Η Κύπρος «παίζει» κορώνα-γράμματα την αξιοπιστία της έναντι των πιστωτών της και η πολιτική της Κυβέρνησης Αναστασιάδη «περνά» τις δυσκολότερες εξετάσεις της σε σχέση με το κυπριακό Μνημόνιο.

Ο χειρισμός του θέματος των ιδιωτικοποιήσεων, που είναι για την Τρόικα θέμα υψίστης σημασίας, δεν κρίνει μόνο την πολιτική που θα ακολουθήσει η Κυβέρνηση έναντι του Μνημονίου γενικότερα. Καθορίζει και την αποφασιστικότητά της να προχωρήσει σε δυσκολότερες μεταρρυθμίσεις με πολιτικό κόστος.

Πελατειακές σχέσεις

Τελικά, η Κυβέρνηση του Νίκου Αναστασιάδη έχει το θάρρος να τα βάλει με τα κοινοβουλευτικά κόμματα, που σχίζουν τα ιμάτιά τους και λαϊκίζουν για άλλη μια φορά, για να διατηρήσουν τις πελατειακές τους σχέσεις; Είναι έτοιμη να τα βάλει ακόμη και με τα ισχυρά συνδικάτα των ημικρατικών οργανισμών, με πρώτη τη CYTA, που ωρύονται και φωνάζουν και έχουν δημιουργήσει έναν στενό κλοιό γύρω από τον Υπουργό Οικονομικών Χάρη Γεωργιάδη και τα κόμματα της Βουλής; Οι αντιδράσεις των κομμάτων φαίνεται ότι γίνονται μάλλον για λαϊκισμό και για δημόσια κατανάλωση, αλλά και για να διασφαλιστούν κεκτημένα και ωφελήματα των «πελατών» τους. 

Ευαίσθητες ισορροπίες

Ο Υπουργός Οικονομικών, Χάρης Γεωργιάδης, άνθρωπος του διαλόγου, προσπαθεί να διαχειρίζεται τα θέματα χωρίς να έρχεται σε ακραίες αντιπαραθέσεις. Το στοίχημα των ιδιωτικοποιήσεων είναι μεγάλο για εκείνον και την Κυβέρνηση, καθώς «παίζεται» η έκβαση της υλοποίησης του Μνημονίου. Γι’ αυτό και η διαχείριση των ευαίσθητων χορδών των συνδικάτων και των κομμάτων είναι εξαιρετικά δύσκολη. Προσπαθεί να κρατήσει λεπτές ισορροπίες, λειτουργώντας ως ένας δίαυλος μεταξύ της Τρόικας και των «εχθρών» των ιδιωτικοποιήσεων.

Ωστόσο, το εγχείρημα για την εξεύρεση ποσού 1,4 δις ευρώ από άλλες πηγές, χαρακτηρίζεται εξαιρετικά παρακινδυνευμένο και εξωπραγματικό, καθώς για την Τρόικα οι ιδιωτικοποιήσεις είναι θέμα αρχής που διασφαλίζουν την κατάργηση των μονοπωλίων και ενθαρρύνουν τον ανταγωνισμό σε μια ελεύθερη οικονομία και όχι μόνο θέμα διαχείρισης του δημόσιου χρέους.

Ήδη, η Ευρωπαϊκή Ένωση και άλλα κράτη - μέλη της έχουν κινηθεί, ανοίγοντας τις αγορές αερομεταφορών, τηλεπικοινωνιών και ενέργειας, πράγμα που επιχείρησε σε κάποιο βαθμό και η Κύπρος, δημιουργώντας τις Ρυθμιστικές Αρχές. Ωστόσο, με τις ιδιωτικοποιήσεις ολοκληρώνεται η ευρωπαϊκή πολιτική επί των θεμάτων αυτών, για τις οποίες υπάρχουν δεσμεύσεις με την υπογραφή της συμφωνίας Κύπρου - Ε.Ε.

