Με την κατάθεση του Διευθυντή Προϋπολογισμού του Υπουργείου Οικονομικών, Σταύρου Μιχαήλ, συνεχίστηκε η διαδικασία ενώπιον της ερευνητικής επιτροπής για την Οικονομία.
Ο τεχνοκράτης του Υπουργείου Οικονομικών, ο οποίος υπηρετεί στο συγκεκριμένο πόστο από το 2001, ρωτήθηκε από την επιτροπή για τις συνθήκες κάτω από τις οποίες το πλεόνασμα της κυπριακής οικονομίας το 2008 μετατράπηκε τα επόμενα χρόνια σε αυξανόμενο έλλειμμα. Απαντώντας είπε ότι το πλεόνασμα οφειλόταν στα ασυνήθιστα ψηλά και προσωρινά έσοδα που είχε το κράτος λόγω της έντονης δραστηριότητας του κατασκευαστικού τομέα, τα οποία άρχισαν στη συνέχεια να υποχωρούν. Ταυτόχρονα όμως με αυτή την υποχώρηση, υπήρξε αύξηση των δαπανών, κάτι που οδήγησε στην αυξανόμενη τάση του ελλείμματος εξήγησε.
Άλλα εισηγούνταν, άλλα υλοποιούνταν
Ερωτηθείς αν οι τεχνοκράτες του Υπουργείου προέβησαν σε οποιαδήποτε μέτρα αντιλαμβανόμενοι αυτή την κατάσταση, είπε ότι κατέθεταν εισηγήσεις αφού προέβλεψαν την μείωση των εσόδων του κράτους, ζητώντας όπως οι δαπάνες δεν αυξηθούν πέραν ενός ποσοστού. Συγκεκριμένα είπε το 2008 εισηγήθηκαν όπως η αύξηση των τακτικών δαπανών δεν ξεπερνά το 2% και των αναπτυξιακών το 5%. Οι εισηγήσεις έγιναν αποδεκτές από τον ΥΠΟΙΚ όμως μέχρι την τελική κατάθεση τους στο Υπουργικό, είχαν αυξηθεί σε 6,1 και 26,8% αντίστοιχα.
Ερωτηθείς για τους λόγους της πτωτικής πορείας των ρυθμών ανάπτυξης της κυπριακής οικονομίας, ο κ. Μιχαήλ είπε ότι λόγω του μικρού μεγέθους της οικονομίας, επηρεαστήκαμε από εξωγενείς παράγοντες και συγκεκριμένα από την παγκόσμια οικονομική κρίση αλλά και την υποχώρηση της φούσκας των ακινήτων. Οι μειωμένοι ρυμοί ανάπτυξης έχουν άμεση επίδραση στα έσοδα του κράτους και τα δημοσιονομικά πρέπει να προσαρμόζονται ανάλογα σε τέτοιες περιπτώσεις είπε.
Με σημαντική καθυστέρηση τα μέτρα
Η ερευνητική επιτροπή κάλεσε επίσης τον Σταύρο Μιχαήλ, να σχολιάσει τις απανωτές υποβαθμίσεις της κυπριακής οικονομίας. Είπε ότι οι οίκοι αξιολόγησης από το 2009 κατέγραφαν τη μείωση του πλεονάσματος, την τάση που υπήρχε για αύξηση του ελλείμματος αλλά και μια γενικότερη δημοσιονομική ανισορροπία, υποστηρίζοντας ότι η κυβέρνηση θα πρέπει να λάβει μέτρα για εξισορρόπηση της κατάστασης.
«Η άποψη μου είναι ότι τα μέτρα λήφθηκαν με σημαντική καθυστέρηση. Έπρεπε να λαμβάνονταν πιο γρήγορα πριν την επέκταση και τη δημιουργία και των προβλημάτων των τραπεζών. Αν παίρναμε κάποια μέτρα πιο γρήγορα οι επιπτώσεις θα ήταν λιγότερες.»
Σε ερώτηση σε σχέση με τις επιπτώσεις που είχε ο αποκλεισμός της Κύπρου από τις διανθείς αγορές τον Μάιο του 2011, είπε ότι είχε αρνητικές επιπτώσεις για την πραγματική οικονομία αλλά και για τα δημοσιονομικά. Ο δανεισμός του κράτους από το εσωτερικό είχε ως αποτέλεσμα την στέρηση πόρων από τον ιδιωτικό τομέα, ενώ το κόστος δανεισμού για το κράτος αυξήθηκε είπε.
Κληθείς να σχολιάσει τοποθετήσεις άλλων μαρτύρων, ότι θα έπρεπε να προσφεύγμα ενωρίτερα στον μηχανισμό ο κ. Μιχαήλ συμφώνησε με αυτή την άποψη λέγοντας ότι τα μέτρα θα ήταν πολύ ηπιότερα. Αντ’ αυτού είπε αναλωθήκαμε σε συζητήσεις χωρίς να κάνουμε πράξεις. Ο χρόνος έχει μεγάλη σημασία στα οικονομικά πρόσθεσε.
«H εκτίμηση μου είναι ότι στην οικονομία υπάρχει η απλή θεωρία που λέει ότι μετά από μια περίοδο υπερθέρμανσης της οικονομίας και ανάπτυξης δεν μπορούν να συνεχιστούν τα έσοδα και έρχεται κάμψη. Το 2005-2007 είχαμε ψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης με αποτέλεσμα να έχουμε και ψηλά έσοδα. Τα έσοδα αυτά πρέπει κανονικά σύμφωνα και με τις συστάσεις να δίνονται για αποπληρωμή χρεών και όχι για αύξηση των δαπανών προκειμένου να σταθεροποιηθεί η οικονομία. Η εκτίμηση μου είναι ότι θα έπρεπε να ήμασταν πιο συγκρατημένοι στο θέμα των δαπανών αφού εντοπίστηκε από νωρίς ότι δεν θα συνέχιζαν αυτά τα έσοδα», είπε στην τελική του τοποθέτηση.
Η επόμενη συνεδρία έχει οριστεί την προσεχή Παρασκευή στις 10.30 με την κατάθεση του Διευθυντή Οικονομικών του ΥΠΟΙΚ, Αντρέα Τρόκου.
