Λαός που ξεχνάει την ιστορία του είναι καταδικασμένος να την ξαναζήσει, λέει η λαϊκή ρήση. Και ο εβραϊκός λαός το γνωρίζει καλά.
Δεν ξεχνά. Τιμά τους ευεργέτες του και το δείχνει με την Πλατεία Παπαβασιλείου, την «Papa Square» προς τιμήν του δικούς τους, δικού μας, Πάπα.
Από τις πρώτες συλλαβές του επιθέτου του, ως να το σχεδίασε η ίδια η ζωή, papa, γιατί τους στάθηκε σαν πατέρας και ένωσε με έναν άρρηκτο δεσμό την Αμμόχωστο, με τη Χάιφα.
Χαρίζοντας ζωή σε χιλιάδες καταδικασμένους Εβραίους, που γλύτωσαν από το ολοκαύτωμα, αιχμαλώτους που ξεκίνησαν το ταξίδι τους, κάτω από άθλιες συνθήκες για τη γη της δικής τους επαγγελίας, αλλά φυλακίστηκαν ξανά από τους Βρετανούς κατακτητές. Προς τιμήν αυτού του σπουδαίου άντρα, του αλτρουϊστή, του ανθρωπιστή, του δίκαιου, σε αυτή τη γωνιά της Χάιφα, ακούγεται ο ύμνος της Αμμοχώστου: Χώμα που περπάτησα. Στα εβραϊκά, προκαλώντας ρίγη συγκίνησης.
Τιμητική διάκριση για την βαριά κληρονομιά τους, αποδόθηκε στον γιο του, Χρηστάκη Παπαβασιλείου και στην κόρη του, Λίνα Παπαβασιλείου Βαρνάβα.
Ακριβώς απέναντι τα δικά τους παιδιά. Τέσσερις γενιές Παπαβασιλείου: τα παιδιά, τα εγγόνια, τα δισέγγονα βιώνουν το μεγαλείο της ψυχής του Πάπα τους.
Τη σπουδαιότητα της ευεργεσίας, όπως την αντιλαμβάνεται ο εβραϊκός λαός.
Αυτό που για τον δικό τους παππού, πατέρα, θείο δεν ήταν τίποτα περισσότερο από ηθική υποχρέωση.
Συνολικά μετά τη λήξη του Δευτέρου Παγκοσμίου πολέμου, 52 χιλιάδες Εβραίοι, που επέζησαν στις εφιαλτικές μέρες του Β Παγκοσμίου Πολέμου από το μίσος του ναζισμού και του φασισμού, πέρασαν από την Κύπρο.
Ήταν τότε που οι Βρετανοί, αν και είχαν συμφωνήσει με την ίδρυση του κράτους του Ισραήλ στην Παλαιστίνη, που βρισκόταν υπό τη δική τους κατοχή, άρχισαν να κάνουν πίσω.
Επειδή οι αντιδράσεις από τα γύρω αραβικά κράτη ήταν έντονες.
Ο πόθος των Εβραίων, ωστόσο, να πατήσουν στη Γη της Επαγγελίας δεν μπορούσε να κατευνάσει την ορμή τους. Κάπως έτσι άρχισαν όλα.
Δύο χιλιάδες διακόσια παιδιά γεννήθηκαν στους καταυλισμούς επί κυπριακού εδάφους, στην Ξυλοτύμπου, τη Δεκέλεια και τον Καράολο.
Στον Καράολο της Αμμοχώστου ο Πρόδρομος Παπαβασιλείου δημοτικός σύμβουλος τότε, μετατράπηκε στον σωτήριο άγγελο των αδικημένων.
Βοήθησε τους φυλακισμένους Εβραίους να δραπετεύσουν τόσο μέσω των τούνελ που άνοιγαν, όσο και κρύβοντάς τους μέσα σε κιβώτια και εμπορεύματα που φόρτωναν πάνω στα πλοία προς Χάιφα.
Και κάπως έτσι συνέδεσε με μια άφθαρτη κλωστή τη Χάιφα με την Αμμόχωστο.
Την Κύπρο με το Ισραήλ. Την ιστορία με την ανθρωπιά.
Η πλατεία Παπαβασιλείου, στα εγκαίνια της οποίας παρευρέθηκαν πρώην πρέσβεις του Ισραήλ στην Κύπρο, Ιστορικοί, Ακαδημαϊκοί, ο πρόεδρος του Δημοκρατικού Συναγερμού, ο οποίος μετέβη με δική του πρωτοβουλία για να τιμήσει τον μεγάλο Κύπριο Πρόδρομο Παπαβασιλείου, αλλά και απλός λαός που έσπευσε να ευχαριστήσει την οικογένεια για την επιβίωσή του, βρίσκεται κάτω από τη σπηλιά του Προφήτη Ηλία.
Σε περίοπτη θέση, ακριβώς στο πιο κοντινό σημείο απόστασης της Χάιφα, σε νοητή ευθεία, με την Αμμόχωστο.
