Με την ευκαιρία της 20ης Ιουνίου Παγκόσμιας Ημέρας Προσφύγων, η Αντιπροσωπεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Κύπρο, το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού, το Γραφείο της Επιτρόπου Διοικήσεως και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και η Υπάτη Αρμοστεία των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες διοργάνωσαν την Τετάρτη το βράδυ, εκδήλωση στην Λευκωσία, όπου τιμήθηκαν σχολεία τα οποία έλαβαν μέρος σε μια πρωτοβουλία δημιουργίας εφημερίδας από μαθητές διαφόρων εθνοτήτων, κατά της ξενοφοβίας και του ρατσισμού.

Εκπρόσωποι από τα σχολεία τα οποία βραβεύτηκαν μίλησαν στην εκδήλωση προκαλώντας στους παρευρισκόμενους ποικίλα συναισθήματα, πότε οργής και θυμού και πότε χαράς και ικανοποίησης για το ότι η Κύπρος στάθηκε γέφυρα ανάμεσα σε οικογένειες οι οποίες αναζητούσαν μια καλύτερη ζωή, μια δουλειά, ένα κομμάτι ψωμί, ένα χαμόγελο, ένα χάδι, μια καλή κουβέντα ή ακόμα και μια παρέα να παίξουν μπάλα, χωρίς ετικέτες και διαχωρισμούς.

Αυτό το οποίο συγκίνησε και προβλημάτισε ήταν οι αφηγήσεις παιδιών που συμμετείχαν στο πρόγραμμα με πρώτη την Κατερίνα, η οποία είπε ότι είναι από την Ουκρανία και έχει δύο χρόνια στην Κύπρο ενώ φτάνοντας στο νησί όλα ήταν δύσκολα και καινούργια, χωρίς αυτή να μιλάει την γλώσσα, κάτι το οποίο επιλύθηκε με τα μαθήματα ελληνικής γλώσσας για ξένους και διαπίστωσε ότι η γλώσσα μας δεν είναι τόσο δύσκολη ότι και οι άνθρωποι της Κύπρου με τους οποίους έγινε πια ένα.

Κάπως διαφορετικά ήταν τα πράγματα για τον Μεχάμντ από την Παλαιστίνη, ο οποίος στην αρχή γράφτηκε σε σχολείο στην Πάφο όπου η διευθύντρια αποφάσισε να του αλλάξει το όνομα σε Μοχάμεντ για να είναι πιο εύκολο στην προφορά. Αυτό, ωστόσο, δεν τον ενόχλησε όσο το γεγονός όταν καθόταν στην αυλή του σχολείου μόνος του και έβλεπε τους άλλους να παίζουν ποδόσφαιρο. Μετακομίζοντας στη Λευκωσία και πηγαίνοντας σχολείο στα Λατσιά, αμέσως ένας συμμαθητής του τον έμαθε να παίζει ποδόσφαιρό αλλά και την ελληνική γλώσσα και το σημαντικότερο τη  γλώσσα της καρδιάς.

Η Μαριάννα ήρθε στην Κύπρο από τη Μολδαβία για οικονομικούς λόγους και φανταζόταν τα πράγματα εδώ πολύ ωραία, φτάνοντας όμως εδώ στην αρχή δεν ήξερε να μιλά, δεν είχε φίλους, δεν μπορούσε να επικοινωνήσει, είπε ότι αρκετοί της συμπεριφέρονταν πολύ άσχημα αλλά παρά όλα αυτά έκανε κάποιες φίλες αλλά την περίμενε ένα σοκ επιστρέφοντας στη χώρα της για λίγες μέρες, επειδή οι φίλοι της την είχαν ξεχάσει για αυτό και σχεδόν κλαίγοντας είπε ότι «όλα άλλαξαν και λυπάμαι πολύ που τα άφησα όλα και έφυγα».

Ο Ράμι από το Λίβανο είπε ότι βρίσκεται στην Κύπρο εδώ και εννέα χρόνια και αμέσως γράφτηκε σε ελληνικό σχολείο όπου έκανε γρήγορα φιλίες, δεν αντιμετώπισε προβλήματα, παρά μόνο στη γλώσσα, την οποία ελληνική γλώσσα χαρακτήρισε, εύκολη, πιο εύκολη από την αραβική. Είπε ότι δεν αντιμετώπισε ρατσιστικές συμπεριφορές, λόγω εθνότητας και θρησκείας ίσως γιατί στο Λύκειο Παλλουριώτισσας έχει μαθητές από 17 χώρες και μάλιστα επέλεξαν τον ίδιο για Πρόεδρο του σχολείου.

