Δέκα κράτη μέλη δεσμεύθηκαν σήμερα με δήλωσή τους ότι το αργότερο μέχρι την 1η Ιανουαρίου 2016, θα προχωρήσουν στην επιβολή φόρου επί των χρηματοπιστωτικών συναλλαγών (ΦΧΣ). Σε πρώτη φάση ο φόρος θα περιοριστεί στις μετοχές και σε ορισμένα παράγωγα προϊόντα.

Οι χώρες που δεσμεύθηκαν να ενεργοποιήσουν την πρόνοια της Συνθήκης για «ενισχυμένη συνεργασία» με ανοικτή την πόρτα για συμμετοχή κι άλλων κρατών μελών στο μέλλον είναι οι εξής: Ελλάδα, Αυστρία, Βέλγιο, Εσθονία, Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία, Πορτογαλία, Σλοβακία, Ισπανία.

Ο ΦΧΣ θα κυμαίνεται ανάλογα με το επενδυτικό προϊόν από 0,01% (παράγωγα προϊόντα) έως 0,1% (μετοχές). Δεν θα εφαρμόζεται στις καθημερινές χρηματοπιστωτικές δραστηριότητες των πολιτών και των επιχειρήσεων (δάνεια, πληρωμές, ασφαλίσεις, καταθέσεις κ.λπ.), προκειμένου να προστατευθεί η πραγματική οικονομία. Δεν θα εφαρμόζεται ούτε και στις παραδοσιακές επενδυτικές τραπεζικές δραστηριότητες στο πλαίσιο της άντλησης κεφαλαίων ή στις χρηματοπιστωτικές συναλλαγές που πραγματοποιούνται στο πλαίσιο πράξεων αναδιάρθρωσης. Οι συναλλαγές με κεντρικές τράπεζες και την ΕΚΤ, με την Ευρωπαϊκή Διευκόλυνση Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας και τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας, και οι συναλλαγές με την ΕΕ θα απαλλάσσονται από το φόρο.

Για την επιβολή του φόρου θα ισχύσει η «αρχή της μόνιμης κατοικίας». Αυτό σημαίνει ότι ο φόρος θα οφείλεται αν ένα μέρος που συμμετέχει στη συναλλαγή είναι εγκατεστημένο σε συμμετέχον κράτος μέλος, ανεξάρτητα από το πού λαμβάνει χώρα η πράξη.

Με τον ΦΧΣ επιδιώκεται η επίτευξη 3 βασικών στόχων. Πρώτον, θα ενισχύσει την ενιαία αγορά, μειώνοντας τον αριθμό των διαφορετικών εθνικών προσεγγίσεων για τη φορολόγηση των χρηματοπιστωτικών συναλλαγών. Δεύτερον, θα εξασφαλιστεί ότι ο χρηματοπιστωτικός τομέας συμβάλλει δίκαια και ουσιαστικά στα δημόσια έσοδα. Τέλος, ο ΦΧΣ θα στηρίξει ρυθμιστικά μέτρα για την ενθάρρυνση του χρηματοπιστωτικού τομέα να αναλαμβάνει πιο υπεύθυνες δραστηριότητες, οι οποίες να προσανατολίζονται προς την πραγματική οικονομία.

Σύμφωνα με τον προεδρεύοντα του Συμβουλίου ΕCO-FIN Γιάννη Στουρνάρα, μετά τη δήλωση των 10 χωρών, η Ελληνική Προεδρία θα αναλάβει τώρα τον καθορισμό των λεπτομερειών και την προετοιμασία του τελικού κειμένου εφαρμογής της συμφωνίας σε συνεργία με όλα τα κράτη μέλη.

Ο αρμόδιος Επίτροπος για τα φορολογικά θέματα Αλγκίρνας Σεμέτα, επισημαίνοντας ότι η Κομισιόν θα προτιμούσε να είναι περισσότερο φιλόδοξη, αλλά σε κάθε περίπτωση θεωρεί πως πρόκειται για θετική εξέλιξη, δεδομένου ότι ο χρηματοπιστωτικός τομέας θα συμβάλει από την πλευρά του στα έσοδα κρατικά έσοδα.
Από την πλευρά του, ο Βρετανός Υπουργός Οικονομικών Τζορτζ Όσμπορν προειδοποίησε ότι εάν η χώρα του διαπιστώσει πως θίγεται από την επιβολή του φόρου είναι βέβαιο ότι θα αντιδράσει. Στο ίδιο πνεύμα και ο Σουηδός Υπουργός Οικονομικών Αντερς Μποργκ, ο οποίος εξέφρασε τη δυσφορία του για την έλλειψη πολιτικής διαβούλευσης μεταξύ των χωρών που θα συμμετάσχουν και των υπολοίπων, ενώ επί της ουσίας χαρακτήρισε το μέτρο αναποτελεσματικό και με μεγάλο κόστος.