Τώρα, η Κυβέρνηση Αναστασιάδη καλείται και στην πράξη να αποδείξει πως μπορεί να επιτύχει ένα νέο «πείραμα» που βρίσκεται μπροστά της, ικανοποιώντας από τη μια την Τρόικα και από την άλλη τα κόμματα, που θα κληθούν να ψηφίσουν τα νομοσχέδια για τις ιδιωτικοποιήσεις, όπως και τα συνδικάτα με τα οποία διατηρούνται συνεχείς πελατειακές σχέσεις, κυρίως αυτά στους ημικρατικούς οργανισμούς.

Πέρα από τη διαρροή της πληροφόρησης ότι ο Υπουργός Οικονομικών Χάρης Γεωργιάδης -μετά τη συνάντησή του με τον Πρόεδρο του ΔΗΚΟ Μάριο Καρογιάν που φαίνεται δεν μπορεί να δεσμευτεί για ένα τέτοιο θέμα παραμονές ενδοκομματικών εκλογών- θα αναζητήσει σε συνεργασία με το επιτελείο του, τρόπους εξεύρεσης του ποσού με άλλους τρόπους. Η «επιχείρηση» αυτή είναι δύσκολη, υπό τις παρούσες συνθήκες και εξαιτίας των πιεστικών χρονοδιαγραμμάτων της Τρόικας.

Εναλλακτικές λύσεις

Στο τραπέζι του διαλόγου βρίσκονται ανοικτές προς συζήτηση και οι εξής εναλλακτικές:

Πρώτο, να διατεθεί «πακέτο» πλειοψηφίας σε ιδιώτες αλλά το κράτος να παραμείνει μεγαλομέτοχος, κατά τρόπο που να έχει συμμετοχή στις μεγάλες αποφάσεις που αφορούν τους οργανισμούς.

Δεύτερο, να διατηρηθεί ολόκληρο το πλειοψηφικό «πακέτο» από το κράτος αλλά να περάσει τη διαχείριση των οργανισμών στον ιδιωτικό τομέα.

Τρίτον, να μετατραπεί ένας οργανισμός δημοσίου δικαίου σε οργανισμό ιδιωτικού δικαίου, με την επιλογή της μεθόδου της μετοχοποίησης, που δένει, όμως, τα χέρια των ιδιωτών μετόχων, οι οποίοι δεν έχουν τη δυνατότητα να διαχειριστούν τον οργανισμό.

Πάντως, μέχρι στιγμής τα μηνύματα που στέλλει η Τρόικα προς κάθε κατεύθυνση είναι ότι είναι ακάθεκτη στις απαιτήσεις της για πλήρη ιδιωτικοποίηση, πιστεύοντας ότι μια τέτοια απόφαση θα προσελκύσει ξένους επενδυτές, θα διασφαλίσει τα έσοδα του κράτους αλλά, κυρίως, θα σταματήσει τις πολιτικές και κομματικές παρεμβάσεις και κυρίως το «βόλεμα» προσωπικού.

Κανένας δεν αντιλαμβάνεται τις δυσκολίες του θέματος, παρά μόνο το Υπουργείο Οικονομικών, που διεξάγει τις απευθείας επαφές με την Τρόικα και ξέρει από πρώτο χέρι τις άτεγκτες θέσεις της, καθώς και ότι χωρίς τις ιδιωτικοποιήσεις δεν μπορεί να εξευρεθεί το 1,4 δις, ποσό αναγκαίο για την υλοποίηση του Μνημονίου.

Θέλουν τη CYTA

Πάντως, ούτως ή άλλως και επειδή οι εξελίξεις τρέχουν με ταχύτητες φωτός και η Κυβέρνηση οφείλει να ξεκαθαρίσει τις θέσεις της προς την Τρόικα, έχει τεθεί ως άμεση προτεραιότητα η αναδιάρθρωση των οργανισμών, με πρώτη τη CYTA, που θεωρείται το πρώτο «πείραμα» των Τροϊκανών. Υπό εξέλιξη βρίσκεται η υλοποίηση του στόχου για εξυγίανση του οργανισμού, για εφαρμογή της πολιτικής λιτότητας και το σπάσιμο του μονοπωλίου, ώστε να υπάρξει προσέλκυση επενδύσεων.

