Η αποδοχή εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, να αποδοθεί το καθεστώς του αντισυμβαλλόμενου μέλους στην Τράπεζα Κύπρου αποτελεί μεν θετική εξέλιξη για το κυπριακό συγκρότημα μια και θα  δίνει τη δυνατότητα της εξασφάλισης φθηνού χρήματος, θα πρέπει όμως να σημειωθεί ότι ταυτόχρονα επιβάλλεται και  «θεωρητικό κούρεμα» των κρατικών ομολόγων τα οποία θα γίνονται δεκτά από την ΕΚΤ, έναντι της ρευστότητας που θα παραχωρεί στην Τράπεζα Κύπρου.

Με την απόφαση, στην πραγματικότητα, κουρεύονται εκ των προτέρων τα κυπριακά κρατικά ομόλογα χωρίς ποτέ (ακόμα) να έχει αποφασισθεί από την ΕΕ κούρεμα του κυπριακού δημόσιου χρέους. Η ενέργεια αυτή εγείρει αρκετά ερωτήματα και οδηγεί σε σενάρια τα οποία θα πρέπει να προβληματίσουν την Κυβέρνηση, κυρίως για τους λόγους για τους οποίους αποφασίσθηκε εκ των προτέρων κούρεμα των κρατικών ομολόγων.

Τα ποσοστά του κουρέματος

Συγκεκριμένα και με βάση  απόφαση της ΕΚΤ που εκδόθηκε τον περασμένο Μάιο , μια τράπεζα που διαθέτει κυπριακό ομόλογο που λήγει τον επόμενο χρόνο, θα μπορεί να το δώσει ως εξασφάλιση με απομείωση (haircut) 14,5%. Η απομείωση ανεβαίνει αναλόγως της λήξης του ομολόγου και στην περίπτωση των ομολόγων που έχουν λήξη πέραν των 10 ετών, φθάνει μέχρι το 57%.

Για ομόλογα με κρατική εγγύηση το haircut ξεκινά από το 23% και φθάνει μέχρι το 68%.

Για γραμμάτια που εκδίδει το κράτος (zero coupon) η απομείωση ξεκινά από 14,5% και φθάνει μέχρι το 71%.

Με την απόφαση αυτή, το ύψος του haircut περιορίζει σημαντικά το ρευστοτικό όφελος που θα μπορούν να αποκομίσουν οι τράπεζες με την κατάθεση κυπριακών ομολόγων ως εξασφάλιση για συμμετοχή σε πράξεις νομισματικής πολιτικής της ΕΚΤ. Φυσικά δεν μπορεί να παραβλεφθεί το γεγονός ότι προσωρινά οι τράπεζές μας αποκτούν ανάσες ρευστότητας, σε μια δύσκολη περίοδο. Όμως, γεγονός παραμένει ότι έχει προαποφασισθεί κούρεμα του κυπριακού δημόσιου χρέους προς όφελος πάντοτε της Ε.Ε.

Στους ώμους της Κυβέρνησης ο ELA

Θα πρέπει, επίσης, να διερευνηθεί και η σχέση που αποκτά πλέον η Κυβέρνηση με τον Μηχανισμό Παροχής Έκτακτης Ρευστότητας στις τράπεζες και κυρίως στην Τράπεζα Κύπρου, η οποία είναι «φορτωμένη» με 11,5 δισεκατομμύρια δανείου από αυτόν.

Με την απόφασή της η ΕΚΤ στην πραγματικότητα μεταφέρει στους ώμους της Κυβέρνησης τον ELA, αφού στην περίπτωση που μια τράπεζα δεν μπορέσει να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις της έναντι του μηχανισμού αυτού, την υποχρέωση αναλαμβάνει το κράτος, για τον απλούστατο λόγο ότι οι εξασφαλίσεις της τράπεζας είναι τα κρατικά ομόλογα. Κατά συνέπειαν, εκείνος που θα αποπληρώσει την ΕΚΤ -τον ELA- είναι ο ιδιοκτήτης της εξασφάλισης, δηλαδή το κυπριακό κράτος.