Το Συμβούλιο ECO-FIN υιοθέτησε χθες οριστικά τη συμφωνία που επιτεύχθηκε με την Ευρωβουλή για την ευρωπαϊκή Τραπεζική Ενοποίηση. Η συμφωνία αποτελείται από τρεις νομοθετικές πράξεις που αφορούν τον ενιαίο μηχανισμό εξυγίανσης τραπεζών, το ευρωπαϊκό ταμείο εξυγίανσης και την προστασία των καταθέσεων μέχρι 100.000 ευρώ.

Οι βασικοί άξονες της Τραπεζικής Ενωσης θα τεθούν σταδιακά σε λειτουργία από το Νοέμβριο του 2014, ενώ η διαδικασία θα ολοκληρωθεί το 2016.

Ειδικότερα, ο Ενιαίος Εποπτικός Μηχανισμός θα αναλάβει από τις 3 Νοεμβρίου 2014 την εποπτεία 230 μεγάλων ευρωπαϊκών τραπεζών που θεωρούνται συστημικές για την Ευρώπη ή για τα κράτη μέλη. Θα ανήκει στην ΕΚΤ, που θα έχει και την γενική ευθύνη. Οι υπόλοιπες περίπου 6.000 τράπεζες θα συνεχίσουν να εποπτεύονται από τις αρμόδιες ανεξάρτητες αρχές και από την Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών. Ωστόσο, και γι’ αυτές η ΕΚΤ όταν το κρίνει σκόπιμο θα μπορεί να παρεμβαίνει, έχοντας μια υψηλή εποπτεία.

Ο δεύτερος πυλώνας είναι ο Ενιαίος Μηχανισμός Εξυγίανσης θα τεθεί σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2015. Θα αποτελείται από ένα Συμβούλιο Εξυγίανσης τραπεζών με ένα εκτελεστικό συμβούλιο, και θα αναλαμβάνει την εξυγίανση τραπεζών. Για τις περιπτώσεις που η εξυγίανση ξεπερνάει σε κόστος τα 5 δισ. ευρώ την απόφαση θα λαμβάνει η ολομέλεια του Συμβουλίου Εξυγίανσης, δηλαδή οι εκπρόσωποι των κρατών μελών. Σε κάθε περίπτωση θα πρέπει όλα να έχουν τελειώσει σε λιγότερο από 48 ώρες.

Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Εξυγίανσης θα συσταθεί με διακυβερνητική συνεργασία, δηλαδή εκτός κοινοτικού πλαισίου, το Ευρωπαϊκό Ταμείο Εξυγίανσης. Το ταμείο θα προικοδοτηθει με εισφορές των τραπεζών ανάλογα με το μέγεθός τους. Η προικοδότησή του θα ανέλθει σε 55 δισ. ευρώ και θα γίνει σταδιακά σε 8 χρόνια.

Από το 2016 όταν μια τράπεζα τίθεται σε καθεστώς εξυγίανσης για να μπορέσει να ζητήσει εξωτερική βοήθεια θα πρέπει με ίδια μέσα να καλύψει τουλάχιστον το 8% των υποχρεώσεών της. Στο πλαίσιο αυτό θα καλούνται να συνεισφέρουν πρώτοι οι μέτοχοι της τράπεζας και οι μη πιστωτές. Οι μεγάλοι καταθέτες άνω των 100.000 ευρώ, που είναι φυσικά πρόσωπα και οι ΜΜΕ θα συνεισφέρουν, τελευταίοι, δηλαδή μετά τις μεγάλες επιχειρήσεις με καταθέσεις πέραν αυτού του ποσού. Από το «κούρεμα» θα εξαιρούνται, μεταξύ άλλων οι εγγυημένες από την κοινοτική νομοθεσία καταθέσεις κάτω των 100.000 ευρώ.

Τέλος, η συμφωνία περιλαμβάνει και την επικαιροποίηση του συστήματος εγγύησης των καταθέσεων. Οι χώρες της ΕΕ θα υποχρεώνονται να δημιουργήσουν δικά τους, χρηματοδοτούμενα από τις τράπεζες συστήματα για την αποζημίωση των καταθέσεων κάτω των 100.000 ευρώ, σε περίπτωση αδυναμίας μιας τράπεζας να αποζημιώσει η ίδια τους φορολογούμενους. Το συνολικό ποσό των εγγυημένων καταθέσεών τους θα είναι διαθέσιμο εντός 7 εργάσιμων ημερών από τη χρεοκοπία της τράπεζας.

Σύμφωνα με τον Προεδρεύοντα του Συμβουλίου Γιάννη Στουρνάρα, στόχος της Τραπεζικής Ενωσης είναι η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στο χρηματοπιστωτικό τομέα μέσω ενός κοινού πλαισίου με σαφείς κανόνες για την αντιμετώπιση των προβλημάτων. Με τη σημερινή οριστική υιοθέτηση της Τραπεζικής Ενωσης συμπληρώνεται το σχέδιο των μεταρρυθμίσεων του τραπεζικού τομέα στην ΕΕ, που ξεκίνησαν το 2009, δηλαδή λίγους μήνες μετά την εμφάνιση της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης, κατέληξε ο κ. Στουρνάρας.