Συνολικά 124 τραπεζικά ιδρύματα της Ευρωζώνης – μεταξύ αυτών και κυπριακά – υποβάλλονται ήδη σε νέο γύρο άσκησης προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων (stress test).
Τα νέα αυτά τεστ αναμένεται να έχουν ακόμα μεγαλύτερο βαθμό δυσκολίας σε σχέση με τα προηγούμενα. Τόσο η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) όσο και η Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών (ΕΑΤ) που είναι αρμόδιες για τη διεξαγωγή των συγκεκριμένων τεστ, επιθυμούν να ανακτήσουν την αξιοπιστία τους, καθότι αυτή είχε πληγεί στα προηγούμενα τεστ που πραγματοποιήθηκαν.
Η επιτυχία στα stress test από πλευράς κυπριακών τραπεζών, θα αποτελέσει ένα ακόμα κερδισμένο στοίχημα στην προσπάθεια που καταβάλλουν για να κερδίσουν πίσω μέρος της χαμένης τους αξιοπιστίας, μετά τα γεγονότα του περασμένου χρόνου. Τόσο οι ιθύνοντες των τραπεζών, όσο και κυβερνητικοί αξιωματούχοι εκφράζουν την αισιοδοξία τους για θετικό αποτέλεσμα.
Οι ασκήσεις στοχεύουν στη διασφάλιση της συνοχής και της συγκρισιμότητας των αποτελεσμάτων σε όλες τις τράπεζες με βάση κοινή μεθοδολογία και σενάρια, ενώ θα συνοδεύεται από μια σταθερή άσκηση παράθεσης στοιχείων. Στον ελεγκτικό οίκο PwC έχει ανατεθεί προς έλεγχο το χαρτοφυλάκιο δανείων της Ελληνικής Τράπεζας και του Συνεργατισμού, στην KPMG η Τράπεζα Κύπρου και η Russian Commercial Bank, ενώ ο οίκος Grant Thornton αναλαμβάνει την Alpha Bank Cyprus. Η αξιολόγηση των φακέλων των δανείων από τους οίκους θα γίνεται σε συνεργασία με την Κεντρική Τράπεζα η οποία θα είναι ενήμερη για τις εξελίξεις και θα δίνει τις κατευθυντήριες γραμμές. Η αξιολόγηση αναμένεται να ολοκληρωθεί τον Ιούνιο και θα αποτελεί την πρώτη ένδειξη αν οι τράπεζες χρειάζονται κεφάλαια πριν αρχίσει η δεύτερη διαδικασία των stress tests από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ). Οι λεπτομέρειες της άσκησης, που θα περιλαμβάνει το σενάριο, θα ανακοινωθούν μεταξύ του Απριλίου και του Μαΐου.
Τι προβλέπουν τα stress test
Όσον αφορά στο κατώτατο όριο κεφαλαίου, το σενάριο βάσης θα προβλέπει 8% για τα Κύρια Βασικά Ίδια Κεφάλαια (Common Equity Tier 1) ενώ το ακραίο σενάριο 5,5%. Οι αρμόδιες Αρχές ωστόσο έχουν την ευχέρεια να θέτουν πιο αυστηρά κριτήρια. Παράλληλα, εκτός από την κοινή δέσμη κινδύνων οι αρμόδιες αρχές σε κάθε χώρα επιτρέπεται να υποβάλλουν τις τράπεζες και σε κίνδυνους που έχουν να κάνουν με τις ιδιαιτερότητες της κάθε χώρας. Η μεθοδολογία και τα σενάρια αναμένεται να δημοσιευθούν τον Απρίλιο του 2014 και τα αποτελέσματα της κάθε τράπεζας στο τέλος Οκτωβρίου.
Σύμφωνα με ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Αρχής Τραπεζών, η πανευρωπαϊκή άσκηση έχει σχεδιαστεί για να παρέχει τους επόπτες, τους συμμετέχοντες της αγοράς και τα ιδρύματα με σταθερά στοιχεία για να ελεγχθεί και να αντιπαραβληθεί η ανθεκτικότητα των τραπεζών της ΕΕ σε αντίξοες συνθήκες.
