Η δημόσια διαβούλευση για το νέο φορολογικό πλαίσιο αναδεικνύει μια αντίφαση που δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητη.
Από τη μια, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας ενθαρρύνει ιδέες και εισηγήσεις, καλώντας φορείς και κοινωνία να συμμετάσχουν ενεργά. Από την άλλη, ο Υπουργός Οικονομικών δηλώνει ότι δεν πρόκειται να δεχθεί «κουτσουρεμένη μεταρρύθμιση» και αφήνει να εννοηθεί ότι μεγάλες αλλαγές από τη Βουλή δεν θα γίνουν αποδεκτές.
Η αντίφαση αυτή δεν είναι ακαδημαϊκή· έχει άμεσες συνέπειες για τις οικογένειες και κυρίως τις πολύτεκνες, που για ακόμη μια φορά κινδυνεύουν να μείνουν στο περιθώριο.
Η φωνή των πολυτέκνων
Η Παγκύπρια Οργάνωση Πολυτέκνων δεν περιορίστηκε σε γενικόλογες δηλώσεις· ήδη τοποθετήθηκε θεσμικά με επιστολές στον Υπουργό Οικονομικών και στην ερευνητική ομάδα του Πανεπιστημίου Κύπρου. Παράλληλα, ο Πρόεδρος κ. Ντίνος Ολύμπιος, ο Αντιπρόεδρος κ. Κλεάνθης Συμεωνίδης και ο Έφορος Δημοσίων Σχέσεων κ. Ιωαννίκιος Φάκας κατέγραψαν αναλυτικά τις θέσεις τους στην επίσημη πλατφόρμα διαβούλευσης.
Οι εισηγήσεις τους είναι σαφείς: χωρίς προσαρμογή του φορολογικού πλαισίου στο μέγεθος της οικογένειας, η στήριξη παραμένει άδικη και αναποτελεσματική.
Τα αδύναμα σημεία της μεταρρύθμισης
· Έκπτωση φόρου €1.000 ανά γονέα και παιδί: μια οικογένεια με ένα παιδί και μια με οκτώ λαμβάνουν την ίδια αναλογική ελάφρυνση. Για τη μονοτεκνία μπορεί να είναι επαρκής, για την πολυτεκνία όμως η στήριξη είναι ανύπαρκτη.
· Στέγαση (€1.500) και πράσινες δαπάνες (€1.000): τα ποσά δεν διαφοροποιούνται με βάση τον αριθμό μελών ή το μέγεθος κατοικίας. Έτσι, οι μεγάλες οικογένειες με αυξημένα κόστη μένουν ακάλυπτες.
· Πλαφόν εισοδήματος €80.000 για ζευγάρι: δεν προσαρμόζεται με βάση τον αριθμό τέκνων (π.χ. +€20.000 ανά παιδί). Το αποτέλεσμα είναι ότι πολλές πολύτεκνες οικογένειες αποκλείονται, ενώ στην πράξη έχουν χαμηλότερο διαθέσιμο εισόδημα λόγω αυξημένων υποχρεώσεων (κοινωνικές ασφαλίσεις, ΓεΣΥ, δάνεια, ασφάλειες).
Η ευρωπαϊκή ντροπή
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία που αποστέλλει η χώρα μας στην ΕΕ, η Κύπρος βρίσκεται τελευταία το 2022 σε στήριξη παιδιών και οικογενειών. Το γεγονός αυτό, αντί να κινητοποιεί, φαίνεται να παραμένει στο περιθώριο του δημόσιου διαλόγου.
Τι διακυβεύεται
Η μεταρρύθμιση αυτή δεν είναι μια τεχνική αλλαγή στους φορολογικούς συντελεστές. Είναι η πρώτη μετά από 23 χρόνια και θα καθορίσει αν η Κύπρος θα συνεχίσει να αγνοεί τη δημογραφική της κρίση ή αν θα δώσει πραγματικά κίνητρα για οικογένεια και παιδιά.
Αν παραμείνει ως έχει, η στήριξη θα είναι επιφανειακή, αφήνοντας εκτός τις οικογένειες που έχουν τη μεγαλύτερη ανάγκη. Αντίθετα, αν υιοθετηθούν οι προτάσεις που έχουν ήδη κατατεθεί, μπορεί να ανοίξει ο δρόμος για μια δίκαιη και στοχευμένη πολιτική που θα αναγνωρίζει την αξία της πολυτεκνίας και θα αντιμετωπίζει τον δημογραφικό κίνδυνο.
Η κυβέρνηση και η Βουλή οφείλουν να απαντήσουν: θέλουμε πραγματική στήριξη της οικογένειας ή ένα φορολογικό που απλώς θα μοιράζει ισόποσες ελαφρύνσεις, αδιαφορώντας για το ποιος σηκώνει το μεγαλύτερο βάρος;