Το αναμενόμενο στην αυριανή ετήσια γενική συνέλευση της Κεντρικής Συνεργατικής Τράπεζας είναι η υποβολή εκ μέρους των μελών του Συνεργατισμού μιας και μοναδικής ερώτησης (με πολλά σκέλη όμως)  προς την ηγεσία του: Γιατί δέχεστε να πάρει το κράτος  μέσα από τα χέρια μας, το σύνολο σχεδόν των αποταμιεύσεων μας,  την στιγμή που και εμείς και το κράτος έχουμε συνεισφέρει τα ίδια σχεδόν κεφάλαια: 1,3  δις εμείς και 1,5 δις το κράτος;  Γιατί μια διαφορά 200 μόλις εκατομμυρίων, που κανονικά θα έπρεπε να μας κάνει σχεδόν ίσους συνεταίρους, αποδίδει στο κράτος   συμμετοχή 99%  και μόλις 1% για μας; Από πού κι ως πού το 1,3 δις που με μόχθο 104 χρόνων μαζέψαμε για να στήσουμε το Συνεργατισμό,  μηδενίζεται και μένουν  μόνο 15 εκατομμύρια  εις  πίστη μας;  Και πού θα πάνε τα 1285 εκατομμύρια που μας παίρνουν μέσα από την τσέπη;  Ποιος θα απολαμβάνει αυτά τα κεφάλαια; Πότε,  αλλά κυρίως πώς,  θα μπορέσουμε να ξαναπάρουμε πίσω τον Συνεργατισμό που εμείς στήσαμε;

Μάλλον θα μείνουν αναπάντητα

Απάντηση μάλλον δεν θα δοθεί. Η κι αν δοθεί  θα είναι μισή για κάποια από τα σκέλη της ερώτησης, συγχυσμένη για κάποια άλλα και καμία  στα περισσότερα. Το ΑΚΕΛ, όπως απεδείχθη από τις τροπολογίες που κατέθεσε στην περίφημη συνεδρία της ολομέλειας της Βουλής  πριν από μια ακριβώς εβδομάδα, επιδιώκει μέσω δαιδαλώδους διαδικασίας, προφανώς για να θολώσει τα νερά, τη λήψη άτοκου δανείου από το κράτος, σε βάρος φυσικά των φορολογούμενων. Πώς θα το καταφέρει αυτό,  ούτε το ίδιο καλά καλά  γνωρίζει. Μισές  κουβέντες οι οποίες έμειναν κι αυτές στη μέση,  με δεσμεύσεις που πήρε από την κυβέρνηση ότι θα γίνει αξιολόγηση για να γίνει ακριβής αποτίμηση των κεφαλαίων του Συνεργατισμού,  ώστε να μην αδικηθούν τα μέλη του, ότι οι Συνεργατιστές θα συμμετέχουν με κάποια φόρμουλα στις περίφημες επιτροπείες και ότι θα γίνει κατορθωτή η επαναγορά των μετοχών του Συνεργατισμού από τον ίδιο το Συνεργατισμό.

Η επαναγορά

Το μεγάλο ερώτημα, ή ένα από τα μεγάλα ε ρωτήματα,  είναι πώς θα γίνει η επαναγορά; Αν ληφθούν υπόψην οι μέχρι στιγμής προταθείσες λύσεις,  εξάγονται συμπεράσματα που καθιστούν μια τέτοια προοπτική περίπου ανέφικτη και  την τοποθετούν χρονικά στο διηνεκές, λένε τραπεζικοί αλλά και οικονομικοί κύκλοι.

Αναλυτές  στους οποίους απευθύναμε το ερώτημα γιατί θεωρείται αδύνατη η επαναγορά των μετοχών του Συνεργατισμού από τον ίδιο,  μας εξήγησαν ότι η απάντηση είναι πολύ απλή. Είπαν συγκεκριμένα:

Το κράτος θα δώσει 1,5 δις για να στηρίξει το Συνεργατισμό και θα εισπράττει απόδοση ετησίως της τάξης του 10%. Αυτό σε κεφάλαια σημαίνει 150 εκατομμύρια το χρόνο. Η άτυπη συμφωνία μεταξύ των δυο  συμβαλλομένων μερών είναι πενταετής. Στα 5 χρόνια δηλαδή ο Συνεργατισμός θα πρέπει να καταβάλει στο κράτος  750 εκατομμύρια για την απόδοση του κεφαλαίου του,  συν το 1,5 δις που αποτελεί το ποσόν του  κεφαλαίου.

