Στην ιστορία της σύγχρονης εκπαίδευσης, οι εξ αποστάσεως σπουδές αποτελούν ένα κεφάλαιο που διανοίγει ολοένα και περισσότερο τις πόρτες του στους φοιτητές παγκοσμίως, καθιστώντας την πρόσβασή τους στη γνώση πιο ευέλικτη, χωρίς σύνορα και περιορισμούς. Η υποχρεωτική φυσική παρουσία και οι παραδοσιακές φοιτητικές υποχρεώσεις εντός των πανεπιστημίων μετουσιώνονται πια σε μια online μορφή, που προσφέρει τη δυνατότητα μιας ισάξιας και ολοκληρωμένης ακαδημαϊκής σταδιοδρομίας, χωρίς να υστερεί στις προδιαγραφές των παραδοσιακών σπουδών.

Αυτή η σύγχρονη εκδοχή εκπαίδευσης σημειώνει πλέον μια αυξητική τάση στις προτιμήσεις των φοιτητών, κάτι που αποδεικνύεται πρόσφατα στην Κύπρο μεταξύ του χρονικού διαστήματος 2016-2017. Πιο συγκεκριμένα, από τους 35.551 φοιτητές σε Δημόσια και Ιδιωτικά Πανεπιστήμια της Κύπρου, οι 12681 ακολουθούν τη μέθοδο των εξ αποστάσεως σπουδών, πράγμα αξιόλογο ως αριθμητικό σύνολο για τα κυπριακά δεδομένα [1]. Ο αριθμός αυτός μάλιστα αυξάνεται χρόνο με το χρόνο, αφού το 2017-2018 οι φοιτητές έφτασαν τις 13315 [2]. Βασική προϋπόθεση βέβαια για την επιτυχή ολοκλήρωσή τους είναι οι φοιτητές να επιλέξουν ένα αξιόπιστο πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης, που θα τους εξασφαλίζει με κύρος και εγκυρότητα την απαιτούμενη αναγνώριση τίτλου σπουδών.

Γιατί σύγχρονη και ασύγχρονη; Η πιο χαρακτηριστική ιδιότητα της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης είναι ότι ξεδιπλώνεται σε δύο κατηγορίες, τη «σύγχρονη και την ασύγχρονη ταυτόχρονα», κάτι που κατέστησε τη διάδοση και την αποδοχή της ραγδαίες, ειδικότερα τα τελευταία χρόνια. Όντας σύγχρονη επιτρέπει στον εξ αποστάσεως φοιτητή να ζήσει τη διαδικασία της διδασκαλίας σε ζωντανή σύνδεση με τον καθηγητή στον ίδιο χρόνο αλλά σε διαφορετικό χώρο, συνήθως με την υποστήριξη μιας τηλεδιάσκεψης ( π.χ. χρήση δωματίου ζωντανής συζήτησης ή αλλιώς live chatroom). Στην ασύγχρονη εξ αποστάσεως εκπαίδευση, ο εκπαιδευόμενος μαθαίνει όχι μόνο σε διαφορετικό χώρο από τον καθηγητή, αλλά και σε διαφορετικό χρόνο από την παράδοση ή δημιουργία του μαθήματος. Πρόκειται για ένα ιδιαίτερα σημαντικό πλεονέκτημα που παρέχεται μέσα από τις υπηρεσίες του διαδικτύου και σίγουρα εξυπηρετεί σε μεγάλο βαθμό κάθε φοιτητή που εκείνη τη στιγμή αδυνατεί να συμμετέχει στα μαθήματα. 