Η Μαρία Ντάχερ είπε ότι γεννήθηκε στην Κύπρο και δίσταζε να γράψει αυτό το άρθρο διότι ακριβώς είναι δύσκολο να ανοίξεις την καρδιά σου. Ανέφερε ότι στο Λύκειο Παλλουριώτισσας, ήταν μάρτυρας ρατσιστικής συμπεριφοράς σε ξένους μαθητές αλλά και στην ίδια με καθηγητές να αντιδρούν όπως δεν θα αντιδρούσαν εάν είχαν ενώπιόν τους Κύπριο μαθητή.

Η Λιάν Μαχούρ ζει στην Κύπρο εδώ και πέντε χρόνια και η πρώτη της ανάμνηση από το ελληνικό σχολείο όπου φοιτούσε ήταν «πολλές ρατσιστικές συμπεριφορές» αλλά μετά που έμαθε ελληνικά και μεταπήδησε στο γυμνάσιο τα πράγματα άλλαξαν, είχε πιο ενεργό ρόλο στο γίγνεσθαι του σχολείου όπου συμμετείχε και σε μια γιορτή τραγουδώντας, υπό τον ρόλο μιας προσκυνήτριας, ένα τραγούδι στη δική της γλώσσα το οποίο τραγούδησε και στην εκδήλωση για τους πρόσφυγες όλου του κόσμου.

Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης οι διοργανωτές ανέγνωσαν σύντομες συνομιλίας

Ο Αναπληρωτής Επικεφαλής της Αντιπροσωπείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Κύπρο, Χαρίλαος Μπουζούρας, είπε ότι σύμφωνα με επίσημα στοιχεία του ΟΗΕ, έχουμε αυτή τη στιγμή 215 εκατομμύρια ανθρώπους που ζουν σε άλλη χώρα από αυτή που γεννήθηκαν σε ένα σύνολο, χονδρικά, 7 δις ανθρώπων στον πλανήτη γη, ένας στους 35 είναι μετανάστης.

Στην ΕΕ είπε ο κ. Μπουζούρας έχουμε 4% μετανάστες κατά μέσο όρο το οποίο ποσό διπλασιάζεται στην περίπτωση της Κύπρου που φθάνει το 7,44% και εάν σε αυτό το ποσοστό μεταναστών που είναι μη Κύπριοι, μη Ευρωπαίοι προσθέσουμε και το 13% άλλων υπηκόων της ΕΕ οι οποίοι πια δεν είναι μετανάστες αλλά έχουν το δικαίωμα να ζήσουν νόμιμα στην Κύπρο φθάνουν σε ένα ποσοστό γύρω στο 20%, ποσοστό που φέρνει την Κύπρο, δεύτερη, μετά το Λουξεμβούργο, σε αριθμό ανθρώπων που δεν είναι ιθαγενείς.

Ο κ. Μπουζούρας είπε ότι η Κύπρος το 2012 δέχθηκε 2.390 αιτήσεις από ανθρώπους που ζητούν άσυλο, αριθμός που την φέρνει στην 5η θέση ανάμεσα στην ΕΕ ενώ πρόκειται για μια μικρή χώρα, προσθέτοντας ότι οι πρόσφυγες στην ΕΕ αριθμούσαν το 2011 με βάση στοιχεία της ΕΕ 10,5 εκατομμύρια που θεωρούνται πρόσφυγες.

Ο κ. Μπουζούρας έκλεισε το χαιρετισμό του με το όραμα του Κύπριου κριτικού λογοτεχνίας και θεάτρου και δημοσιογράφου Αιμίλιου Χουρμούζιου, ο οποίος «ζώντας στην Ελλάδα με το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, οραματίστηκε μια ενωμένη Ευρώπη σε μια κατάσταση πολύ πιο δύσκολη από αυτή που ζούμε σήμερα και έγραψε ότι για να είμαστε μέλη αυτής της κοινότητας του πνεύματος και της πράξης, πρέπει να ξέρουμε τι συνεισφέρουμε και για να αποκτήσουμε την ευρωπαϊκή συνείδηση πρέπει να συντηρήσουμε τον διάλογο με τους λαούς και τα άτομα που κινούνται μέσα στον κύκλο της διεθνούς ζωής».