Ήδη, στη CYTA έχει λειτουργήσει σε αρκετά ικανοποιητικό βαθμό ο ανταγωνισμός, καθώς στην αγορά τηλεπικοινωνιών συμμετέχουν και άλλες εταιρείες τηλεπικοινωνιών, άρα η ιδιωτικοποίησή της -εφόσον επιτευχθεί η πλήρης εξυγίανση και αναδιάρθρωσή της και η διαχείριση ζητημάτων που αφορούν το προσωπικό- φαίνεται να είναι ένα σχετικά εύκολο εγχείρημα.

Το Δ.Σ. της CYTA, υπό τον νέο Πρόεδρό του Χρίστο Πατσαλίδη, προετοιμάζει το έδαφος για την αναδιάρθρωση του οργανισμού, καθώς αποφασίστηκε άμεσα η έναρξη διαλόγου με τις συντεχνίες για την ετοιμασία ενός Σχεδίου Εθελούσιας Εξόδου - Αφυπηρέτησης. Το Σχέδιο θα εφαρμοστεί σε δύο φάσεις:

· Η πρώτη φάση αναμένεται να εφαρμοστεί μέχρι τέλους Δεκεμβρίου, με την αποχώρηση 150 εργαζομένων.

· Η δεύτερη φάση εκτιμάται ότι θα εφαρμοστεί τέλος του ερχόμενου Ιουλίου του 2014 και προβλέπει την αποχώρηση άλλων 200 υπαλλήλων.

Με την αποχώρηση των 150 υπαλλήλων τον επόμενο μήνα, θα υπάρξει εξοικονόμηση γύρω στα €20 εκ. ετησίως.

Το Σχέδιο θα επαναξιολογηθεί αρχές του 2015 και θα ληφθούν αποφάσεις σύμφωνα με τα νέα δεδομένα. Υπάρχουν έντονες πιέσεις για να δοθεί «πακέτο» αντισταθμιστικών μέτρων προς το προσωπικό που θα φύγει αλλά και σ' εκείνο που θα παραμείνει. Ανάμεσα σε άλλα βρίσκονται ανοικτά προς συζήτηση είναι τα θέματα των αποζημιώσεων, η διατήρηση αριθμού εργαζομένων, η παραχώρηση δωρεάν μετοχών και η συμμετοχή στη νέα CYTA.

Οι υπάλληλοι που θα αποχωρήσουν τώρα θα λάβουν τις εξής αποζημιώσεις:

· Yπάλληλος που χρειάζεται δύο ακόμη χρόνια για να αφυπηρετήσει, θα λαμβάνει αποζημίωση περίπου 24% επί του ετήσιου μισθού του.

· Υπάλληλος που χρειάζεται 36 μήνες για να συμπληρώσει το όριο αφυπηρέτησής του, θα λαμβάνει 23,5%.

· Υπάλληλος που χρειάζεται τέσσερα χρόνια για την αφυπηρέτησή του, θα λαμβάνει αποζημίωση 23%. 

Περισσότερες δυσκολίες

Στην ΑΗΚ τα πράγματα είναι δυσκολότερα, καθώς ο οργανισμός λειτουργεί ως μονοπώλιο, και μια άτσαλη μετάβαση από το καθεστώς του μονοπωλίου στο καθεστώς του ανταγωνισμού θα είναι εξαιρετικά δύσκολο εγχείρημα. Και στην περίπτωση αυτή επιβάλλεται να γίνει αναδιάρθρωση του οργανισμού, που με τα χρόνια γίνεται ένας «φαταούλας» για το κράτος και τους καταναλωτές.

Στην Αρχή Λιμένων Κύπρου υπάρχουν σοβαρές σκέψεις για παραχώρηση της διαχείρισης των λιμανιών σε ιδιώτες με τη συνέχιση της εποπτείας από το κράτος.

Οι δεσμεύσεις της Κυβέρνησης προς την Τρόικα είναι όπως παρουσιαστεί ένα πλάνο που θα εγκριθεί μέχρι τα μέσα Δεκεμβρίου από το Υπουργικό Συμβούλιο, καθώς και το θεσμικό και ρυθμιστικό πλαίσιο που πρέπει να είναι έτοιμο μέχρι το τέλος Ιανουαρίου 2014