Γι αυτό η Αρχή θα παρέχει στις αρμόδιες αρχές σταθερή και συγκρίσιμη μεθοδολογία η οποία θα τους επιτρέψει να προβούν σε μια αυστηρή αξιολόγηση της ανθεκτικότητας των τραπεζών υπό συνθήκες πίεσης.
Η άσκηση έχει σχεδιαστεί σε συντονισμό με την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, η οποία στο πλαίσιο της προετοιμασίας της για τον Ενιαίο Εποπτικό Μηχανισμό (SSM) διενεργεί μια ολοκληρωμένη αξιολόγηση που συμπεριλαμβάνει εκτίμηση κινδύνου, έλεγχο της ποιότητας των περιουσιακών στοιχείων και μια προσομοίωση ακραίων καταστάσεων.
Η άσκηση θα διενεργηθεί σε δείγμα 124 τραπεζών της ΕΕ που αντιπροσωπεύουν τουλάχιστον το 50% του κάθε εθνικού τραπεζικού τομέα.
Δεδομένων των στόχων της, η άσκηση θα διενεργηθεί με την υπόθεση για στατικό ισολογισμό που υποδηλοί ότι δεν θα υπάρξει ανάπτυξη και ότι θα υπάρχει ένα συνεχές επιχειρηματικό μείγμα και μοντέλο κατά τη διάρκεια του χρονικού περιθωρίου που θα κρατήσει η άσκηση. Η ανθεκτικότητα των τραπεζών της ΕΕ θα αξιολογηθεί για τριετή περίοδο (2014 – 2016).
Οι τράπεζες θα πρέπει να θέσουν υπό πίεση ένα κοινό κατάλογο κινδύνων συμπεριλαμβανομένων του πιστωτικού κινδύνου, του κινδύνου αγοράς, του κινδύνου του κράτους, της τιτλοποίησης και του κόστους χρηματοδότησης. Θα υποβληθούν σε πίεση και τα τραπεζικά και τα επιχειρηματικά στοιχεία, συμπεριλαμβανομένων των ανοιγμάτων εκτός ισολογισμού. Οι αρμόδιες αρχές μπορούν να συμπεριλάβουν επιπρόσθετους κινδύνους και στοιχεία που στα οποία είναι ευαίσθητος ο τραπεζικός τομέας της συγκεκριμένης χώρας εκτός των κοινών αλλά τα δημοσιευμένα αποτελέσματα θα πρέπει να επιτρέπουν την κατανόηση των επιπτώσεων της κοινής δέσμης των κινδύνων.
Ελλάδα: Με σφραγίδα Ντράγκι η συμφωνία
Το «πράσινο φως» από τον επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Μάριο Ντράγκι πήρε ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος Γιώργος Προβόπουλος για να προχωρήσει στην ανακοίνωση των αποτελεσμάτων των stress tests, με τις κεφαλαιακές ανάγκες των συστημικών τραπεζών να διαμορφώνονται στα 5,8 με 6,2 δισ. ευρώ. Η ΕΚΤ συντάσσεται απόλυτα με τη γραμμή της Τράπεζας της Ελλάδος σε ό,τι αφορά τον υπολογισμό των κεφαλαιακών αναγκών, καθώς το θέμα βρίσκεται στην απόλυτη δικαιοδοσία της εποπτικής αρχής της χώρας, που είναι δηλαδή η ΤτΕ, αποκρούοντας έτσι τις ενστάσεις του ΔΝΤ, που ανεβάζει τον λογαριασμό για τις ελληνικές τράπεζες στα 9 δισ. ευρώ. Ο κ. Γιώργος Προβόπουλος συναντήθηκε χθες το απόγευμα με τον επικεφαλής της ΕΚΤ και τον ενημέρωσε ότι σήμερα θα προχωρήσει στην ανακοίνωση των στρες τεστ, σημειώνοντας ότι αυτό αποτελεί συμβατικά κατοχυρωμένο δικαίωμα της ελληνικής πλευράς, η οποία έχει και την αρμοδιότητα να προχωρήσει σε τέτοιου είδους ανακοινώσεις.
