Επείγουσα και επί της ουσίας συζήτηση του θέματος των ιδιωτικοποιήσεων στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Οικονομικών ζητούν οι συντεχνίες των εργαζομένων στην ΑΗΚ, με επιστολή τους προς τον Πρόεδρο και τα μέλη της Βουλής των Αντιπροσώπων. Επιμένουν στα περί αντισυνταγματικότητας των ιδιωτικοποιήσεων, τονίζοντας σε επιστολή τους προς τη Βουλή ότι «η μεταφορά της Αρχής από το Δημόσιο Δίκαιο στο Ιδιωτικό, είναι αντισυνταγματική». Το ζήτημα θα παραπεμφθεί στην αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή και αν κριθεί αναγκαίο, θα ζητηθεί γνωμάτευση από τη Νομική Υπηρεσία, αναφέρει σε δηλώσεις του στο Sigmalive, ο Πρόεδρος της Βουλής.
Ζητούν επίσης από τους αρχηγούς των κοινοβουλευτικών κομμάτων συνάντηση για ανάπτυξη των θέσεων τους.
Στην επιστολή τους, οι συντεχνίες ΕΠΟΠΑΗ, ΣΗΔΗΚΕΚ, ΣΕΠΑΗΚ και ΣΥΒΑΗΚ αναφέρουν ότι ο Οδικός Χάρτης των Ιδιωτικοποιήσεων «συντάχθηκε ερήμην των Οργανισμών και των εργαζομένων και χωρίς κανένα διάλογο» και πως η όλη διαδικασία «δεν έγινε με διαφάνεια και σε κανένα στάδιο δεν επιτράπηκε να ακουστεί καμιά διαφορετική ή άλλη άποψη και δεν λήφθηκε καθόλου υπόψη η θέση των Κομμάτων».
Παράλληλα, οι συντεχνίες κάνουν λόγο για «μεγάλη μυστικοπάθεια» στην ετοιμασία νομοσχεδίου που αφορά τη μεταφορά των εξουσιών και αρμοδιοτήτων της Βουλής όσον αφορά την διαχείριση των οργανισμών κοινής ωφέλειας στο Υπουργικό Συμβούλιο με σκοπό την ανάθεση τους σε Μονάδα Αποκρατικοποιήσεων. Θεωρούν ότι στόχος του νομοσχεδίου είναι «να διαλυθεί ένας οργανισμός κοινής ωφέλειας, όπως η Αρχή Ηλεκτρισμού Κύπρου, χωρίς σοβαρά επιχειρήματα και τεκμηρίωση, και χωρίς να ληφθεί υπόψη το συμφέρον του τόπου».
Ιδιαίτερα για την ΑΗΚ, υπογραμμίζουν ότι «χωρίς να υπάρχει η έγνοια για επιβίωση όλων των ζωτικών υπηρεσιών της, κατά το δοκούν και προκλητικά χαράσσεται ο διαμελισμός και κατακερματισμός της σε τέσσερις ξεχωριστές νομικές οντότητες ιδιωτικού δικαίου επιτυγχάνοντας έτσι εξουδετέρωση οποιουδήποτε ελέγχου και λογοδοσίας προς τη Βουλή».
Κατά τις συντεχνίες της ΑΗΚ δεν έχουν ληφθεί υπόψη έννοιες όπως «η συνταγματικότητα, η ασφάλεια του εφοδιασμού, η ασφάλεια του συστήματος, η ασφάλεια του κράτους, η υπευθυνότητα έναντι των επενδύσεων της ΑΗΚ και σίγουρα το καλό της οικονομίας και η τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος». Αναφέρονται ακόμα σε «εύκολο ξεπούλημα, που σε τελική ανάλυση μεταξύ άλλων, θα οδηγήσει και στην εκμετάλλευση των καταναλωτών».
«Γιατί δεν έγινε σοβαρή προσπάθεια για εναλλακτική λύση; Γιατί η Τρόικα επιμένει, αν επιμένει, στην ιδιωτικοποίηση οργανισμών κοινής ωφελείας, τη στιγμή που το Κράτος βρίσκεται σε δεινή οικονομική κατάσταση; Αυτή η στάση δεν οδηγεί στο ξεπούλημα κρατικών πόρων σε εξευτελιστικές τιμές με εθνικούς και κοινωνικούς κινδύνους;» είναι ερωτήματα που τίθενται από πλευράς των τεσσάρων συντεχνιών.
Επικαλούνται παράλληλα νομική γνωμάτευση βάσει της οποίας η μεταφορά της ΑΗΚ από το Δημόσιο Δίκαιο στο Ιδιωτικό, είναι αντισυνταγματική.