Κοινές και προνομιούχες

Αν το κράτος συμμετάσχει στο Συνεργατισμό με κοινές μετοχές, όπως άλλωστε προνοεί και το Μνημόνιο Συναντιληψης, τα κέρδη από τις εργασίες των ΣΠΙ δεν θα ανήκουν φυσικά στα ίδια,  αλλά στον ιδιοκτήτη του 99%, δηλαδή το κράτος. Σε μια τέτοια περίπτωση ο Συνεργατισμός θα πρέπει να βρει  2 δισεκατομμύρια περίπου  για να εξοφλήσει το δάνειο.Η διαφορά του 0,5 δις αντιπροσωπεύει τα υπολογιζόμενα συσσωρευμένα κέρδη που θα δημιουργήσει ο Συνεργατισμός τα επόμενα πέντε χρόνια.

Θα πρέπει δηλαδή ο Συνεργατισμός σε πέντε χρόνια  να βρει  2 δισεκατομμύρια από κάποια, άγνωστη,   πηγή, να τα δώσει στο κράτος για να πάρει πίσω τις μετοχές και την ιδιοκτησία του, την οποία,  ειρήσθω εν παρόδω,  θα έχει χάσει μέχρι να εξοφλήσει. Απόλυτος άρχων θα είναι το κράτος,  το οποίο θα ασκεί τον έλεγχο, θα εισπράττει τα κέρδη,  θα κάνει με μια λέξη  κουμάντο στο Συνεργατισμό.

Στην πρώτη περίπτωση, θα πρέπει να  εκδοθούν προνομιούχες μετοχές , ένα προϊόν το οποίο,   όπως μας ανέφεραν οι οικονομικοί αναλυτές,  σταμάτησε να χρησιμοποιείται εδώ και δεκαετίες, (στη Βρετανία  ίσως και  ένα αιώνα) τότε ο Συνεργατισμός θα διατηρήσει μεν τον έλεγχο θα πρέπει όμως να πληρώνει την απόδοση του 10% στο κράτος για το κεφάλαιο   του 1,5 δις,  με αποτέλεσμα,  στο τέλος της πενταετίας,  να χρειάζεται 2,25 δις για να επαναγοράσει τις προνομιούχες μετοχές του.(1500 εκατομμύρια το κεφάλαιο,  συν 150 εκατομμύρια ετησίως επί πέντε χρόνια).

Γιατί να δεχθεί το κράτος;

Σ’ αυτή την περίπτωση όμως εγείρεται το ερώτημα: Γιατί το κράτος να αποδεχθεί την έκδοση προνομιούχων μετοχών αφού  όπως ρητά αναφέρεται στο νέο νόμο για τον Συνεργατισμό που  ψηφίσθηκε στις 5 Σεπτεμβρίου 2013,οι προνομιούχες  μετοχές  δεν  έχουν δικαίωμα ψήφου, με αποτέλεσμα ο έλεγχος να ανήκει αποκλειστικά στους Συνεργατιστές;  Το κράτος θα χάσει τον έλεγχο και θα παραμείνει απλά με μία επένδυση ύψους 1,5 δις και ετήσια απόδοση 150 εκ. νοουμένου πάντοτε ότι θα υπάρχει η απαιτούμενη κερδοφορία για να καταβάλλεται η ετήσια απόδοση .Μια τέτοια ρύθμιση, που επιτρέπεται με βάση το νέο νόμο, θα καταστήσει το κράτος επενδυτή με τις εξουσίες του περιορισμένες  μέσα στο πλαίσιο της ορθολογιστικής παρακολούθησης της απόδοσης της και χωρίς ουσιαστική ανάμιξη στη διαχείριση και λειτουργία του Συνεργατισμού.

«Είναι πολλά τα λεφτά που χρειάζονται και στη μια και στην άλλη περίπτωση, τόνιζαν στην εφημερίδα μας οι ίδιοι κύκλοι, και είναι αδύνατον να βρεθούν,  είτε πρόκειται να εκδοθούν  κοινές,  είτε προνομιούχες μετοχές. Είναι κανείς που πιστεύει ότι ο Συνεργατισμός θα μπορεί στα επόμενα 5  τουλάχιστον  χρόνια να έχει κέρδη 150 εκ. ετησίως με τόσα βαρίδια που κουβαλά»;

Τα βαρίδια: Μη εξυπηρετούμενα δάνεια

Σε ερώτηση μας ποια είναι τα βαρίδια αυτά,  οι οικονομικοί αναλυτές περιορίσθηκαν να μιλήσουν μόνον για τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια, ως ένα από τα πλέον δυσβάστακτα.

