Με τη συνέχιση της κατάθεσης του Βάσου Σιαρλή συνεχίστηκε η διαδικασία ενώπιον της Ερευνητικής Επιτροπής για την οικονομία. Αίσθηση προκάλεσε η υποβολή της Επιτροπής στον Βάσο Σιαρλή, εγγράφου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, από το οποίο εξάγεται το συμπέρασμα ότι η διάσωση της Κύπρου με ιδίους πόρους αλλά και το κούρεμα καταθέσεων ακόμα και ασφαλισμένων καταθετών βρισκόταν και επίσημα στο τραπέζι από την 1η Φεβρουαρίου του 2013. Σε εκείνο το σημείο η διαδικασία είχε διακοπεί για διάλειμμα. Όταν η Επιτροπή επανήλθε, δεν έθεσε ερώτημα στον Βάσο Σιαρλή για το συγκεκριμένο θέμα. Το έγγραφο είχε αποκαλύψει το Sigma στις 12 Απριλίου. 

Το έγγραφο φωτιά και τα ερωτηματικά

Όπως αναφέραμε, κατά τη διάρκεια της σημερινής διαδικασίας, ο Πρόεδρος της Επιτροπής, Γιώργος Πικής, είπε ότι η κυπριακή πλευρά, είχε ζητήσει γνωμάτευση από την ΕΚΤ, που αφορούσε τα εργαλεία τα οποία θα μπορούσαμε να χρησιμοποιήσουμε για την εξυγίανση και ανάκαμψη των κυπριακών τραπεζικών ιδρυμάτων. Απαντώντας η ΕΚΤ, με γνωμάτευση την 1η Φεβρουαρίου του 2013, αναφερόταν ξεκάθαρα για διάσωση τύπου bail in, δηλαδή με ιδίους πόρους, χωρίς μάλιστα να διασφαλίζει τους ασφαλισμένους καταθέτες. Σε εκείνο το σημείο η Επιτροπή διέκοψε για διάλειμμα και ενώ όλοι ανέμεναν ότι επιστρέφοντας θα έθετε ερώτηση προς τον κ. Σιαρλή επί τούτου, κάτι τέτοιο δεν έγινε προκαλώντας ερωτηματικά. 

Στο έγγραφο επίσης αναφερόταν ότι η Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου, θα ενεργούσε ως αρχή εξυγίανσης έχοντας την εξουσία να εκδίδει εντάλματα για πώληση εργασιών του υπό εξυγίανση ιδρύματος, μεταβίβαση στοιχείων σε μεταβατικό ίδρυμα και διάσωσης με τα ιδία μέσα. Μάλιστα σημείωνε το άρθρο 12 του προτεινόμενου σχεδίου νόμου δεν εξαιρούσε τις καταθέσεις κάτω των 100.000 ευρώ. 

Δεν λήφθηκαν υπόψη οι προειδοποιήσεις της ΕΕ

Ερωτηθείς από την Επιτροπή, ο Βάσος Σιαρλή, είπε ότι βάση της ενημέρωσης που είχε, η ΕΕ προειδοποιούσε την Κύπρο για το θέμα των δημοσιονομικών ελλειμμάτων από το 2010. Σε νέα ερώτηση κατά πόσο αυτές οι προειδοποιήσεις λαμβάνονταν υπόψη όσο θα έπρεπε, ο Βάσος Σιαρλή απάντησε ότι αν λαμβάνονταν θα είχαμε και καλύτερα αποτελέσματα.

Απευθείας ανακεφαλαιοποίηση μετά το ελληνικό κούρεμα η λύση

Ο κ. Σιαρλή είπε επίσης ότι εάν το κράτος αποδεχόμενο την απομείωση των ελληνικών ομολόγων ζητούσε απευθείας στήριξη των τραπεζών θα λυνόταν το πρόβλημα. «Η εντύπωση που εγώ σχημάτισα είναι ότι τα δημοσιονομικά του κράτους ήταν σε άσχημη κατάσταση πριν την αποδοχή του κουρέματος του ελληνικού χρέους αλλά αργότερα το κούρεμα ήταν τεράστιο ποσό σε σχέση με την οικονομία του τόπου που ήταν 25% του ΑΕΠ», είπε χαρακτηριστικά. 

