Δύο είναι οι μεγαλύτερες ανησυχίες, τόσο της πολιτικής ηγεσίας όσο και των Συνεργατιστών, στο μέγα θέμα της διάσωσης του Συνεργατικού Κινήματος:

• Να μη χάσει τον κοινωνικό του χαρακτήρα το Κίνημα.
• Να μην υποχρεωθεί το κράτος να πωλήσει τις μετοχές που θα πάρει από αυτό, δίνοντάς του 1,5 δις ευρώ, σε τρίτους, ιδιώτες, ίσως ξένους.

Για να εκλείψουν αυτές οι ανησυχίες, πρέπει να γίνουν πολλά. Πρώτο και κυριότερο είναι να γίνει κατορθωτή η δανειοδότησή του μέσω του Προγράμματος Στήριξης, από το οποίο η Κυβέρνηση αναμένει ότι στις 13 Σεπτεμβρίου θα πάρει το 1,5 δις για να το δώσει στον Συνεργατισμό, ώστε να αποτραπεί η κατάρρευσή του, όπως είπε πρόσφατα και ο Υπουργός
Οικονομικών Χάρης Γεωργιάδης. Για να επιτευχθεί το πρώτο, πρέπει να προηγηθεί κάτι άλλο:

Η Βουλή να σπεύσει να ψηφίσει 14 νομοσχέδια, έξι από τα οποία αφορούν στον Συνεργατισμό, πριν από τις 13 Σεπτεμβρίου. Και τρίτο, πιο κατοπινό όμως, πρέπει να μπορέσει με κάποιον τρόπο ο Συνεργατισμός να ξαναγοράσει από το κράτος τις μετοχές του, σε πέντε χρόνια. Αν τα δυο πρώτα, τα κυριότερα, δεν γίνουν κατορθωτά, τότε θα υπάρξει εκτροχιασμός, όπως επισήμανε στην εφημερίδα μας ο Χάρης Γεωργιάδης, και ο Συνεργατισμός θα οδηγηθεί σε εξυγίανση.

Την ερμηνεία της λέξης αυτής την έχουμε μάθει πια καλά: Κούρεμα. Αν το τρίτο δεν γίνει κατορθωτό, τότε το κράτος θα έχει εσαεί τον έλεγχο του Συνεργατισμού, κάτι που δημιουργεί τον φόβο ότι θα χάσει το κοινωνικό πρόσωπό του. «Αν η Κυβέρνηση δεν μπορέσει να πάρει το 1,5 δις στις 13 Σεπτεμβρίου, κι επειδή ο Συνεργατισμός έχει αποτύχει να βρει από μόνος του τα χρήματα αυτά, δεν θα έχει επαρκή κεφάλαια. Αυτό λέει η Pimco. Ότι ο Συνεργατισμός χρειάζεται 1,5 δις.

Αν, λοιπόν, δεν μπορέσει να τον στηρίξει η Κυβέρνηση, με λεφτά που θα πάρει από το Πρόγραμμα Στήριξης, τότε δεν υπάρχει άλλη επιλογή. Θα οδηγηθεί σε εξυγίανση. Πρόκειται ασφαλώς για εφιαλτικό σενάριο. Θα ήταν ό,τι χειρότερο για το τραπεζικό μας σύστημα, τώρα που προσπαθεί να βρει τη σταθερότητά του. Γιατί το κούρεμα δεν αποτελεί μόνο πλήγμα για τους καταθέτες. Έχει πολλές άλλες συνέπειες, τις οποίες βιώνουμε λόγω ακριβώς του κουρέματος το οποίο υπέστησαν πολύ πρόσφατα οι καταθέσεις στις τράπεζες Κύπρου και Λαϊκή». Αυτά μας είπε ο Υπουργός. Αυτά είπε και στην Επιτροπή Εμπορίου, την οποία προειδοποίησε ότι αν δεν ψηφίσει τα νομοσχέδια μόλις της σταλούν κοντά στο τέλος του μήνα, θα υπάρξει εκτροχιασμός από το Μνημόνιο και κατά συνέπεια, αναστολή του, ενώ ο Συνεργατισμός θα εισέλθει σε απίστευτες περιπέτειες.