Είναι κανείς, τόνισαν,  που μπορεί να διαβεβαιώσει, με βάση τους αριθμούς και όχι θεωρητικά και με ευχολόγια,  ότι ο Συνεργατισμός δεν θα χρειασθεί επιπρόσθετα κεφάλαια –πέραν του 1,5 δις δηλαδή- με το  40% των δανείων που έχει χορηγήσει να είναι μη εξυπηρετούμενα; Το 40%  για τα μη εξυπηρετούμενα,  δεν είναι ποσοστό το οποίο κάποιοι απλώς συμπέραναν ή βγήκε αυθαίρετα. Είναι στηριγμένο στα στοιχεία της ίδιας της Κεντρικής Τράπεζας η οποία έδωσε στην Βουλή τους λογαριασμούς του κάθε ΣΠΙ μαζί με τα ποσοστά των μη εξυπηρετουμένων δανείων.  Με βάση τα επίσημα  στοιχεία της όμως,  η  Κεντρική αυτοδιαψεύδεται όταν δηλώνει  ότι το 1,5 δις που θα δοθεί στο Συνεργατισμό είναι επαρκές και ότι  δεν θα χρειασθεί περαιτέρω ενίσχυση, δηλαδή περισσότερα κεφάλαια. Αυτό μάλιστα χωρίς να ληφθεί υπόψην ότι τα μη εξυπηρετούμενα  δάνεια θα αυξάνονται τα επόμενα χρόνια,  λόγω ακριβώς της κακής οικονομικής κατάστασης των νοικοκυριών και της ραγδαία αυξανόμενης ανεργίας. Είτε λοιπόν το 40% είναι λάθος είτε το 1,5 δις δεν θα φτάσει για να καλύψει τις ανάγκες του Συνεργατισμού».

Πόσα επιπρόσθετα κεφάλαια θα χρειαστεί;

Σε ερώτηση μας πόσα  επιπρόσθετα κεφάλαια εκτιμάται ότι θα χρειασθεί ο Συνεργατισμός, μας ελέχθη ότι:

Μέχρι τις 30 Ιουνίου 2015, με τη λήξη δηλαδή του Προγράμματος Στήριξης και της υποχρέωσης του Συνεργατισμού να αποπληρώσει το κεφάλαιο  του 1,5 δις, θα χρειασθούν κεφάλαια τα οποία κυμαίνονται μεταξύ 2 και  2,5 δισεκατομμυρίων. Που θα βρεθούν αυτά τα κεφάλαια; Από το κράτος το οποίο βρίσκεται σε βαθειά οικονομική κρίση,  στα πρόθυρα της πτώχευσης ή με κούρεμα καταθέσεων;  Ούτε το ένα  όμως μπορεί να γίνει, ούτε το άλλο. Είναι σε όλους γνωστό ότι οι  ούτω καλούμενες ανασφάλιστες καταθέσεις- πέραν δηλαδή των 100.000 ευρώ- στο Συνεργατισμό   είναι ελάχιστες, λιγότερες σίγουρα από το απαιτούμενο κούρεμα για εξασφάλιση της ελάχιστης  εποπτικής κεφαλαιακής επάρκειας του 9% που θα πρέπει από τώρα και στο εξής να διαθέτει και ο Συνεργατισμός. Αυτό σημαίνει ότι ενδεχόμενο κούρεμα στο Συνεργατισμό θα είναι πέραν του 100%. Ποιος θα πληρώσει τη διαφορά αυτή, όταν το ποσοστό ξεπεράσει το 100%;»

Φαίνεται από όλα τα πιο πάνω ότι στόχος,  τουλάχιστον του ΑΚΕΛ, εν γνώσει και των υπολοίπων  κομμάτων και της κυβέρνησης, είναι ο Συνεργατισμός να εξασφαλίσει άτοκο κεφάλαιο  1,5 δις, κάτι φυσικά που αντιβαίνει στους κανόνες των κρατικών ενισχύσεων, με αποτέλεσμα να αποτελεί ουσιαστικά άτοκο δάνειο και να μειώσει το συνολικό ποσόν που θα χρειασθεί στο τέλος της πενταετίας ο Συνεργατισμός για να επαναγοράσει τις μετοχές του κράτους, είτε αυτές είναι  προνομιούχες, είτε είναι κοινές, από  2,25 δις στην περίπτωση που θα εκδοθούν προνομιούχες  ή  από 2 δις, στην περίπτωση που θα εκδοθούν κοινές μετοχές, στο ποσόν του 1,5 δις, δηλαδή του αρχικού κεφαλαίου της επένδυσης της κυβέρνησης,  χωρίς καμία απολύτως απόδοση είτε υπό μορφή ποσοστού είτε υπό μορφή συσσωρευμένων κερδών κατά τη διάρκεια των πέντε ετών.

Δεν το λέει κανείς

Αυτό όμως κανείς δεν τολμά να το πει ξεκάθαρα στους φορολογούμενους πολίτες και ιδιαίτερα το ΑΚΕΛ, το οποίο ενδέχεται να συνεχίσει τις προσπάθειες εξασφάλισης  αυτού του τύπου άτοκης  χρηματοδότησης,  το κόστος της οποίας θα κληθούν τελικά να πληρώσουν οι φορολογούμενοι,    σε απόλυτη αντίθεση με τους ευρωπαϊκούς κανονισμούς κρατικών ενισχύσεων.