H πακετοποιηση δανείων, η ομαδοποίηση δηλαδή και πώληση δανείων από τις τράπεζες στους επενδυτές, απασχολεί έντονα το τελευταίο χρονικό διάστημα την Κεντρική Τράπεζα, τα πιστωτικά ιδρύματα και φυσικά τους δανειολήπτες αφού αποτελεί προαπαιτούμενο από την Τρόικα για την επόμενη δόση.

 

Η Κεντρική Τράπεζα εξάλλου, έχει αποστείλει στην Τρόικα τα προσχέδια δύο νομοσχεδίων που αφορούν στην πώληση και τιτλοποίηση δανείων.
 

Την ίδια ώρα, την άποψη ότι η πακετοποίηση δανείων δεν διαφοροποιεί ουσιαστικά τα δεδομένα για τους δανειολήπτες μη εξυπηρετούμενων δανείων, εξέφρασε σε συνέντευξη του στο SigmaLive o οικονομολόγος και καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Λευκωσίας, Δρ. Μάριος Χρίστου.

 

Συγκεκριμένα ο κ. Χρίστου εξήγησε ότι μέσω της πακετοποίησης το δάνειο ουσιαστικά αλλάζει ιδιοκτήτη. Οπότε ο δανειολήπτης ενός δανείου που δεν εξυπηρετείται είτε βρίσκεται στην τράπεζα είτε σε επενδυτικό ταμείο είναι εκτεθειμένος.

 

Όσον αφορά τις ανησυχίες των πολιτών για άσκηση περισσότερης πίεσης από τους επενδυτές που θα αγοράσουν τα πακετοποιημένα δάνεια, ο κ. Χρίστου εξήγησε ότι οι ανησυχίες ισχύουν όποια μορφή και να έχουν τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια αφού πλέον, τόνισε, σε περίπτωση μη εξυπηρετούμενου δανείου θα γίνονται εκποιήσεις.

 

Όπως επισήμανε ο κ. Χρίστου, με αυτή την πρακτική βοηθούνται περισσότερο οι τραπεζες οι οποίες μέσω της πακετοποίησης απελευθερώνουν τους λογαριασμούς τους από τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια.

 

Μέρος της συνέντευξης:

 

Αρχικά να εξηγήσουμε τι εννοούμε με τον όρο πακετοποίηση/ ή πώληση δανείων. Έχει ξαναγίνει κάτι τέτοιο στη Κύπρο στο παρελθόν; 

 

Στην Κύπρο δεν έχει ξαναγίνει τουλάχιστον σε επίσημη βάση αλλά αυτή η πρακτική έχει ξεκινήσει το 1970 από την Αμερική. Είναι ουσιαστικά η δημιουργία αξίων οι οποίες διαπραγματεύονται δάνεια. Αυτά τα δάνεια ομαδοποιούνται και στη συνέχεια εκδίδονται αξίες (securities) και προσφέρονται στην αγορά (securitisation of debt). Ανάλογα με το είδος των δανείων παίρνουν και τις αντίστοιχες αξίες. 

 

Τα ιδρύματα που εκδίδουν αυτό το δανεισμό απευθύνονται στην αγορά για να χρηματοδοτήσει τα δάνεια μέσω αξιών.

 

Στην Κύπρο, έγινε λόγος για ομαδοποίηση των μη εξυπηρετούμενων δανείων; Στην πακετοποίηση θα συμπεριλαμβάνονται και τα αναδιαρθρωμένα δάνεια; 

 

Θα πρέπει να δούμε τις πρόνοιες των νομοσχεδίων, αλλά από τι στιγμή που μιλούμε για μη εξυπηρετούμενα δάνεια μιλούμε για τα δάνεια τα οποία πιθανόν να έχουν ήδη αναδιαρθρωθεί και να συνεχίζουν να είναι μη εξυπηρετούμενα ή για δάνεια που για κάποιους λογούς δεν μπορούν να αναδιαρθρωθούν.

 

Η διαδικασία αυτή ωστόσο –της πακετοποίησης- δεν αφορά μόνο μη εξυπηρετούμενα δάνεια. Αυτή η διαδικασία στο εξωτερικό γίνεται για οποιοδήποτε είδος δανεισμού.

 

Ποιος ο λόγος όμως μια τράπεζα να πουλήσει δάνεια τα οποία εξυπηρετούνται και να μην τα εισπράξει η ίδια;

 

Ένας λόγος μπορεί να είναι ότι οι οροί του δάνειου δεν συμφέρουν πλέον το πιστωτικό ίδρυμα. Οι τράπεζες είναι οργανισμοί που προσπαθούν να μεγιστοποιήσουν το κέρδος στους μετόχους τους. Άρα αν μια τράπεζα θέλει να βελτιώσει τη ρευστότητα της πολύ πιθανόν να προχωρήσει στην έκδοση αξίων, για να διαθέσει το χαρτοφυλάκιο της και να απελευθερώσει τον ισολογισμό της και να κατευθύνει το ρευστό που θα εισπράξει προς άλλου είδους δανειοδοτήσεις. Φυσικά αυτό ισχύει για τις υγιείς τράπεζες που δεν έχουν το πρόβλημα των μη εξυπηρετούμενων δανείων.

