Μια γεμάτη χρονιά για την κυπριακή οικονομία υπήρξε το 2016, με τα γεγονότα να διαδέχονται το ένα το άλλο σε ένα γαϊτανάκι εξελίξεων, τα οποία μόνο αδιάφορα δεν μπορούν να χαρακτηριστούν μετά τη μεγάλη ταλαιπωρία που πέρασε η χώρα από το 2013.
Η έξοδος από το μνημόνιο και τα δεσμά της Τρόικας, το ναυάγιο της μεταρρύθμισης της Δημόσιας Υπηρεσίας, η Κόντρα του Υπουργού Οικονομικών με την Κομισιόν για τον προϋπολογισμό, η απόφαση για τη μεταφορά της έδρας της Τράπεζας Κύπρου στην Ιρλανδία και φυσικά το σίριαλ με τον έλεγχο της Ελεγκτικής Υπηρεσίας στον Συνεργατισμό, χαρακτήρισαν το τελευταίο 12μηνο, το οποίο αναμένεται να είναι αρκετά καθοριστικό και για τα επόμενα χρόνια.
Το SigmaLive παρουσιάζει τα σημαντικότερα από τα γεγονότα που συνέβησαν εντός του έτους, έτσι όπως καταγράφηκαν από τη συντακτική του ομάδα.
31 Μαρτίου – Έξοδος από Μνημόνιο
«Ηρωική» ήταν η έξοδος της Κύπρου από το πρόγραμμα δημοσιονομικής προσαρμογής (μνημόνιο), στο οποίο εισήλθε λόγω της οικονομικής κρίσης τρία χρόνια νωρίτερα. Η Κυβέρνηση αποφάσισε να αιτηθεί τη γρηγορότερη παύση και του προγράμματος του ΔΝΤ, το οποίο έληγε τον Μάιο. Η έξοδος πραγματοποιήθηκε χωρίς την ολοκλήρωση της τελευταίας αξιολόγησης και την καταβολή της σχετικής δόσης ύψους 275 εκ ευρώ, καθώς δεν ικανοποίησε προαπαιτούμενα όπως το ΓεΣΥ, η μεταρρύθμιση του δημοσίου και οι ιδιωτικοποιήσεις. Η Κύπρος, στο πλαίσιο του προγράμματος, δανείστηκε €7,2 δις. Η αποπληρωμή του δανείου θ’ αρχίσει το 2019 και θα εξοφληθεί το 2031.
4 Απριλίου - Panama Papers
Η δημοσίευση των απόρρητων εγγράφων της δικηγορικής εταιρίας Mossack Fonseca, των γνωστών «Panama Papers», έφερε παγκόσμια αναταραχή, καθώς προβεβλημένα πρόσωπα, ηγέτες κρατών και προσωπικότητες διεθνούς εμβέλειας εμφανίστηκαν να φοροδιαφεύγουν. Όσον αφορά στην Κύπρο, αυτή φιγουράρει στις 10 πιο ενεργές χώρες που διαμεσολαβούν στη φοροδιαφυγή μπλέκονται στο σκάνδαλο 3636 εταιρείες, 109 πελάτες,142 τελικοί δικαιούχοι και 2011 μετόχοι. Εξ αυτών, τρια «πολιτικά εκτεθειμένα» πρόσωπα.
13 Ιουλίου – Εγκρίνεται το Ταμείο Επενδύσεων για έσοδα από το φυσικό αέριο
Νομοσχέδιο για την ίδρυση Εθνικού Ταμείου Επενδύσεων στο πλαίσιο της διαχείρισης των μελλοντικών εσόδων από το φυσικό αέριο αποφάσισε στις 13 Ιουλίου το Υπουργικό Συμβούλιο. Σύμφωνα με το προσχέδιο λειτουργίας, στο Ταμείο θα καταλήγουν όλα τα έσοδα από την εκμετάλλευση υδρογονανθράκων και θα κατανέμονται σε διάφορους λογαριασμούς, με βασικό την εξυπηρέτηση του δημόσιου χρέους.
14 Ιουλίου – Στο 25% ο φόρος ακίνητης περιουσίας
Στην τελευταία συνεδρίαση της θητείας της, η προηγούμενη Βουλή ενέκρινε νόμο για τη φορολογία ακίνητης ιδιοκτησίας για το 2016. Ο φόρος καθορίστηκε στο 25% αυτού που κατέβαλε το 2016 κάθε φορολογούμενος, εάν πληρώσει ως τις 31 Οκτωβρίου, με βάση τους ισχύοντες συντελεστές επί της αξίας των ακινήτων και στις τιμές του 1980. Της ψήφισης είχε προηγηθεί περίοδος παρασκηνιακών διαβουλεύσεων και συναντήσεων ανάμεσα στα κόμματα για να βρεθεί η χρυσή τομή.