Οι συντεχνίες αναφέρουν ότι αναμένουν από τη Βουλή να μην εκχωρήσει τα κυριαρχικά της δικαιώματα και υποχρεώσεις σε οποιαδήποτε επιτροπή ή μονάδα αποκρατικοποιήσεων.
Σημειώνουν ακόμα ότι θα διεκδικήσουν «με ανιδιοτέλεια και με κάθε νόμιμο τρόπο» τη στήριξη της ΑΗΚ.
Παραθέτοντας τα επιχειρήματά τους κατά της ιδιωτικοποίησης της ΑΗΚ, οι συντεχνίες αναφέρουν, μεταξύ άλλων, ότι η αξία της ΑΗΚ βασισμένη σε ιστορική καταγραφή, ανέρχεται στα €2,1 δισ. και διερωτούνται ποια είναι η σκοπιμότητα να συμπεριληφθεί μαζί με άλλους Οργανισμούς και κρατική περιουσία και να προσφερθούν μαζί μειοδοτικά στο €1,4 δισ.
Επίσης επικαλούνται τα συμπεράσματα του Συμβουλίου Εθνικής Οικονομίας, σύμφωνα με τα οποία «η αγορά ενέργειας στην Κύπρο είναι υπό διαμόρφωση και υπάρχει αρκετά μεγάλη αβεβαιότητα ως προς την τελική μορφή της αγοράς, το ρόλο της ΑΗΚ, τη διαθεσιμότητα φυσικού αερίου, τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, τη σύνδεση του ηλεκτρικού δικτύου με το Ισραήλ και Ελλάδα, την κ.λπ. Με αυτά τα δεδομένα, είναι αμφίβολο κατά πόσο θα επιδειχθεί ενδιαφέρον από επενδυτές ή αν θα εξασφαλιστούν τα επιθυμητά ανταλλάγματα. Η ίδια η ΑΗΚ είναι σε δύσκολη θέση. Σημαντικό μέρος του παραγωγικού της δυναμικού είναι ανενεργό λόγω μειωμένης ζήτησης ένεκα της κρίσης. Ενώ η ίδια παραμένει εγκλωβισμένη στο ακριβό diesel, το κόστος παραγωγής από φωτοβολταϊκά έχει πέσει κάτω από το κόστος παραγωγής της ΑΗΚ… Μια μετάβαση της ΑΗΚ σε ιδιοκτησιακό καθεστώς θα είναι πιο δύσκολη και τραυματική για αυτήν παρά για τη CYTA. Συχνά (αλλά όχι πάντα) παρατηρείται μείωση στην απασχόληση. Δεν υπάρχουν ασφαλείς ενδείξεις για τις επιπτώσεις στους καταναλωτές».
Ένα ακόμα εκ των επιχειρημάτων των συντεχνιών είναι ότι στην πλειοψηφία των χωρών της Ευρώπης, όπως Σλοβενία, Λετονία, Σουηδία, Ουγγαρία, Λιθουανία και Εσθονία ο τομέας της ηλεκτρικής ενέργειας ανήκει 100% στο κράτος, ενώ σε χώρες όπως η Γαλλία, η Ρουμανία, η Δανία, η Τσεχία και η Πολωνία κυριαρχεί ο κρατικός έλεγχος στον τομέα του ηλεκτρισμού και σημειώνουν ότι «εκεί που δοκιμάστηκε η ιδιωτικοποίηση του τομέα ενέργειας, τούτο απέτυχε παταγωδώς και σήμερα παρατηρείται μια τάση επαναφοράς της ηλεκτροδότησης στο δημόσιο τομέα».
Σύμφωνα με τις συντεχνίες της ΑΗΚ:
Οι υποστηρικτές της πρότασης ενώ θέτουν το δίλημμα της μνημονιακής δέσμευσης για εξεύρεση ποσού €1,4 δις από κρατική περιουσία για την αποφυγή των ιδιωτικοποιήσεων, εύλογα δημιουργούν τους πιο κάτω προβληματισμούς:
- Γιατί δεν έγινε σοβαρή προσπάθεια για εναλλακτική λύση;
- Γιατί η Τρόικα επιμένει, αν επιμένει, στην ιδιωτικοποίηση Οργανισμών Κοινής Ωφελείας, τη στιγμή που το Κράτος βρίσκεται σε δεινή οικονομική κατάσταση;
- Αυτή η στάση δεν οδηγεί στο ξεπούλημα κρατικών πόρων σε εξευτελιστικές τιμές με εθνικούς και κοινωνικούς κινδύνους;
Μέρος της επιστολής των συντεχνιών προς τη Βουλή:
Σύμφωνα με νομική γνωμάτευση που έχουν στη διάθεση τους οι συντεχνίες, «η μεταφορά της ΑΗΚ από το Δημόσιο Δίκαιο στο Ιδιωτικό, είναι αντισυνταγματική».