Την ίδια ώρα κορυφαία πηγή του υπουργείου Οικονομικών σημειώνει ότι το θέμα θα παραπεμφθεί από τον Γ. Στουρνάρα στο Εurogroup, εφόσον το ΔΝΤ μπλοκάρει την ελληνική αξιολόγηση για το θέμα των κεφαλαιακών αναγκών στις τράπεζες. Μάλιστα πηγές του υπουργείου Οικονομικών επισημαίνουν ότι σε δύο προηγούμενα Εurogroup συμφωνήθηκε ότι αρμόδια αρχή για τα stress tests των ελληνικών τραπεζών είναι η ΤτΕ.
Στο ίδιο μήκος κύματος και Ευρωπαίος αξιωματούχος, ο οποίος ερωτηθείς χθες για το θέμα, επεσήμανε ότι η διεξαγωγή των τεστ αντοχής των τραπεζών δεν είναι αρμοδιότητα του ΔΝΤ, αλλά ούτε και του Εurogroup, αφήνοντας να εννοηθεί ότι η ΕΚΤ είναι αρμόδια. Ακόμα παραδέχθηκε ότι υπάρχουν διαφορετικές εκτιμήσεις και συγκεχυμένη εικόνα.
Στο μεταξύ, η επιμονή του ΔΝΤ να ανεβάζει διά του εκπροσώπου του στην τρόικα κ. Π. Τόμσεν τις κεφαλαιακές ανάγκες των τεσσάρων συστημικών τραπεζών στα 9 δισ. ευρώ από 6,2 δισ. ευρώ κατ΄ ανώτερο που εκτιμά η Τράπεζα της Ελλάδος, δημιουργεί άλλο ένα «θερμό» πεδίο αντιπαράθεσης με την κυβέρνηση. Μάλιστα, πλέον, με την πρόοδο που έχει επιτευχθεί στα υπόλοιπα πεδία της διαπραγμάτευσης (δημοσιονομικά μεγέθη, εργαλειοθήκη του ΟΟΣΑ), το ΔΝΤ... κατάφερε να αναγάγει τις τράπεζες σε υπ΄ αριθμόν ένα πρόβλημα της εν εξελίξει αξιολόγησης της ελληνικής οικονομίας. Κι αυτό παρότι, όπως λένε στο υπουργείο Οικονομικών, είναι πάγια και εκφρασμένη η θέση της ΕΚΤ ότι αρμόδια αρχή για να προσδιορίσει τις ανάγκες για εποπτικά κεφάλαια των εγχώριων τραπεζών είναι η Τράπεζα της Ελλάδος. Μάλιστα, σύμφωνα με κορυφαίο στέλεχος του υπουργείου Οικονομικών, ο εκπρόσωπος του ΔΝΤ φέρεται να επιζητεί να παραμείνει ανοικτή η έκθεση αξιολόγησης της τρόικας όσο δεν κλείνει το θέμα των τραπεζών.
Η ελληνική πλευρά θεωρεί ότι επί της ουσίας πρόκειται για μια προσπάθεια επίδειξης ισχύος καθώς εκτιμάται ότι το Ταμείο επιδιώκει να έχει ενεργό ρόλο στον ESM, τον μόνιμο δηλαδή ευρωπαϊκό μηχανισμό στήριξης.