30 Αυγούστου – Στη Βουλή ο Αθανάσιος Ορφανίδης
Ενώπιον της Βουλής Οικονομικών, και μάλιστα δύο φορές, βρέθηκε ο πρώην Διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας Αθανάσιος Ορφανίδης, αποδίδοντας τεράστιο μέρος της ευθύνης στη διακυβέρνηση ΑΚΕΛ και προσωπικά στον Δημήτρη Χριστόφια για τον χειρισμό της οικονομικής κρίσης.
4 Νοεμβρίου – Στην τελική ευθεία το καζίνο
Πλησιάζει η ώρα που η Κύπρος θα αποκτήσει το δικό της, νόμιμο καζίνο, με την κοινοπραξία «Melco - Hard Rock Resorts Cyprus» να είναι η εκλεκτή του Υπουργείου Εμπορίου για τη λειτουργία του πρώτου καζίνο στην Κύπρο, καθώς κρίθηκε ότι πληροί τις προδιαγραφές για τον διαγωνισμό. Η κοινοπραξία αποτελείται από τις εταιρίες Melco International Development Ltd, Seminole HR Holdings LLC (Hard Rock) και CNS Group (the Cyprus Phassouri (Zakaki) Limited).
15 Νοεμβρίου – Θάνατος Ανδρέα Βγενόπουλου
Έφυγε αιφνιδίως από τη ζωή στην Αθήνα, ο επιχειρηματίας και τραπεζίτης Ανδρέας Βγενόπουλος, σε ηλικία 63 ετών. Στην Κύπρο, ο Ανδρέας Βγενόπουλος υπήρξε Εκτελεστικός Διευθυντής της πρώην Λαϊκής Τράπεζας στην Κύπρο και το όνομά του είχε συνδεθεί με διάφορα σοβαρά ζητήματα, που σχετίζονται με την κατάρρευση της κυπριακής Οικονομίας, όπως το σκάνδαλο ELA της Λαϊκής και η πολύκροτη υπόθεση Focus, γεγονότα που τον έφεραν ενώπιον της Δικαιοσύνης.
21 Νοεμβρίου – Ο Γενικός Εισαγγελέας παραλαμβάνει το πόρισμα για τον ELA της Λαϊκής
Στα χέρια του Γενικού Εισαγγελέα περνάει το πόρισμα της έρευνας του Γενικού Ελεγκτή σε σχέση με την παραχώρηση έκτακτης ρευστότητας (ELA) στη Λαϊκή Τράπεζα. Ο φάκελος που υπέβαλε η Ελεγκτική Υπηρεσία έπειτα από την έρευνα που διεξήγαγε, περιλαμβάνει Έκθεση Γεγονότων, συνοδευόμενη από Έκθεση Επισημάνσεων, με τίτλο «Η παροχή έκτακτης ρευστότητας (ELA) από την Κεντρική Τράπεζα».
30 Νοεμβρίου – Υπουργός Εμπορίου των ΗΠΑ ο Ουίλμπουρ Ρος
Υπουργός Εμπορίου των ΗΠΑ στην Κυβέρνηση Τραμπ διορίστηκε ο μεγαλομέτοχος της Τράπεζας Κύπρου Ουίλμπουρ Ρος. Η υπουργοποίησή του δεν αποτέλεσε έκπληξη, καθώς από την ημέρα εκλογής του Τραμπ, το όνομα του φιγουράριζε σε πολύ επιφανή θέση στη λίστα με τους επικρατέστερους. Λίγες ημέρες μετά, ο Ρος ανακοίνωσε ότι παραιτείται από τα διοικητικά του καθήκοντα στην τράπεζα.
5 Δεκεμβρίου – Κόντρα Χάρη Γεωργιάδη-Κομισιόν
Η μεταμνημονιακή περίοδος έφερε την πρώτη κόντρα ανάμεσα στην Κομισιόν και τον Υπουργό Οικονομικών Χάρη Γεωργιάδη, με αφορμή τον προϋπολογισμό για το 2017. Από τη μια, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υποστήριξε ότι βάσει του προσχεδίου του προϋπολογισμού, υπάρχει σοβαρός κίνδυνος εκτροχιασμού, καλώντας τον Υπουργό να λάβει επιπλέον δημοσιονομικά μέτρα. Από την άλλη, ο Χάρης Γεωργιάδης αμφισβήτησε ευθέως τον τρόπο με τον οποίο γίνονται οι εκτιμήσεις που επικαλείται η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εμμένοντας στη θέση ότι δεν πρόκειται να ληφθούν νέα μέτρα. Τελικά, η ένταση έληξε στις 5 Δεκεμβρίου, με το Eurogroup να καταγράφει τους κινδύνους και τον Υπουργό να παίρνει το πράσινο φως για τη ψήφιση του προϋπολογισμού από την Ολομέλεια.