Όπως αντιλαμβανόμαστε, προσθετουν οι συντεχνίες, «η όλη διαδικασία που ακολουθείται αποτελεί προσπάθεια εξουδετέρωσης της Βουλής και αποστέρησης αρμοδιοτήτων της, γεγονός που είναι δυνατόν να αποβεί σε βάρος της οικονομίας του τόπου. Αναμένουμε πως η ίδια η Βουλή, αιρόμενη στο ύψος των περιστάσεων και λαμβάνοντας υπόψη τις ευθύνες της έναντι των πολιτών και το δημόσιο συμφέρον, δεν θα εκχωρήσει τα κυριαρχικά της δικαιώματα και υποχρεώσεις σε οποιαδήποτε επιτροπή ή μονάδα αποκρατικοποιήσεων».
Στην ανακοίνωση τους, οι συντεχνίες αναφέρουν παράλληλα ότι «εμείς ως άμεσα επηρεαζόμενοι και αποκλειστικά εκπροσωπούντες τους εργαζομένους στην ΑΗΚ, με βάση την εργασιακή μας ιδιότητα, τις υποχρεώσεις και δικαιώματα που απορρέουν από αυτή, θα διεκδικήσουμε με ανιδιοτέλεια και με κάθε νόμιμο τρόπο τη στήριξη του Οργανισμού μας».
Τέλος, καλούν «τους Αντιπροσώπους του λαού, όπως το θέμα τεθεί ως επείγον ενώπιον της αρμόδιας Κοινοβουλευτικής Επιτροπής για να συζητηθεί και να υπάρξει διάλογος επί της ουσίας, αφού τούτο δεν το έπραξε η Εκτελεστική Εξουσία. Παράλληλα, από τους Αρχηγούς των Κομμάτων ζητούμε συνάντηση για ανάπτυξη των θέσεων μας».
Ομήρου: Το ζήτημα θα παραπεμφθεί στην αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή
Σε δηλώσεις του στο Sigmalive, ο Πρόεδρος της Βουλής Γιαννάκης Ομήρου ανέφερε ότι το ζήτημα θα παραπεμφθεί στην αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή για συζήτηση. Όταν λάβουμε το νομοσχέδιο, τότε θα ζητηθεί γνωμάτευση από τη Νομική Υπηρεσία, σημείωσε ο κ. Ομήρου.
Σχόλια / Επιχειρήματα κατά της ιδιωτικοποίησης της ΑΗΚ, σύμφωνα με την ανακοίνωση των συντεχνιών:
• Η Κυβέρνηση, πριν αποφασίσει να υιοθετήσει τα χρονοδιαγράμματα ιδιωτικοποίησης της ΑΗΚ, ποια ερμηνεία έδωσε στα συμπεράσματα του Συμβουλίου Εθνικής Οικονομίας; Από την έκθεση του, την οποία εντοπίσαμε στα ΜΜΕ, μεταφέρουμε αυτολεξί τα εξής:
Η αγορά Ενέργειας στην Κύπρο είναι υπό διαμόρφωση. Υπάρχει αρκετά μεγάλη αβεβαιότητα ως προς την τελική μορφή της αγοράς, το ρόλο της ΑΗΚ, τη διαθεσιμότητα Φυσικού Αερίου, τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, τη σύνδεση του ηλεκτρικού δικτύου με το Ισραήλ και Ελλάδα, την κ.λπ. Με αυτά τα δεδομένα, είναι αμφίβολο κατά πόσο θα επιδειχθεί ενδιαφέρον από επενδυτές ή αν θα εξασφαλιστούν τα επιθυμητά ανταλλάγματα.
Η ίδια η ΑΗΚ είναι σε δύσκολη θέση. Σημαντικό μέρος του παραγωγικού της δυναμικού είναι ανενεργό λόγω μειωμένης ζήτησης ένεκα της κρίσης. Ενώ η ίδια παραμένει εγκλωβισμένη στο ακριβό diesel, το κόστος παραγωγής από φωτοβολταϊκά έχει πέσει κάτω από το κόστος παραγωγής της ΑΗΚ… Μια μετάβαση της ΑΗΚ σε ιδιοκτησιακό καθεστώς θα είναι πιο δύσκολη και τραυματική για αυτήν παρά για τη CYTA.
