Παρά τα προβλήματα που εξακολουθούν να υπάρχουν και να επισημαίνονται σε κάθε ευκαιρία, τόσο από τις ευρωπαϊκές Αρχές, όσο και από τους διεθνείς οίκους αξιολόγησης, το 2017 υπήρξε ένα έτος ανάπτυξης για την κυπριακή οικονομία, με τους οικονομικούς δείκτες να παρουσιάζουν σαφή βελτίωση και την αισιοδοξία να επιστρέφει.  

 

Τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια, το υψηλό δημόσιο και ιδιωτικό χρέος και η ανεργία παραμένουν ανοιχτές πληγές για την κυπριακή οικονομία, με τα υπόλοιπα μεγέθη να δείχνουν σαφή σημάδια βελτίωσης. Εξάλλου, οι αναβαθμίσεις που έτυχε η πιστοληπτική ικανότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας, αποδεικνύουν ότι οι όποιες ενέργειες αφενός έγιναν προς τη σωστή κατεύθυνση, αφετέρου απέδωσαν καρπούς. 

 

Συγκεκριμένα, η ανάπτυξη υπολογίζεται να διαμορφωθεί κοντά στο 3,7%, με την ανεργία να πέφτει κοντά στο 11% και το δημόσιο χρέος να φλερτάρει με την υποχώρηση κάτω από το ψυχολογικό επίπεδο του 100% του ΑΕΠ. 

 

Πέραν τούτων, το οικονομικό ρεπορτάζ κατέγραψε αρκετά σημαντικά γεγονότα, τα οποία εν πολλοίς διαμόρφωσαν τις εξελίξεις. Οι μεγάλες συστημικές τράπεζες κατέγραψαν ζημιές κατά την περίοδο Ιανουαρίου-Σεπτεμβρίου, αποδίδοντας την εν λόγω εξέλιξη στις επιπλέον προβλέψεις για ζημιές που επιβλήθηκαν από τις εποπτικές Αρχές και άλλες λογιστικές διεργασίες «διόρθωσης» και «ανάκαμψης» του χρηματοπιστωτικού συστήματος στο πλαίσιο της εξυγίανσης. 

 

Το SigmaLive συγκέντρωσε και παρουσιάζει με χρονολογική σειρά τα σημαντικότερα οικονομικά γεγονότα της χρονιάς που φεύγει. 

 

Η Τράπεζα Κύπρου στο Χρηματιστήριο του Λονδίνου – 19 Ιανουαρίου

 

Παρά την αβεβαιότητα που συνόδευσε την απόφαση για εισαγωγή της μετοχής της μεγαλύτερης συστημικής τράπεζα της Κύπρου στην μεγάλη χρηματαγορά του Λονδίνου λόγω του υψηλού ποσοστού μη εξυπηρετούμενων δανείων (ΜΕΔ), τους κινδύνους του Brexit και το μικρό συγκριτικά μέγεθος, μετοχή της τράπεζας αρχικά έγινε δεκτή με ικανοποίηση, φτάνοντας σε κλείσιμο στις 11 Μαΐου τα €3,4 από τα €3,22 της δημόσιας. Την Παρασκευή 22 Δεκεμβρίου η μετοχή βρισκόταν στα €2,41 καταγράφοντας πτώση 5,86%.

 

Χάος στο λιμάνι της Λεμεσού – 28 Ιανουαρίου

 

Το «πέρασμα» της διαχείρισης των υπηρεσιών του εμπορικού λιμανιού Λεμεσού σε ιδιώτες διαχειριστές μέσω της σχετικής επένδυσης, έφερε σοβαρά προβλήματα και μεγάλο κόστος, τόσο σε όρους ταλαιπωρίας, όσο και σε οικονομικούς όρους, σε επαγγελματίες, μεταφορείς και εμπόρους. Το «χάος» θα λάβει τέλος μετά από προσωπική παρέμβαση του Προέδρου της Δημοκρατίας στις 14 Φεβρουαρίου. Στις 17 Φεβρουαρίου, σύμφωνα με πληροφορίες, o υπουργός Μεταφορών υποβάλλει την παραίτησή του στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Νίκο Αναστασιάδη, ο οποίος αποφάσισε να πάρει την κατάσταση στα χέρια του προς τον φόβο της πλήρους παράλυσης του Λιμανιού. Την επόμενη ημέρα δίνεται διορία 30 ημερών στην εταιρία κι έτσι το πρόβλημα άρχισε σταδιακά να αποκαθίσταται. 

