Με ένα σακίδιο στον ώμο με τα απολύτως απαραίτητα. Κάποιοι άλλοι, με ότι τους βρήκε ο πόλεμος. Με φόβο και αγωνία. Με ένα μυαλό χαμένο και ανακατεμένο. Με ένα σωρό αναπάντητα ερωτήματα. Γιατί σε αυτούς; Πότε θα επιστρέψουν; Θα επιστρέψουν ή θα πρέπει να συνηθίσουν στη νέα πραγματικότητα;

Έτσι φτάνουν καθημερινά στα σύνορα οι Ουκρανοί εκτοπισμένοι. Φεύγουν να γλυτώσουν τον πόλεμο. Με αξιοπρέπεια και με ελπίδα.

Ο 25χρονος Κύπριος Γιώργος Θεοφάνους με καταγωγή από τη Ξυλοφάγου, άφησε για λίγο τις σπουδές του στον Πειραιά και έσπευσε από την πρώτη στιγμή στα σύνορα Ρουμανίας – Ουκρανίας για να βοηθήσει τους πρόσφυγες με όποιον τρόπο του ζητηθεί.

Και αυτός με ένα σάκο στην πλάτη αποφάσισε να συναντήσει τους πρόσφυγες. Να στηρίξει τους δοκιμαζόμενους Ουκρανούς. Να κάνει τα ασυνόδευτα να χαμογελάσουν και να δώσει ελπίδα στις μάνες ότι θα ξαναδούν τα παιδιά τους που έμειναν για να πολεμήσουν.

Ο Γιώργος μίλησε στο SigmaLive και περιέγραψε όσα είδε με τα μάτια του. Όσα συνάντησε στα σύνορα, τι του μένει χαραγμένο και πώς ο εθελοντισμός αλλάζει τον άνθρωπο.

Πότε αποφάσισες να πας εθελοντής;

Εθελοντής αποφάσισα να πάω με το πού ξεκίνησε ο πόλεμος στην Ουκρανία. Ένιωσα μέσα μου την ανάγκη να βοηθήσω με όποιο τρόπο μπορώ. Η απόφαση ήρθε στις πρώτες δύο βδομάδες του πολέμου. Τότε είχε γίνει και η ανακοίνωση της ομάδας του «Άλλου Ανθρώπου».

Που είσαι εθελοντής και πόσο καιρό έκανες στην Ουκρανία; Πόσοι εθελοντές είστε συνολικά;

Έχω εθελοντική δράση με διάφορους οργανισμούς. Ο ένας είναι ο «Άλλος Άνθρωπος», συμμετείχα και με την ομάδα του «The Love van», ενώ είμαι και δόκιμος εθελοντής Σαμαρείτης - Διασώστης στον Ελληνικό Ερυθρό Σταυρό.

Πήγα στα σύνορα της Ρουμανίας με την Ουκρανία στις 15 Μαρτίου και επέστρεψα 25 Μαρτίου. Με τον «Άλλο Άνθρωπο» είμασταν περίπου 90 εθελοντές, ενώ με την ομάδα του «The Love van» είμασταν 8 άτομα.

Ποιες είναι οι αρμοδιότητες σου;

Οι κύριε αρμοδιότητες μας ήταν η παρασκευή και διανομή φαγητού, αλλά και η παροχή ειδών πρώτης ανάγκης. Φιλοξενούσαμε οικογένειες που ήθελαν τη βοήθεια μας. Ακόμη ετοιμάζαμε και στέλναμε φαγητό και φάρμακα στους εγκλωβισμένους Ουκρανούς.

Σε ποια περιοχή βρισκόσουν;

Ξεκίνησα με πτήση από Αθήνα προς Θεσσαλονίκη, μετά με πτήση έφτασα στο Βουκουρέστι και από εκεί με άλλη πτήση έφτασα στο Suceava. Εκεί με παρέλαβαν με αυτοκίνητο και με πήραν στο Botosani. Έτσι φτάσαμε στο Siret που ήταν τα σύνορα της Ρουμανίας με την Ουκρανία.

Οι εθελοντές έφταναν είτε οδικώς με ταξίδι 30 ωρών από Αθήνα, είτε με πτήσεις. Οι εθελοντές έφταναν με όποιον τρόπο μπορούσαν. Όταν τέλειωσε η αποστολή μου με την ομάδα του «Άλλου Ανθρώπου» στο Siret, τότε αποφάσισα να συνεχίσω με την ομάδα του «The Love van» και έφτασα στο λιμάνι του Isaccea το οποίο είναι πολύ κοντά στην Οδυσσό.

Τι συνάντησες εκεί και ποια ήταν η πρώτη σου σκέψη μόλις έφτασες στα σύνορα;

Ήμουν προετοιμασμένος ότι θα δω εικόνες που θα έμεναν χαραγμένες στη μνήμη μου. Είχα φόβο για το τι θα έβλεπα και πως θα μπορέσω να βοηθήσω τους ανθρώπους.

Επιπλέον υπήρχε και η έλλειψη επικοινωνίας λόγω της γλώσσας. Ρωτούσα τον εαυτό αν μπορώ να βοηθήσω τους πρόσφυγες. Δεν είναι εύκολο κάποιος να φεύγει από το σπίτι του και από τον τόπο του. Έχασαν δικούς τους ανθρώπους. Πρέπει να είσαι συγκρατημένος και να τους αντιμετωπίζεις με αξιοπρέπεια. Το να προσπαθήσεις να ταΐσεις το φαγητό που τους ετοίμασες δεν είναι το καλύτερο πράγμα για αυτούς τους ανθρώπους. Το μόνο που θέλουν είναι να πιάσουν ότι χρειάζονται και να προχωρήσουν το ταξίδι τους.