Το ιδιωτικό σχήμα και οι εισφορές

Από τον Υπουργό Οικονομικών ζητήσαμε να μας εξηγήσει, επίσης, πώς είναι δυνατόν ο Συνεργατισμός να βρει 1,5 δις για να εξοφλήσει το δάνειό του και να πάρει πίσω τις μετοχές του, οι οποίες φυσικά θα έχουν άλλη αξία σε πέντε χρόνια, ανάλογη με την κατάσταση στην οποία θα βρίσκεται: Ίσως καλύτερη, ίσως χειρότερη. Ο Χάρης Γεωργιάδης απάντησε ότι κατ' αρχήν η Τρόικα έχει αποδεχθεί να δοθεί προτεραιότητα στον Συνεργατισμό, σε περίπτωση που το κράτος θα θελήσει να πωλήσει τις μετοχές.

Έτσι γίνονται σκέψεις για τη δημιουργία ενός ιδιωτικού σχήματος, στο οποίο θα εισφέρουν τα μέλη του Συνεργατισμού, δηλαδή οι 18 τράπεζες που έμειναν μετά τη συγχώνευση, μέχρι να μαζευτούν χρήματα ικανά για να αγορασθούν μετοχές. «Ίσως το κράτος θελήσει να πωλήσει πριν περάσουν τα πέντε χρόνια μέρος των μετοχών, για παράδειγμα 200 εκατομμύρια. Αν το ταμείο αυτό έχει τα χρήματα, θα έχει και την προτεραιότητα στην αγορά», υπέδειξε.

Οι πόροι φυσικά του σχήματος αυτού δεν μπορεί να προέρχονται από τα κέρδη των μελών του, μια και αυτά θα ανήκουν στον ιδιοκτήτη, δηλαδή το κράτος. Είναι, λοιπόν, άγνωστο από πού θα προέλθουν αυτά τα λεφτά, εκτός κι αν κάποιος ξαφνικά αρχίζει να δωρίζει χρήματα στο ιδιωτικό σχήμα.

Απομακρυσμένη λύση

Ο δρόμος φαίνεται μακρύς για τον Συνεργατισμό και οι δυσκολίες πολλές. Υπήρχε, όμως, άλλος τρόπος να σωθεί; Σίγουρα όχι με έκδοση προνομιούχων μετοχών, ώστε να του μείνει το ιδιοκτησιακό καθεστώς. Κάτι τέτοιο θα έπρεπε να συνοδεύεται με απόδοση 10% για να μη θεωρείται κρατική ενίσχυση. Πριν καν σκεφτεί κάποιος τη λύση αυτή, τον σταματά η ευρωπαϊκή νομοθεσία.

Οικονομικοί αναλυτές στους οποίους θέσαμε το ερώτημα, αν είναι δυνατόν να γίνει κάτι ώστε ο Συνεργατισμός να κρατήσει το ιδιοκτησιακό του καθεστώς και άρα και το κοινωνικό του πρόσωπο, να μην οφείλει 1,5 δις στο κράτος και να εξαλείψει το άγχος για εξεύρεση των κεφαλαίων αυτών, να μην έχει στα πόδια του το κράτος, και να ανακεφαλαιοποιηθεί κιόλας με το ποσόν που όρισε η Pimco, απάντησαν καταφατικά. Πριν, όμως, εξηγήσουν τον τρόπο, προειδοποίησαν ότι αυτός δεν θα αρέσει σε κανέναν κι ούτε υπάρχει κανείς που θα τολμήσει να τον χρησιμοποιήσει.