11 Δεκεμβρίου – Ναυαγεί η μεταρρύθμιση της Δημόσιας Υπηρεσίας
Η μεταρρύθμιση της Δημόσιας Υπηρεσίας αποτέλεσε ένα από τα μεγαλύτερα στοιχήματα της Κυβέρνησης Αναστασιάδη. Μετά από μια πολύμηνη πολιτική διαμάχη με τα υπόλοιπα κόμματα, τα σχετικά νομοσχέδια καταψηφίστηκαν, βάζοντας έτσι μια τελεία στις φιλοδοξίες της Κυβέρνησης, με τον Υφυπουργό παρά τω Προέδρω να πετάει την μπάλα στα πόδια των κομμάτων για την επαναφορά της συζήτησης.
13 Δεκεμβρίου - Πλώρη για το LSE βάζει η Τράπεζα Κύπρου
Πλώρη για το Χρηματιστήριο του Λονδίνου και τη μεταφορά της έδρας στην Ιρλανδία, έβαλε η Τράπεζα Κύπρου, με τους μετόχους να υπερψηφίζουν τις δύο σχετικές προτάσεις της Γενικής Συνέλευσης. Η ψήφιση πραγματοποιήθηκε σε τεταμένο κλίμα, με τους παλαιούς μετόχους να αντιδρούν έντονα στη νέα προοπτική.
19 Δεκεμβρίου – Σπάει τα ρεκόρ ο Τουρισμός
Πάνω από τρία εκατομμύρια άνθρωποι επέλεξαν την Κύπρο για τις διακοπές τους, σύμφωνα με τα νέα στοιχεία της Στατιστικής Υπηρεσίας, σπάζοντας έτσι κάθε ρεκόρ στην Ιστορία της Κύπρου. Συγκεκριμένα, για την περίοδο Ιανουαρίου – Νοεμβρίου οι αφίξεις τουριστών ανήλθαν σε 3.098.604, σημειώνοντας αύξηση 20,1% σε σχέση με το 2015, ξεπερνώντας έτσι τις αφίξεις που καταγράφηκαν ποτέ στην Κύπρο.
20 Δεκεμβρίου – Ετήσια έκθεση Γενικού Ελεγκτή
Σοβαρά ήταν τα ευρήματα που καταγράφονται στην ετήσια έκθεση του Γενικού Ελεγκτή για το 2015. Μεταξύ αυτών, υπερχρεώσεις από υπερενοικιάσεις κρατικών κτιρίων, στρατιωτικός που επί 26 χρόνια εκτελούσε χρέη νοσηλευτή χωρίς πτυχίο, επικίνδυνα υλικά σε επιχωμάτωση σχολείου, αύξηση προϋπολογισμού και θέσεων για κοινοβουλευτικούς συνεργάτες, παραβάσεις στην ενοικίαση παραθαλάσσιων κρεβατακίων κ.α. Η έκθεση παρελήφθη από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, ο οποίος άφησε αιχμή για διαρροές του Γενικού Ελεγκτή κατά τη διάρκεια των ερευνών.
20 Δεκεμβρίου – Πρώτη συμφωνία με το Σχέδιο Γιούνκερ
Υπογράφτηκε η πρώτη συμφωνία στην Κύπρο με το Ταμείο Γιούνκερ, ανάμεσα στην ΕΤΕπ και την τράπεζα RCB για την παραχώρηση εγγυήσεων ύψους €10 εκατομμυρίων για χρηματοδότηση μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Η σύναψη συμφωνιών με βάση το εν λόγω Σχέδιο είχε καθυστερήσει πολύ σε σχέση με άλλες χώρες, οι οποίες εκμεταλλεύτηκαν τις διευκολύνσεις νωρίτερα για τη χρηματοδότηση της πραγματικής οικονομίας.
30 Δεκεμβρίου - Ο Συνεργατισμός γυρίζει σελίδα
Ημέρα σταθμός για τον Συνεργατισμό, καθώς λήφθηκε η απόφαση τα 18 Συνεργατικά Πιστωτικά Ιδρύματα ένα ενοποιηθούν σε ένα, ενώ το κρατικό πιστωτικό ίδρυμα, πλέον βάζει πλώρη για την εισαγωγή του στο Χρηματιστήριο Αξιών Κύπρου. Γύρω από τον Συνεργατισμό και τον έλεγχο που επιδίωξε να πραγματοποιήσει ο Γενικός Ελεγκτής της Δημοκρατίας, τους προηγούμενους μήνες, είχε δημιουργηθεί μεγάλος θόρυβος. Ο ΔΗΣΥ κατέθεσε πρόταση νόμου για τον περιορισμό των αρμοδιοτήτων της Ελεγκτικής Υπηρεσίας. Αρχικά, η αντιπολίτευση από "λάθος" ψήφο στην Ολομέλεια, έδεσε τα χέρια του Οδυσσέα Μιχαηλίδη, μη επιτρέποντάς του να προχωρήσει σε έλεγχο, ωστόσο με νέα πρόταση νόμου από πλευράς ΑΚΕΛ και ΔΗΚΟ, τα κόμματα της αντιπολίτευσης διόρθωσαν την εσφαλμένη ψήφο τους, ανοίγοντας τελικά την πόρτα στον Οδυσσέα Μιχαηλίδη.