Υπό τη σκεπή της ΕΚΤ
Σημειώνεται ότι από τον Νοέμβριο, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα θα εποπτεύει άμεσα περίπου 130 από τις μεγαλύτερες τράπεζες της Ευρωζώνης, στο πλαίσιο του σχεδίου για την τραπεζική ενοποίηση της. Οι υπόλοιπες 5.900 περίπου τράπεζες της περιοχής θα παραμείνουν υπό την εποπτεία των εθνικών Αρχών, αλλά η ΕΚΤ θα έχει αρμοδιότητες να παρεμβαίνει, εάν το θεωρεί αναγκαίο. Όπως ανακοινώθηκε, η ΕΚΤ θα έχει σημαντικές αρμοδιότητες, όσον αφορά τη λειτουργία των εμπορικών τραπεζών της ευρωζώνης, όταν θα αναλάβει την εποπτεία τους, προς τα τέλη του 2014, μεταξύ των οποίων την ανάκληση των τραπεζικών αδειών και την έγκριση των τραπεζικών εξαγορών. «Η ΕΚΤ θα είναι αποκλειστικά αρμόδια να χορηγεί και να ανακαλεί άδειες για τα πιστωτικά ιδρύματα και να αξιολογεί τις εξαγορές στρατηγικών ποσοστών σε όλα τα πιστωτικά ιδρύματα», αναφέρει σε έγγραφό της η κεντρική ευρωτράπεζα σχετικά με τη συνεργασία της με τις εθνικές εποπτικές Αρχές στο πλαίσιο του νέου Ενιαίου Εποπτικού Μηχανισμού.
Η ΕΚΤ θα αποφασίσει τον Σεπτέμβριο ή τουλάχιστον δύο μήνες πριν αναλάβει τον εποπτικό της ρόλο στις 4 Νοεμβρίου, ποιες τράπεζες θα είναι υπό την άμεση εποπτεία της. Ο σχετικός κατάλογος θα ανανεώνεται στη συνέχεια κάθε χρόνο. Εάν μία τράπεζα δεν εκπληρώνει για τρία συνεχή χρόνια κανένα από τα πέντε κριτήρια που έχει θέσει η ΕΚΤ για τον ορισμό των σημαντικών τραπεζών, θα εποπτεύεται και πάλι από τις εθνικές Αρχές. Οι επιλεγείσες μεγάλες τράπεζες θα παρακολουθούνται από τον Νοέμβριο από κοινές εποπτικές ομάδες, που θα αποτελούνται από μέλη των εθνικών Αρχών και της ΕΚΤ.
Daniele Nouy: Κάποιες τράπεζες πρέπει να κλείσουν
Η επικεφαλής της νέας εποπτικής Αρχής των τραπεζών της Ευρωζώνης, Daniele Nouy, προειδοποίησε ότι κάποια από τα πιστωτικά ιδρύματα δεν έχουν μέλλον και θα πρέπει να αφεθούν να «πεθάνουν», προαναγγέλλοντας μια πολύ πιο σκληρή προσέγγιση για την εποπτεία σε ολόκληρη την ευρωζώνη. «Κάποιες τράπεζες πρέπει να μην περάσουν τους ελέγχους οικονομικής ευρωστίας (stress tests) που θα γίνουν φέτος στην Ευρωζώνη για να κριθεί η διαδικασία αυτή αξιόπιστη», δήλωσε συγκεκριμένα η επικεφαλής της νέας εποπτικής Αρχής των τραπεζών της Ευρωζώνης, Ντανιέλ Νουί στην εφημερίδα Financial Times.
Ο πρόεδρος της ΕΚΤ Μάριο Ντράγκι έχει δηλώσει ότι πρέπει να υπάρξουν αποτυχίες τραπεζών, ώστε να είναι αξιόπιστοι οι έλεγχοι, σχόλιο που υπογράμμισε η κυρία Νουί στη συνέντευξή της. «Φαίνεται ότι είναι ακριβώς αυτό που αναμένουν οι αγορές από μία τέτοια άσκηση. Επομένως, ναι, πιθανόν αυτή είναι η περίπτωση. Δεν γνωρίζω πόσες τράπεζες πρέπει να αποτύχουν. Αυτό που γνωρίζω είναι ότι θέλουμε να έχουμε το υψηλότερο επίπεδο ποιότητας. Η αποτυχία μιας τράπεζας μπορεί να συμβεί», δήλωσε η κυρία Νουί στην εφημερίδα. Η συγχώνευση «κακών τραπεζών με καλές τράπεζες» δεν αποτελεί λύση, πρόσθεσε η κυρία Νουί, δηλώνοντας ότι πρέπει να γίνει αποδεκτό πως κάποιες τράπεζες δεν έχουν μέλλον.
