

· Εμπιστευτικότητα στις διαδικασίες καταγγελίας.

· Υποχρέωση των εργοδοτών να υιοθετούν πολιτικές πρόληψης και ενημέρωσης.

· Ποινές φυλάκισης έως 3 έτη ή/και πρόστιμο έως €10.000 για τους υπεύθυνους.

· Εξωδικαστικούς μηχανισμούς επίλυσης διαφορών για ταχύτερη αποκατάσταση.

Η παρενόχληση στον χώρο εργασίας δεν είναι «αδυναμία χαρακτήρα» — είναι παραβίαση δικαιωμάτων. Κάθε εργαζόμενος, άνδρας ή γυναίκα, έγκυος ή μη, αξίζει σεβασμό και αξιοπρέπεια. Ο νέος νόμος αποτελεί ένα ουσιαστικό εργαλείο για να τεθεί τέλος σε φαινόμενα φόβου και σιωπής.

Αλέξανδρος Χ. Αλεξάνδρου

Δικηγόρος - Νομικός