 

Επιστρέφει €111 εκ. από παράνομες χρεώσεις ο Συνεργατισμός – 25 Μαΐου 

 

Περί τα €111 εκ. επιστρέφει ο Συνεργατισμός σε 11.323 δανειολήπτες, μετά την παραδοχή των παράνομων και καταχρηστικών χρεώσεων που υπήρξαν σε συμβάσεις δανείων κατά την περίοδο 2007-2011. Μετά από εσωτερικό έλεγχο που διενήργησε η Κεντρική Συνεργατική Τράπεζα και έλεγχο της KPMG, τα ποσά θα επιβαρυνθούν σε προηγούμενες χρονιές, από το 2016 και πριν.

 

 

Νέα έξοδος της Κύπρου στις αγορές – 19 Ιουλίου 

 

Σε νέα έξοδο στις αγορές με την έκδοση ομολόγου επταετούς διάρκειας προχώρησε η Κύπρος, επιτυγχάνοντας το μικρότερο επιτόκιο στην Ιστορία. Το ποσό που αντλήθηκε ανήλθε στα €850 εκ. με αρχική απόδοση 2,8%. Τα χρήματα, σύμφωνα με τον Υπουργό Οικονομικών Χάρη Γεωργιάδη, θα χρησιμοποιηθούν για την αποπληρωμή παλαιότερου χρέους. 

 

Το πρώτο βήμα για Ταμείο Αποζημιώσεων - 23 Ιουνίου 

 

Έγινε το πρώτο βήμα για την αποζημίωση χιλιάδων καταθετών οι οποίοι υπέστησαν κούρεμα στις καταθέσεις, στις μετοχές και τα αξιόγραφά τους κατά την οικονομική κρίση, με τον Δημοκρατικό Συναγερμό να καταθέτει στη Βουλή πρόταση νόμου για την ίδρυση σχετικού ταμείου. Συγκεκριμένα, με την πρόταση που προσυπογράφει η Συμμαχία Πολιτών, ιδρύεται το Εθνικό Ταμείο Αποζημίωσης και Κοινωνικής Συνοχής, το οποίο θα βρίσκεται υπό τη διαχείριση μιας Επιτροπής Διαχείρισης που θα συσταθεί μαζί με το Ταμείο. Σκοπός είναι η σταδιακή αποζημίωση των καταθετών της πρώην Λαϊκής Τράπεζας που έχασαν τις καταθέσεις τους πέραν των πρώτων 100.000 ευρώ, των καταθετών της Τράπεζας Κύπρου των οποίων οι καταθέσεις μετατράπηκαν σε μετοχικό κεφάλαιο σε ποσοστό 47,5% των καταθέσεών τους πέραν των πρώτων 100.000 ευρώ, των κατόχων αξιογράφων των ανωτέρω τραπεζών και των μετόχων της Τράπεζας Κύπρου οι οποίοι ήταν εγγεγραμμένοι στο μητρώο μετοχών κατά την 25η Μαρτίου 2013.

 

Δίνουν τα χέρα για τα ΜΕΔ Ελληνική Τράπεζα και APS – 1 Ιουλίου 

 

Η πλατφόρμα διαχείρισης των κόκκινων δανείων που είχε δημιουργήσει η Ελληνική Τράπεζα πωλείται έναντι €20,6 εκ. στην εταιρία APS Debt Servicing Cyprus Ltd, η οποία πιάνει δουλειά την ίδια ημέρα. Σημειώνεται ότι η τράπεζα είναι μέτοχος της εν λόγω εταιρίας σε ποσοστό 49%, ενώ ως βασικός μέτοχος εμφανίζεται η APS Holding a.s. 

 

Τίτλοι τέλους στην μονάδα αποκρατικοποιήσεων – 14 Ιουλίου 

 

Την κατάργηση της μονάδας αποκρατικοποιήσεων αποφάσισε κατά πλειοψηφία η Ολομέλεια της Βουλής, με έγκριση πρότασης νόμου του ΑΚΕΛ. Η μονάδα έχει θεσμοθετηθεί βάσει σχετικής νομοθεσίας του 2014. Με βάση τα όσα ψηφίστηκαν, καταργήθηκε και η ίδια η νομοθεσία για την αποκρατικοποίηση δημόσιων οργανισμών και δημόσιας περιουσίας.