Ποια τα online εργαλεία; Το να σπάζει βέβαια αυτό το φράγμα του τόπου και του χρόνου δεν θα μπορούσε να συμβεί χωρίς τη χρήση της τεχνολογίας και της πληροφορικής. Μέσω της αξιοποίησής τους γεφυρώνεται κάθε διδακτικό κενό, προσφέροντας στους φοιτητές τα κατάλληλα εργαλεία για να εξοικειωθούν με αυτό τον τρόπο σπουδών, αλλά και να διεκπεραιώσουν τις φοιτητικές τους υποχρεώσεις. Σε αυτό το πλαίσιο, υπάρχουν διαδικτυακές πλατφόρμες διδασκαλίας με online classrooms και διαδραστικά συστήματα που επιτυγχάνουν την επικοινωνία και αλληλεπίδραση μεταξύ εκπαιδευόμενων και εκπαιδευτών. Ακόμα, το εκπαιδευτικό υλικό παρέχεται online, όπως και η δυνατότητα εκπόνησης γραπτών εργασιών, συμμετοχής σε συζητήσεις ή φοιτητικές ομάδες, αλλά και η πρόσβαση στη βιβλιοθήκη του πανεπιστημίου. H τεχνική υποστήριξη διατίθεται συνήθως σε 24ωρη βάση. Όλα αυτά τα μέσα προάγουν αδιαμφισβήτητα τη μάθηση, καθιστούν κάθε εξ αποστάσεως φοιτητή μέλος ενός συνόλου, ενώ εξυπηρετούν τις εκάστοτε μαθησιακές ανάγκες του κάθε εκπαιδευόμενου.

Ποια τα οφέλη; Κατανοούμε λοιπόν ότι τα πλεονεκτήματα που απορρέουν εύλογα μέσω της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης είναι πολλά, γι’ αυτό και πλέον αποτελεί μια βασική και όχι εναλλακτική επιλογή σπουδών. Ανάμεσα σε αυτά είναι το ότι ο φοιτητής γίνεται «επικεφαλής» της μαθησιακής του πορείας, καθώς μαθαίνει να είναι ανεξάρτητος, να καλλιεργεί την κριτική του σκέψη και να διαχειρίζεται τον χρόνο του ορθά και εποικοδομητικά. Εξοικειώνεται, εξελίσσεται και γίνεται αποδοτικός μέσα σε ένα δομημένο online περιβάλλον εκμάθησης, βιώνοντας μια καινοτόμα εμπειρία. Αναγνωρίζει και θέτει προτεραιότητες, ανταποκρίνεται υπεύθυνα σε προθεσμίες και φυσικά έχει την ευελιξία να βρει τη χρυσή τομή της ισορροπίας ανάμεσα στη δουλειά ή την οικογένειά του.

Συνοψίζοντας, αξίζει να τονίσουμε ξανά ότι κάθε φοιτητής πρέπει να αξιολογήσει σωστά την επιλογή του Πανεπιστημίου που προσφέρει εξ αποστάσεως προγράμματα σπουδών. Πρέπει να έχει κατά νου να είναι έγκυρα, αξιόπιστα και αναγνωρισμένα,  ώστε να μετρήσει η αξία τους στη μετέπειτα επαγγελματική του πορεία και να  μην μένει εν τέλει «ξεκρέμαστος». Στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου για παράδειγμα,  οι φοιτητές έχουν την ευκαιρία να επιλέξουν το εξ αποστάσεως πρόγραμμα σπουδών που τους ενδιαφέρει (πτυχιακό ή μεταπτυχιακό), εξασφαλίζοντας έγκυρα αναγνωρισμένους και αξιολογημένους τίτλους σπουδών από τον Κυπριακό Φορέα Διασφάλισης και Πιστοποίησης της Ανώτερης Εκπαίδευσης και από τον ΔΟΑΤΑΠ στην Ελλάδα. Ταυτόχρονα, έχει στη διάθεσή του 24ωρη υποστήριξη και διδασκαλία από εξειδικευμένους καθηγητές, ένα τεχνολογικά καινοτόμο και προηγμένο μοντέλο online πλατφόρμας, καθώς και όλα τα απαραίτητα εργαλεία για να ολοκληρώσει τις εξ αποστάσεως σπουδές του ισάξια με τις παραδοσιακές, με στόχο να  διεκδικήσει δυναμικά τη θέση που του αξίζει  στη σημερινή απαιτητική αγορά εργασίας.

[1] Πηγή: Υπουργείο Παιδείας & Πολιτισμού. (2017). « Χαρτογράφηση Εκπαιδευτικού Πεδίου Ανώτερης & Ανώτατης Εκπαίδευσης για την Ακαδημαϊκή Χρονιά 2016-2017»

[2] Πηγή: Υπουργείο Παιδείας & Πολιτισμού. (2018). « Χαρτογράφηση Εκπαιδευτικού Πεδίου Ανώτερης & Ανώτατης Εκπαίδευσης για την Ακαδημαϊκή Χρονιά 2017-2018»