 

Ποιες είναι οι συνέπειες της πακετοποίησης για τους δανειολήπτες. Υπάρχει η αντίληψη ότι οι εταιρείες που θα αναλάβουν αυτά τα δάνεια θα στριμώξουν τους δανειολήπτες χωρίς οποιαδήποτε κοινωνική ευαισθησία. Ισχύουν αυτές οι ανησυχίες;  

 

Οι ανησυχίες ισχύουν όποια μορφή και να έχουν τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια, διότι πλέον σε περίπτωση μη εξυπηρετούμενου δανείου θα γίνονται εκποιήσεις. Είτε το μη εξυπηρετούμενο δάνειο ανήκει στο τραπεζικό ίδρυμα, είτε μέσω πακετοποίησης καταλήξει σε κάποιον επενδυτή, οι μέτοχοι θα προσπαθήσουν να μεγιστοποιήσουν το κέρδος τους. Ωστόσο, οι εκποιήσεις πιθανόν να αποφέρουν και ζημιές, άρα όταν έχουμε αξίες που υποστηρίζονται από υποθήκες, δεν σημαίνει ότι η εκποίηση της υποθήκης θα φέρει ψηλή κερδοφορία για τον επενδυτή.

 

Εκτός από την εκποίηση με ποιο άλλο τρόπο θα μπορούσε όμως να ξοφλήσει ένα δάνειο ο δανειολήπτης αφού για να πακετοποιηθεί και να μεταφερθεί σε επενδυτή σημαίνει ότι δεν μπορεί να το αποπληρώσει;

 

Ένα τέτοιο δάνειο και στην τράπεζα να παραμείνει δεν μπορεί να αποπληρωθεί. Οπότε το δάνειο ουσιαστικά αλλάζει ιδιοκτήτη και από τη στιγμή που ο δανειολήπτης δεν μπορεί να αποπληρώσει το δάνειο του είναι εκτεθειμένος. Εάν αυτό το δάνειο καλύπτεται από οποιαδήποτε εξασφάλιση τότε εκποιείται η εξασφάλιση για να αποπληρωθεί το δάνειο.  Δεν διαφοροποιούνται ουσιαστικά δηλαδή τα δεδομένα όσον αφορά τους δανειολήπτες αλλά απελευθερώνονται με αυτό τον τρόπο οι ισολογισμοί των τραπεζών. Βοηθούνται περισσότερο οι τράπεζες, δηλαδή στο να απελευθερώσουν τους ισολογισμούς τους από τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια.

 

Οι τράπεζες θα πωλούν τα δάνεια στους επενδυτές με κάποια έκπτωση. Γιατί δεν διαγράφουν αυτό το ποσό από τους ισολογισμούς τους ούτως ώστε να τους απελευθερώσουν και προχωρούν σε πακετοποίηση; 

 

Εάν διαγράψει για παράδειγμα το 10% των ΜΕΔ αυτό θα σημαίνει ζημιά για την τράπεζα. Η μεταφορά στον επενδυτή πιθανόν να είναι σε έκπτωση πιθανόν και όχι. Τα περισσότερα από αυτά τα δάνεια υποστηρίζονται από υποθήκες αρά στην περίπτωση που οι υποθήκες είναι πολύ πιο χαμηλές από το ποσό των δανείων πιθανόν να υπάρξει έκπτωση αλλά δεν σημαίνει ότι κατ’ ανάγκη οι υποθήκες υποδηλούν μειωμένη αξία των δανείων.

 

Οι τράπεζες θα προχωρήσουν στην πακετοποίηση στην περίπτωση των δανείων που είναι εμφανές ότι δεν μπορούν να αναδιαρθρωθούν. Οι τράπεζες δεν θα λειτουργούν ως κτηματικές εταιρίες αλλά θα αναλάβουν αυτή τη διαδικασία εταιρίες που έχουν πιο πολλή πείρα στη διαχείριση αυτού του είδους των δανείων.

 

Θεωρείται ότι η πακετοποίηση είναι η λύση για τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια;

 

Η πακετοποίηση είναι πρώτιστα μια λύση για της τράπεζες για να απελευθερώσουν τους ισολογισμούς τους. Πέραν αυτού είναι και μια επίπονη διαδικασία  η οποία θα ακολουθηθεί για να μπορέσουν και οι δανειολήπτες να απελευθερωθούν από το βάρος του δανείου χάνοντας όμως περιουσιακά στοιχεία που έχουν υποθηκεύσει. 

 

Περισσότερα στο βίντεο...