 

Συνεργατισμός και Altamira δίνουν τα χέρια για τα ΜΕΔ – 17 Ιουλίου 

 

Όπως ανακοινώθηκε, οι δυο πλευρές συμφώνησαν να δημιουργήσουν από κοινου πλατφόρμα διαχείρισης για τα ΜΕΔ, το οποίο ανέρχεται στα €6,8 δισ. με την λειτουργία να αρχίζει από 1η Ιανουαρίου 2018. Στόχος είναι το ποσοστό των προβληματικών δανείων να πέσει κάτω από το 27%, αλλά και να πωληθούν ακίνητα αξίας €1,8 δισ. τα οποία είχαν περιέλθει στην κατοχή της τράπεζας μέσω της διαδικασίας ανταλλαγής με χρέος. Η εν λόγω συμφωνία πυροδότησε αντιδράσεις, καθώς οι πρόνοιες της δεν ανακοινώθηκαν επισήμως. 

 

Αναβάθμιση της κυπριακής οικονομίας από τον Moody’s – 28 Ιουλίου

 

Κατά μια βαθμίδα, στο Ba3, από B1 αναβάθμισε την αξιολόγηση της μακροπρόθεσμης πιστοληπτικής ικανότητας της Κύπρου ο οίκος αξιολόγησης Moody’s. Ο διεθνής οίκος διατήρησε τις προοπτικές της κυπριακής οικονομίας σε θετικό ορίζοντα, ενώ σημειώνει ότι το πολύ υψηλό επίπεδο δημόσιου και ιδιωτικού χρέους, καθώς και η εύθραυστη κατάσταση του τραπεζικού συστήματος, το οποίο παραμένει πολύ μεγάλο σε σχέση με το μέγεθος της οικονομίας, περιορίζουν την αξιολόγηση της Κύπρου στο χαμηλότερο επίπεδο της αξιολόγησης Ba.   

 

Τρίτος Μεταμνημονιακός έλεγχος - 25 Σεπτεμβρίου 

 

Στο πλαίσιο της μεταμνημονιακής επίβλεψης, η Τρόικα επιστρέφει στην Κύπρο για να διαπιστώσει ότι τα αποτελέσματα της προόδου είναι εξαιρετικά και η κυπριακή οικονομία βρίσκεται σε πολύ καλό στάδιο. Ωστόσο, παρά τις καλές δημοσιονομικές επιδόσεις, το νοικοκύρεμα και την ανάκαμψη που παρατηρείται, κάποια προβλήματα παραμένουν. Τα κυριότερα εξ αυτών: υψηλό ποσοσό μη εξυπηρετούμενων δανείων, υψηλό χρέος, υψηλή ανεργία, σύστημα δημόσιας υγείας και χαμηλές ταχύτητες στις ιδιωτικοποιήσεις. 

 

Έκθεση ΔΝΤ: Κόκκινα δάνεια και χρέος βαραίνουν ακόμα την Κύπρο – 6 Οκτωβρίου

 

Τα κόκκινα δάνεια, το ιδιωτικό και το δημόσιο χρέος παραμένουν τα μεγαλύτερα βαρίδια της κυπριακής οικονομίας, σύμφωνα με την έκθεση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ) η οποία δημοσιεύεται μετά το πέρας της επίσκεψης των τεχνοκρατών στο πλαίσιο του μεταμνημονιακού ελέγχου, παρά την εντυπωσιακή ανάκαμψη που παρατηρείται.  Όπως αναφέρεται στην έκθεση, το Ταμείο επισημαίνει μια σειρά προβλημάτων που στέκονται εμπόδιο στην περαιτέρω βελτίωση της κατάστασης. Τα σημαντικότερα προβλήματα παραμένουν το τεράστιο ιδιωτικό και δημόσιο χρέος αλλά και τα κόκκινα δάνεια, το ποσοστό των οποίων παραμένει ακόμα ιδιαιτέρως υψηλό, το υψηλότερο στον κόσμο σε σχέση με τον συνολικό δανεισμό και το ΑΕΠ της χώρας.

 

 

Επιστρέφουν οι αυξήσεις στο δημόσιο – 20 Οκτωβρίου 

 

Μετά το αρχικό «όχι» του Υπουργού Οικονομικών λίγες ημέρες νωρίτερα και τις κινητοποιήσεις των εργαζομένων του δημοσίου που εξαγγέλθηκαν, τελικά οι δυο πλευρές επιστρέφουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων για συμφωνήσουν την παραχώρηση επιπλέον μισθολογικών αυξήσεων ή επιστροφή μέρους των αποκοπών που έγιναν από το 2012, αλλά εντός του 2018. Επί της ουσίας, η συμφωνία που υπεγράφη προβλέπει ότι ο διάλογος θα συνεχιστεί, ενώ το μηδενικό όριο αυξήσεων μπαίνει στο συρτάρι και αντικαθίσταται με πρόνοια για αυξήσεις κάτω του 2%. Παράλληλα, οι αποκοπές συμφωνήθηκε να αποκατασταθούν σταδιακά. 