Συχνά (αλλά όχι πάντα) παρατηρείται μείωση στην απασχόληση.
Δεν υπάρχουν ασφαλείς ενδείξεις για τις επιπτώσεις στους καταναλωτές.
• Η Ευρωπαϊκή Ένωση λόγω του μικρού και απομονωμένου συστήματος, του μικρού μεγέθους της αγοράς και της μεγάλης απαιτούμενης επένδυσης κεφαλαίων, αναγνωρίζει για το καλώς νοούμενο συμφέρον στην Κυπριακή Δημοκρατία, η ΑΗΚ να λειτουργεί μέσα στα πλαίσια της Αγοράς ως καθετοποιημένη επιχείρηση με λογιστικό και λειτουργικό διαχωρισμό των Υπηρεσιών της και όχι με τον διαμελισμό της σε εταιρείες, όπως το πλάνο προβλέπει. Δεν είναι τυχαίο ούτε προνομιακή μεταχείριση της Κύπρου, που η Ευρωπαϊκή Ένωση για μείωση του κόστους παραχώρησε και πρόσθετες εξαιρέσεις, τις οποίες επιπόλαια η Πολιτεία δεν αξιοποίησε.
• Η αξία της ΑΗΚ βασισμένη σε ιστορική καταγραφή, ανέρχεται στα €2,1 δις και διερωτόμαστε ποια είναι η σκοπιμότητα να συμπεριληφθεί μαζί με άλλους μάλιστα Οργανισμούς και Κρατική περιουσία και να προσφερθούν μαζί μειοδοτικά στο €1,4 δις.
• Η Κυβέρνηση, ετοιμάζοντας τα χρονοδιαγράμματα που αναφέραμε, διακηρύττει ότι δεν θα ξεπουλήσει Οργανισμούς Δημόσιας Ωφέλειας σε καιρούς ύφεσης, αλλά σε περίοδο ανάπτυξης, οπότε και θα εξασφαλιστούν καλύτερες τιμές.
Σύμφωνα με δηλώσεις επιφανούς Οικονομολόγου τούτο είναι ένα οικονομικό ψέμα ή μια οικονομική ανακρίβεια, επειδή μέχρι το τέλος της ύφεσης θα έχουμε απωλέσει το 20% της αξίας της Κυπριακής Οικονομίας. Οι τιμές των περιουσιακών στοιχείων ακόμα και το 2016, όταν όπως αναμένεται θα αρχίσει η ανάπτυξη, θα είναι περίπου 15% πιο κάτω από ό,τι ήσαν προτού μπούμε στην ύφεση.
Η απορία είναι εύλογη. Γιατί αυτή η επιμονή σε καθορισμό χρονοδιαγραμμάτων από τώρα και μάλιστα με χαμηλά προκαθορισμένο το αναμενόμενο ποσό;
• Η ΑΗΚ έχει μέση απόδοση μόνο 4,5% επί του κεφαλαίου της επειδή επιτελεί Κοινωνικό ρόλο και προσφορά. Οποιοσδήποτε επενδύσει στην πραγματική αξία της, αντιλαμβανόμαστε όλοι πως δεν θα αποδεχόταν τέτοια απόδοση και με μαθηματική ακρίβεια σε τυχόν ιδιωτικοποιήσεις, η τιμή του ηλεκτρισμού θα ανέβει κατακόρυφα.
• Στον Οδικό Χάρτη Ιδιωτικοποιήσεων καμιά μνεία και καμιά πρόνοια δεν γίνεται για τις χιλιάδες οικογενειών, εργαζομένων και συνταξιούχων στην ΑΗΚ. Μήπως το οικονομικό κόστος που προκύπτει από τα εργασιακά και συνταξιοδοτικά δικαιώματα των οικογενειών αυτών θα μεταφερθεί στο Κράτος και να υποθέσουμε ότι ο ιδιώτης θα αναλάβει τα όποια εισοδήματα της ΑΗΚ εργοδοτώντας πιθανόν και μη Κύπριους πολίτες;
• Το σοβαρότερο πρόβλημα που αντιμετωπίζει σήμερα το Κράτος και ο κυπριακός λαός είναι η μάστιγα της ανεργίας και η απουσία της ανάπτυξης. Το σχεδιαζόμενο ξεπούλημα των Οργανισμών, δεν συμβάλλει στη βελτίωση του προβλήματος αυτού καθώς, επένδυση κεφαλαίων στον τομέα της Ηλεκτρικής Ενέργειας δεν θα δημιουργήσει νέες θέσεις εργασίας ούτε και θα επιλύσει το πρόβλημα της ανεργίας, τουναντίον θα το επιδεινώσει.