Το ρωσικό δάνειο ήταν ενδιάμεση λύση

Ερωτηθείς στη βάση των δηλώσεων Σαρρή ο οποίος είπε ότι το ρωσικό δάνειο ουσιαστικά αποπροσανατόλισε την Κυβέρνηση από την πραγματική ουσία του προβλήματος, ο Βάσος Σιαρλή, παραδέχθηκε ότι το ρωσικό δάνειο δεν έλυνε το πρόβλημα αλλά ήταν μια ενδιάμεση λύση. «Το πρόβλημα θα λυνόταν μόνο με τη σύναψη ενός μνημονίου και την εφαρμογή των μέτρων», είπε χαρακτηριστικ

H στήριξη της Λαϊκής

Ερωτηθείς σχετικά με την κρατικοποίηση της Λαϊκής Τράπεζας και τη στήριξη 1,8 δις, ο Βάσος Σιαρλή είπε ότι η άλλη επιλογή ήταν να μην γίνει ανακεφαλαιοποίηση και να αφεθεί η τράπεζα να πτωχεύσει. Παρόλο που οι πραγματικές ανάγκες σύμφωνα με τον Βάσο Σιαρλή ανέρχονταν στα 8 δις, από τη στιγμή που το κράτος δεν μπορούσε να καλύψει τους ανασφάλιστους καταθέτες σε περίπτωση χρεοκοπίας, προτίμησε να προχωρήσει με μερική ανακεφαλαιοποίηση 1,8 δις, μέχρι να υπογραφεί το μνημόνιο. Για αυτό είπε στις 25 Ιουνίου αποταθήκαμε στον Μηχανισμό Στήριξης και το ΔΝΤ για βοήθεια. Σε εκείνο το σημείο ο Βάσος Σιαρλή κατέθεσε έγγραφο με χρονολογική καταγραφή των γεγονότων από τις 25 Ιουνίου μέχρι τον Νοέμβριο όταν δηλαδή υπογράφηκε το μνημόνιο συναντίληψης

Κληθείς να σχολιάσει τις παρατηρήσεις οι οποίες παρατηρήθηκαν στις διαπραγματεύσεις, ο Βάσος Σιαρλή τόνισε ότι ο κυριότερος λόγος ήταν οι διαφωνίες που υπήρχαν εντός τρόικας μεταξύ των μελών της ΕΚΤ και του ΔΝΤ. 

Είπε επίσης ότι ο περισσότερος χρόνος αναλώθηκε σε συζητήσεις με τους κοινωνικούς εταίρους και τα κόμματα προκειμένου να το μνημόνιο να καταστεί όσο το δυνατόν πιο κυπριακό. Τα όσα ακούγονταν περί καθυστερήσεων είπε όμως, οφείλονταν κυρίως στην εντύπωση που ήθελαν κάποιοι να δώσουν και συγκεκριμένα η ίδια η τρόικα. 

Κλήθηκε επίσης να σχολιάσει τις δηλώσεις του Διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας ο οποίος είχε πει ότι η "η Λαϊκή κρατήθηκε στον αναπνευστήρα για 9 μήνες γιατί έπρεπε να κρατηθεί μέχρι να γίνουν οι εκλογές". Ο Βάσος Σιαρλή απάντησε πως η Λαϊκή έπρεπε να κρατηθεί στον αναπνευστήρα και εξήγησε τον κίνδυνο κατάρρευσης του ιδίου του κράτος. "Έπρεπε όμως ταυτόχρονα να γίνει στρατηγικός σχεδιασμός. Η 

Η τρόικα αναίρεσε τη συμφωνία

Ο Βάσος Σιαρλή είπε ότι τα όσα ακολούθησαν εκ των υστέρων, με τις προσθήκες στην τελική συμφωνία, δεν δικαιολογούνται αφού η Κυπριακή Δημοκρατία στο τέλος του χρόνου είχε υλοποιήσει το 90% των προνοιών του μνημονίου.

Μάλιστα επικαλέστηκε έγγραφο του Eurogroup ημερομηνίας 21/1/2013 σύμφωνα με το οποίο βεβαίωνε ότι υπήρξε συμφωνία και δέσμευση για να δοθεί πρόγραμμα στην Κύπρο τον Μάρτιο του 2013.

Ξοδεύαμε λεφτά που δεν είχαμε

Η Επιτροπή κάλεσε τον Βάσο Σιαρλή να σχολιάσει το αυξανόμενο δημοσιονομικό έλλειμμα και χρέος από το 2008 μέχρι το 2011. Ο πρώην Υπουργός Οικονομικών είπε ότι υπήρχε συστηματική κατάρρευση της οικονομίας λόγω και των προβλημάτων που αντιμετώπιζε η παγκόσμια οικονομία. «Δεν υπάρχει καμία δικαιολογία όταν ξοδεύεις λεφτά που δεν έχεις ιδιαίτερα όταν οι διεθνείς αγορές σε έχουν αποκλείσει», είπε χαρακτηριστικά.