Ποια είναι η πιο τραγική εικόνα που αντίκρισες;

Η πιο τραγική εικόνα που συνάντησα ήταν στο Siret. Από το απόγευμα η θερμοκρασία ήταν 0 μέχρι -13. Τα ασυνόδευτα παιδιά είχαν ένα πολύ παράξενο βλέμμα. Άφηναν πίσω τα πάντα, αλλά ήταν τόσο αθώα που δεν μπορούσαν να καταλάβουν τις πραγματικές επιπτώσεις που έχει ο πόλεμος στη ζωή τους. Έβλεπα ένα παιδί το οποίο ήξερε ότι έφευγε μακριά από τους γονείς του, αλλά δεν είχε την επίγνωση ότι μπορεί να μην τους ξαναδεί.

Ήταν πολύ δυνατή εικόνα και εμπειρία γιατί τους δίναμε γλυκά και παιχνίδια και εισπράτταμε αγάπη. Δεν είχαν επίγνωση τι συμβαίνει πραγματικά, αλλά εμείς ξέραμε. Είχαν την παιδική αθωότητα μέσα τους και ταυτόχρονα έναν παράξενο πόνο που έφευγαν.

Ποιες είναι οι ανάγκες που έχουν οι πρόσφυγες;

Οι κύριες βασικές ανάγκες που έχουν οι πρόσφυγες είναι η υγειονομική περίθαλψη. Άνθρωποι έχουν προβλήματα υγείας. Μαζί μας ήταν η ελληνική ομάδα του Ερυθρού Σταυρού και η ομάδα των Εθελοντών Γιατρών του Κόσμου, οι οποίοι βοήθησαν στο μέγιστο. Επίσης χρειάζονται τροφή και ρουχισμό. Άνθρωποι φτάνουν με ένα backpack και θέλουν κάπου να μείνουν.

Οι πρόσφυγες έφευγαν για διάφορες χώρες. Ρουμανία, Πολωνία, Τουρκία, Ελλάδα. Πολλές φορές κληθήκαμε να τους φιλοξενήσουμε εκεί που μέναμε εμείς. Πολύ σημαντικό ήταν το θέμα με τα λεφτά. Κάποιοι δεν είχαν τίποτα μαζί τους και έπρεπε να τους παράσχουμε υλικά αγαθά. 

Τι θα μείνει χαραγμένο στη μνήμη σου;

Ήταν πάρα πολύ έντονη εμπειρία και από την πλευρά της επικοινωνίας με τους πρόσφυγες και από την πλευρά της συνύπαρξης με άλλους εθελοντές.

Το πιο έντονο συναίσθημα που θα μου μείνει είναι το βλέμμα των ανθρώπων την ώρα που περνούσαν τα σύνορα. Δεν ήξεραν τι τους περιμένει. Η αθωότητα των παιδιών που έφευγαν από τον πόλεμο και η αγωνία του γονιού για το αύριο. Είναι άνθρωποι με αξιοπρέπεια. Έπαιρναν λιγοστά πράγματα για να φτάσουν για όλους.

Τι θα έλεγες σε όσους θα ήθελαν βοηθήσουν μέσα από τον εθελοντισμό και σκέφτονται πώς θα τον πράξουν;

Είναι μια εμπειρία που αλλάζει πολλά πράγματα μέσα σου, στον τρόπο που σκέφτεσαι και στον τρόπο βλέπεις τα πράγματα. Ο εθελοντισμός προσφέρει έντονες εμπειρίες, είτε αφορά πόλεμο είτε πυρκαγιές. 

Είναι εικόνες που σου αφήνουν ένα γλυκόπικρο συναίσθημα γιατί νιώθεις καλά που προσφέρεις, όμως νιώθεις και περίεργα που πρέπει να προσφέρεις. Ξέρεις το πρόβλημα και σε ανησυχεί που υπάρχει.

Προτείνω σε όλους τους ανθρώπους να ξεκινήσουν τον εθελοντισμό με όποιον τρόπο μπορούν και με όποιο μέσο διαθέτουν, γιατί βοηθά στην επίτευξη μιας αλλαγής. Σαν άνθρωποι έχουμε την ανάγκη να συνεισφέρουμε στο συνάνθρωπο μας. Είναι σημαντικό και θα πρότεινα στον κόσμο να βγει έξω και να βοηθήσει με όποιον τρόπο μπορεί.

Νομίζεις ότι με την εμπειρία σου στον εθελοντισμό μπορείς να αντιληφθείς την τραγικότητα των στιγμών κατά την τουρκική εισβολή στην Κύπρο;

Νομίζω ότι η τουρκική εισβολή στην Κύπρο ήταν ένας από τους παράγοντες που με έκανε να θέλω να πάω να βοηθήσω τους πρόσφυγες. Εκείνο που είδα αντικατοπτρίζει εκείνο που είδαν και ένιωσαν οι δικοί μας άνθρωποι το 1974. Με έφερε πιο κοντά στο να καταλάβω τι νιώθει ένας άνθρωπος που φεύγει  από το σπίτι του. Σίγουρα με βοήθησε να αντιληφθώ τον πόνο που ένιωσαν οι συμπατριώτες μας.

Ο Γιώργος θα επιστρέψει στα σύνορα Ρουμανίας – Ουκρανίας στις 29 Απριλίου με την ομάδα του «Άλλου Ανθρώπου». Παράλληλα θα προσπαθήσει να συνδράμει ξανά στο έργο της ομάδας του «The Love van». Θα επιστρέψει γιατί ο εθελοντισμός τον κάνει καλύτερο άνθρωπο. Γιατί τον αλλάζει. Γιατί θεωρεί καθήκον του να βοηθήσει τον συνάνθρωπο του όπως και αν το ζητηθεί.