Σε χαιρετισμό του ο Υπουργός Παιδείας και Πολιτισμού Κυριάκος Κενεβέζος τον οποίο διάβασε ο Μάριος Επαμεινώνδας ανέφερε ότι «ο διαγωνισμός έδωσε μία ακόμη ευκαιρία στα σχολεία μας να αναπτύξουν τον προβληματισμό για τα αλληλένδετα φαινόμενα του ρατσισμού και της ξενοφοβίας η ανάπτυξη των οποίων αποτελεί καίριο πλήγμα στην κοινωνική συνοχή και το σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.»

Ο Υπουργός Παιδείας είπε ότι ταυτόχρονα η καταπολέμηση του ρατσισμού και της ξενοφοβίας αποτελεί σημαντική ευθύνη της πολιτείας και όλων των άλλων οργανωμένων κοινωνικών φορέων.

Απευθυνόμενος προς όλους τους μαθητές που ήταν παρόντες, ο κ. Κενεβέζος, τους ενεθάρρυνε «να δείτε τους εαυτούς σας ως πρωταγωνιστές του κοινωνικού γίγνεσθαι, διεκδικήστε τα δικαιώματά σας, νιώστε περήφανοι για την ταυτότητά σας και ταυτόχρονα δείξετε σεβασμό σε άτομα με διαφορετική εθνικότητα, θρησκεία ή κουλτούρα και μην επιτρέψετε την παραβίαση των δικαιωμάτων του καθενός».

Η Επίτροπος Διοικήσεως Ελίζα Σαββίδου αναφέρθηκε στην «εξαιρετικά θετική διάθεση με την οποία αντιμετωπίστηκε από αρκετά σχολεία» η ιδέα για το διαγωνισμό της έκδοσης εφημερίδας ενώ πρόσθεσε ότι «η ποιότητα των συμμετοχών, η εργασία που απαιτήθηκε και ο ερευνητικός ζήλος που επιδείχθηκε από τους ίδιους τους μαθητές απέδειξε ότι το θέμα που προτείναμε όχι μόνο τους αφορά αλλά και τους απασχολεί ενεργά».

Η κ. Σαββίδου είπε ότι «ειδικότερα προς την ύπαρξη ξενοφοβικών αντιλήψεων και περιστατικών στα σχολεία τους, οι μαθητές, έδειξαν με τις συμμετοχές τους, ότι δεν πρόκειται για θέμα ταμπού και ότι χρειάζεται να αναδειχθεί και να αντιμετωπιστεί».

Ανέφερε ότι περισσότερα από τα μισά σχολεία που συμμετείχαν στο διαγωνισμό επιχείρησαν να αποκαλύψουν τον κρυφό αριθμό των περιστατικών βίας, παρενόχλησης ή άλλου είδους αρνητικής συμπεριφοράς που συμβαίνουν στο δικό τους σχολικό περιβάλλον και συνδέονται με την καταγωγή, το χρώμα, τη γλώσσα ή τη θρησκεία των θυμάτων, μέσα από τη διεξαγωγή και παρουσίαση σχετικής έρευνας που διενήργησαν (με ανώνυμα ερωτηματολόγια).

Η Αιμιλία Στροβολίδου, εκπρόσωπος του επικεφαλής της αντιπροσωπείας στην Κύπρο της Υπάτης ρμοστείας των ΗΕ για τους πρόσφυγες, Νάσερ Ισάκ, είπε ότι η αντιπροσωπεία είναι ιδιαίτερα ικανοποιημένη από την ποιοτική και ποσοτική συμμετοχή στο διαγωνισμό και είπε ότι το να μιλά κανείς για το ρατσισμό και την ξενοφοβία δεν είναι ευχάριστο ιδιαίτερα για τους νέους.

Πρόσθεσε, ωστόσο, ότι 300 μαθητές, από 21 σχολεία «αποφάσισαν να το πράξουν και αυτό δείχνει ότι γνωρίζουν το πρόβλημα και ότι νοιάζονται να διασφαλίσουν πως αυτά τα φαινόμενα θα εξαλειφτούν από τα σχολεία τους».

Η κ. Στροβολίδου είπε ότι «δυστυχώς ρατσιστικά και ξενοφοβικά συναισθήματα αυξάνονται σε όλη την Ευρώπη και σε περιόδους οικονομικών δυσχερειών τείνουν να κλιμακώνονται και άνθρωποι που θεωρούνται ξένοι όπως οι μετανάστες, οι πρόσφυγες ή οι αιτητές ασύλου συχνά γίνονται ο εύκολος στόχος επίρριψης ευθυνών για τα πολιτικά, κοινωνικά και οικονομικά δεινά.  Ακολούθησε η απονομή των βραβείων και τιμητικών διπλωμάτων.