Αν το Κράτος επιδιώκει, όπως δηλώνει, να υπάρξουν επενδύσεις για την ανάπτυξη της οικονομίας, τότε θα πρέπει να στοχεύσει ότι αυτές θα πρέπει να εστιάζονται σε παραγωγικούς τομείς, μέσω επιχειρήσεων, που με τη σειρά τους θα δημιουργήσουν θέσεις εργασίας για να παταχθεί ο κύριος αίτιος της ύφεσης η ΑΝΕΡΓΙΑ.
• Σε διάφορες χώρες της Ευρώπης η καταπληκτική πλειοψηφία όπως Σλοβενία, Λετονία, Σουηδία, Ουγγαρία, Λιθουανία και Εσθονία ο τομέας της ηλεκτρικής ενέργειας ανήκει 100% στο Κράτος. Επίσης, σε χώρες όπως η Γαλλία, η Ρουμανία, η Δανία, η Τσεχία και η Πολωνία κυριαρχεί ο κρατικός έλεγχος στον τομέα του ηλεκτρισμού.
Εκεί που δοκιμάστηκε η ιδιωτικοποίηση του τομέα Ενέργειας, τούτο απέτυχε παταγωδώς και σήμερα παρατηρείται μια τάση επαναφοράς της ηλεκτροδότησης στον Δημόσιο Τομέα. Έτσι με γοργούς ρυθμούς σε χώρες της Ευρωζώνης παρατηρείται επανακρατικοποίηση του τομέα Ηλεκτρικής Ενέργειας λόγω της αύξησης του κόστους, της αναποτελεσματικότητας, της ανασφάλειας, της ελλιπούς εξυπηρέτησης του καταναλωτή και της υποβάθμισης των προσφερόμενων υπηρεσιών.
Η Βουλγαρία στην απόγνωση των πολιτών αναγκάστηκε να επανακρατικοποιήσει την Ηλεκτρική Ενέργεια.
Ακόμα και στη Γερμανία πέραν των χιλίων δήμων και κοινοτήτων διακοσίων μεγάλων πόλεων όπως το Αμβούργο, με κινητοποιήσεις και δημοψηφίσματα η ηλεκτροδότηση επιστρέφει στο Κράτος.
Στην Αγγλία έξι διεθνείς εταιρείες, που είχαν υπό τον έλεγχο τους την ηλεκτρική ενέργεια συμφώνησαν και επέβαλαν, τύπου καρτέλ, αύξηση πέραν του 10% στην τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος παρά την διαφωνία του ρυθμιστή, με αποτέλεσμα σήμερα εκατομμύρια Άγγλοι να κάνουν δάνεια για να πληρώσουν τις αυξήσεις που τους επεβλήθησαν.
Στην Ιρλανδία ενώ υπήρχε μνημονιακή υποχρέωση για ιδιωτικοποίηση της ηλεκτρικής ενέργειας, η χώρα βγήκε από το μνημόνιο χωρίς να το πράξει.
Μεγάλο παράδειγμα για τη λειτουργία ιδιωτικών εταιρειών στον τομέα του ηλεκτρισμού είναι το Black Out της California με τραγικές συνέπειες στην οικονομία και στην ασφάλεια.
• Από δημοσκοπήσεις που έγιναν καταδεικνύεται ότι ο Κυπριακός λαός τάσσεται εναντίον των ιδιωτικοποιήσεων. Οποιαδήποτε ιδιωτικοποίηση της ΑΗΚ θα έχει καταστροφικές συνέπειες στην οικονομία και ασφάλεια του τόπου, θα επιφέρει σοβαρά πλήγματα στην κοινωνική συνοχή και θα συντελέσει στην αποδιοργάνωση του Κράτους.
Όταν χώρες με τεράστια αγορά όπως αυτές που προαναφέραμε, με πλουραλισμό στην μορφή παραγωγής ηλεκτρισμού, όπως πυρηνική ενέργεια, φυσικό αέριο, αιολική ενέργεια και υδροηλεκτρισμό, και με το πλεονέκτημα τα ηλεκτρικά δίκτυα τους να είναι διασυνδεδεμένα μεταξύ των χωρών, θεωρούν ότι τα συμφέροντα του τόπου τους επιβάλλουν να έχουν υπό κρατικό έλεγχο την ηλεκτρική ενέργεια, πόσο μάλλον η μικρή Ημικατεχόμενη και απομονωμένη Κυπριακή Δημοκρατία;