Ερωτηθείς αν ο ίδιος υπέβαλε εισηγήσεις για αντιμετώπιση του συνεχιζόμενου ολισθήματος της οικονομίας, ο πρώην ΥΠΟΙΚ είπε ότι στο πλαίσιο της συμφωνίας με την τρόικα υπέβαλε σωρεία εισηγήσεων με στόχο την εξασφάλιση των 975 εκ. ευρώ κατά έτος, δηλαδή την απαίτηση της τρόικας.

«Κάποια εγκρίθηκαν κάποια όχι», απάντησε.

Απαντώντας σε άλλη ερώτηση είπε ότι η συνεχείς υποβαθμίσεις της κυπριακής οικονομίας με αποκορύφωμα την υποβάθμιση στην κατηγορία “junk” δεν αποτελούσαν έκπληξη και η αντιμετώπιση τους ήταν η διαρκείς και έντονες διαπραγματεύσεις για κατάληξη σε μνημόνιο. 

Κάθε μήνα κίνδυνος υπήρχε κίνδυνος στάσης πληρωμών

Ο Βάσος Σιαρλή είπε ότι μετά το αίτημα της Κύπρου για ένταξη στον μηχανισμό στήριξης και κατά τη διάρκεια των επαφών με την τρόικα, το κράτος βρισκόταν συνέχεια ενώπιον του κινδύνου της στάσης πληρωμών.

Σε εκείνο το σημείο, η Επιτροπή αναφέρθηκε σε προειδοποιήσεις του Λειτουργού του Υπουργείου Οικονομικών, Φαίδωνα Καλοζώη, αρμόδιου για την επιτήρηση του δημόσιου χρέους, ο οποίος από τον Φεβρουάριο του 2011 προειδοποιούσε τότε τον Χαρίλαο Σταυράκη, ότι οι χειρισμοί του θα έφεραν το κράτος ενώπιον του κινδύνου στάσης πληρωμών και θα εμφάνιζαν ζήτημα ρευστότητας. Ο Βάσος Σιαρλή είπε ότι πρόκειται για τεχνοκράτη ο οποίος βοήθησε ιδιαίτερα τον ίδιο σε σχέση με τους υπολογισμούς του ώστε να μην υπάρξει στάση πληρωμών. Τόνισε πως ήταν πολύ σωστός στις εκτιμήσεις του, αλλά πως δεν ήταν σε θέση να γνωρίζει πως αντιμετωπίστηκε από τους προκατόχους του. 

Στα 50-100.000 ευρώ το χρόνο τα μπόνους του

Η Επιτροπή στη βάση της μαρτυρίας του Χαρίλαου Σταυράκη, σε σχέση με τους αυξημένα ρίσκα που λάμβαναν οι τραπεζίτες προκειμένου να αυξήσουν και τα φιλοδωρήματα τους, αλλά και για το ποσό φιλοδωρήματος που λάμβανε ο ίδιος, κάλεσε τον Βάσο Σιαρλή να το σχολιάσει. Ο Βάσος Σιαρλή είπε ότι κατά τη θητεία του στην Τράπεζα Κύπρου, δεν ήταν σε επιτροπή διαχείρισης κινδύνου, λέγοντας ότι γνωρίζει την κατάσταση αφού ο κ. Σταυράκης ήταν «Μάστρος του». Ερωτηθείς για τις δικές του απολαβές, είπε ότι βρισκόταν σε χαμηλότερη βαθμίδα και πως οι απολαβές του ήταν το 1/3 των εκτελεστικών διευθυντών, ενώ τα φιλοδορήματα του από 50-100.000 ευρώ, σχετικά μικρά ποσά είπε. 

Οι διαγραφές δανείων από τράπεζες

Η επιτροπή ρώτησε τον Βάσο Σιαρλή, κατά πόσο χαρίστηκαν δάνεια από τράπεζες. Απάντησε πως ο όρος χαρίστηκαν δεν είναι σωστός αφού οι διαγραφές γίνονται όταν η είσπραξη των δανείων δεν είναι εφικτή. «Γίνονταν και γίνονται από όλα τα ιδρύματα», είπε χαρακτηριστικά, και πρόσθεσε ότι είναι κάτι το οποίο γίνεται ακόμα και σε περιπτώσεις εγγυητών. 

Η διαδικασία θα συνεχιστεί την ερχόμενη Δευτέρα με τις κατάθεσεις του Προέδρου της Επιτροπής Θεσμών Δημήτρη Συλλούρη και του Προέδρου της Επιτροπής Ελέγχου Γιώργου Γεωργίου.