 

Αποπληρωμή δημόσιου χρέους και μάλιστα πρόωρα – 6 Νοεμβρίου 

 

Η Κυπριακή Δημοκρατία σε μια κίνηση αιφνιδιασμού ανακοίνωσε ότι αποπληρώνει πρόωρα χρέος προς την Κεντρική Τράπεζα Κύπρου ύψους €615 εκ., αλλά και €6,3 εκ. δεδουλευμένους τόκους, ελπίζοντας σε μείωση του χρέους κάτω από το ψυχολογικό όριο του 100% του ΑΕΠ, τοποθετώντας το στο 98,4% στο τέλος του 2017. 

 

Σπάει τα ρεκόρ ο Τουρισμός – 16 Οκτωβρίου

 

Ιστορική χρονιά για τον Τουρισμό ήταν η φετινή, καθώς η προσέλευση τουριστών ξεπέρασε τόσο τις προηγούμενες χρονιές, όσο και τις προσδοκίες που είχαν τεθεί εξ αρχής. Σύμφωνα με στοιχεία της  Στατιστικής Υπηρεσίας, οι αφίξεις τουριστών μέχρι τον Οκτώβριο νέο ρεκόρ φτάνοντας για τους πρώτους 10 μήνες τα 3,4 εκατομμύρια, σε σχέση με τα 3,2 εκατομμύρια πέρσι. 

 

Δηλώσεις Πανίκου Δημητριάδη για το «κούρεμα» καταθέσεων - 16 Οκτωβρίου

 

Φωτιά στο πολιτικό-προεκλογικό σκηνικό έθεσαν οι δηλώσεις του τέως Διοικητού της Κεντρικής Τράπεζας, Πανίκου Δημητριάδη. Το «κούρεμα» καταθέσεων ήρθε ξανά στο επίκεντρο των συζητήσεων μεταξύ των επιτελείων. Όπως είπε, οι τραπεζίτες έπεισαν τον Πρόεδρο Αναστασιάδη ότι η Κεντρική Τράπεζα δεν έκανε καλά τη δουλειά της και ότι η Pimco είχε «φουσκώσει» τα νούμερα στις εκτιμήσεις της, κάτι που σύμφωνα με τον ίδιο δεν ευσταθούσε. 

 

Ψηφίστηκε σε νόμο η επιβολή 19% ΦΠΑ σε οικόπεδα – 3 Νοεμβρίου 

 

Με 26 ψήφους υπέρ και 20 εναντίον, η Ολομέλεια υπερψήφισε την εναρμονιστική νομοθεσία για επιβολή συντελεστή ΦΠΑ 19% σε οικόπεδα. Στο κείμενο του νομοσχεδίου περιλαμβάνεται ότι η απόδοση ΦΠΑ στις περιπτώσεις πώλησης γης στο πλαίσιο διαδικασίας αναδιάρθρωσης δανείου ή/και αναγκαστικής μεταβίβασης προς το δανειστή να πραγματοποιείται με τη μέθοδο της αντίστροφης χρέωσης.

 

Κυπριακό «άρωμα» στα Paradise Papers – 20 Νοεμβρίου

 

Παρά τις αρχικές εκτιμήσεις ότι δεν υπήρχε εμπλοκή Κυπρίων στα Paradise Papers, εν τέλει εντοπίστηκαν 189 ονόματα αξιωματούχων, 42 οντότητες και 232 διευθύνσεις κυπριακής προέλευσης. Σημειώνεται ότι τα Paradise Papers είναι η δεύτερη μεγαλύτερη μαζική διαρροή δεδομένων στην ιστορία, μαζί με τα Panama Papers.

 

Έγκριση κρατικού προϋπολογισμού για το 2018 – 19 Δεκεμβρίου

 

Με 30 ψήφους «υπέρ» των βουλευτών του Δημοκρατικού Συναγερμού (ΔΗΣΥ), του Δημοκρατικού Κόμματος (ΔΗΚΟ) και του Κινήματος «Αλληλεγγύη» και 26 κατά κι έπειτα από ένα έντονο παρασκήνιο για το «πάρε-δώσε» των τροπολογιών, η Ολομέλεια της Κυπριακής Βουλής ενέκρινε τον κρατικό προϋπολογισμό για το 2018.  Σε αυτόν προϋπολογίζονται έσοδα περίπου €7,7 δισ. και συνολικές δαπάνες €7,53 δισ., με το δημοσιονομικό πλεόνασμα να ανέρχεται στα €177 εκατομμύρια.