Ο μοναδικός τρόπος για να μείνουν τα πράγματα ως έχουν, είπαν, είναι με κούρεμα. Να αποφασίσει ο ίδιος ο Συνεργατισμός να προχωρήσει σε κούρεμα. Να ανακεφαλαιοποιηθεί από μόνος του. Φυσικά, θα μειωθεί σε μέγεθος. Αυτό, όμως, δεν είναι κακό. Αντίθετα. Θα του δώσει ανάσες και θα τον αφήσει να απολαμβάνει το κοινωνικό του πρόσωπο. Τα πλεονεκτήματα είναι περισσότερα από τα μειονεκτήματα.

Η φυσιολογική αντίδραση

Η φυσιολογική αντίδραση στα πιο πάνω καταγράφεται στη συνέχεια:

• Κούρεμα; Μα θα περάσουν χρόνια να συνέλθουμε από το πρόσφατο στις δύο τράπεζες, ποιος θα δεχθεί ένα νέο bail in, πριν καν συνέλθει από το πρώτο σοκ;
• Αυτός είναι ένας τρόπος, ο οποίος φυσικά χρειάζεται πολλή δύναμη για να εφαρμοσθεί, ήταν η απάντηση.
• Και πόσο θα είναι αυτό το κούρεμα;
• Μάλλον βαθύ, αν ληφθεί υπόψη ότι οι καταθέτες του Συνεργατισμού είναι στη συντριπτική πλειοψηφία τους ασφαλισμένοι, έχουν δηλαδή λιγότερα από 100.000 ευρώ.

Όπως μάθαμε από τη Συνεργατική Κεντρική Τράπεζα, το σύνολο των καταθέσεων στον Συνεργατισμό ανέρχεται στα 14,739 εκατομμύρια (14,7 δισεκατομμύρια). Το 99% περίπου ανήκει σε Κύπριους καταθέτες. Από αυτούς λίγοι είναι οι ανασφάλιστοι. Οι περισσότεροι, είτε είχαν πάντα λιγότερα από 100.000 ευρώ σε καταθέσεις είτε μετά το κούρεμα στις δύο τράπεζες φοβήθηκαν και «έσπασαν» τα γραμμάτιά τους, μοιράζοντας τα λεφτά στη σύζυγο και τα παιδιά τους, για να έχουν τη σιγουριά ότι δεν θα χάσουν οτιδήποτε.

Η «ριζοσπαστική» λύση και τα σενάρια

Η ΚΕΝΤΡΙΚΗ Συνεργατική δεν μας είπε πόσοι καταθέτες της είναι ανασφάλιστοι, ώστε να μπορέσουμε να υπολογίσουμε πόσο θα είναι το κούρεμα σε περίπτωση που γίνει. Η πληροφόρηση αυτή είναι εμπιστευτική, μας ελέχθη. Έτσι, λαμβάνοντας υπόψη ότι η Τράπεζα Κύπρου και η Λαϊκή είχαν η καθεμιά το 45% των καταθέσεών τους ανασφάλιστες, κάναμε τέσσερα σενάρια για τους ανασφάλιστους του Συνεργατισμού: 25%, 20%,15% και 10%.

*Αν, λοιπόν, οι ανασφάλιστες καταθέσεις στον Συνεργατισμό είναι το 25% του συνόλου, τότε το κούρεμα θα ανέλθει στο 40%.

*Αν είναι το 20% του συνόλου, το κούρεμα θα ανέλθει στο 50%.

*Αν οι ανασφάλιστες καταθέσεις ανέρχονται στο 15%, τότε το κούρεμα θα είναι της τάξης του 70%.

*Τέλος, αν οι ανασφάλιστες καταθέσεις αποτελούν το 10% των καταθέσεων στον Συνεργατισμό, τότε το κούρεμα θα είναι της τάξης του 100%.

Με βάση αυτά τα σενάρια κι αυτά τα αποτελέσματα, είναι αναμενόμενο ότι κανείς δεν τολμά ούτε να συζητήσει μια τέτοια «ριζοσπαστική» λύση. Παρά το γεγονός ότι ο Συνεργατισμός θα διατηρήσει το κοινωνικό του πρόσωπο και θα κάνει ο ίδιος κουμάντο στον εαυτό του.