Με μία σειρά από σημαντικές παραδοχές από τον Διευθυντή του Υπουργείου Οικονομικών, Χρίστου Πατσαλίδη, σε ότι αφορά την ιστορική αναδρομή των γεγονότων που οδήγησαν στο Βατερλό της κυπριακής οικονομίας άρχισε το έργο της η τριμελής Ερευνητική Επιτροπή που διορίστηκε από το Υπουργικό Συμβούλιο, για να διερευνήσει τις ευθύνες για την κατάσταση της οικονομίας.
Δείτε τη ζωντανή κάλυψη του SigmaLive εδώ
Υπό την δαμόκλειο σπάθη του ELA
Οι όποιες αποφάσεις πάρθηκαν κατά τη διαπραγμάτευση του μνημονίου αλλά και για την επιβολή μέτρων, πάρθηκαν υπό τη δαμόκλειο σπάθη και τις απειλές για την αποκοπή παροχής ρευστότητας της Λαϊκής Τράπεζας από τον ELA, σύμφωνα με τον Χρίστο Πατσαλίδη.
Είπε ότι η Λαϊκή Τράπεζα ήταν σημαντικά εκτεθειμένη μέσω της ρευστότητας που έλαβε από τον Οκτώβριο του 2011, επί διοίκησης Βγενόπουλου δηλαδή, αφού ήδη οι υποχρεώσεις της Τράπεζας ανέρχονταν στα 6,3 δις. 2,5 δις ήταν η ρευστότητα που έλαβε από τον ELA και 3,8 δις άλλες διευκολύνσεις που παραχωρήθηκαν από την ΕΚΤ. Το ερωτηματικό είναι γιατί η ΕΚΤ έδωσε απεριόριστες διευκολύνσεις για αυτή την τράπεζα για τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα. Τον Ιούνιο του 2012, όταν δηλαδή η Τράπεζα πέρασε στα χέρια του κράτους, οι υποχρεώσεις της συνέχισαν να αυξάνονται και ανήλθαν τελικά στα 9,6 δις. 5,8 δις αφορούσαν ρευστότητα που δόθηκε από τον ΕLA. Eρωτηθείς από τον Πρόεδρο της Επιτροπής, εάν το κράτος όφειλε να γνωρίζει ως ο ιδιοκτήτης την κατάσταση στην τράπεζα, είπε ότι η διαχείριση ανήκε στο συμβούλιο που διορίστηκε από το κράτος και όχι στο Υπουργείο Οικονομικών. Παρόλα αυτά παραδέχθηκε ότι το κράτος γνώριζε για τα ύψος του ELA.
Η θέση του ιδίου παρόλα αυτά, ήταν ότι αν το κράτος επέλεγε να στηρίξει τη Λαϊκή Τράπεζα, τότε θα οδηγούμασταν με μαθηματική ακρίβεια στο μνημόνιο.
Η Λαϊκή κατά τη διάρκεια της διαπραγμάτευσης αποτέλεσε τη δαμόκλειο σπάθη ή τη θηλιά στο λαιμό της πολιτικής ηγεσίας του τόπου. Ήταν μόνιμη απειλή της τρόικας ότι θα διέκοπταν τον ELA και για αυτό και πραγματοποιήθηκε η συνάντηση των πολιτικών αρχηγών στις 21 Νοεμβρίου, η οποία τελικά κατέληξε σε αδιέξοδο», είπε χαρακτηριστικά ο Χρίστος Πατσαλίδης.
Πυροβόλησαν περιστέρι με ατομική βόμβα
Έντονος σε ότι αφορά την αντιμετώπιση της Τρόικα και ιδιαίτερα των Γερμανών και του ΔΝΤ ήταν ο Διευθυντής του ΥΠΟΙΚ. «Πυροβόλησαν το περιστέρι με ατομική βόμβα είπε χαρακτηριστικά. Γερμανία και ΔΝΤ συμπεριφέρθηκαν με απίστευτη θηριωδία σε ένα τόπο με ασήμαντες χρηματοδοτικές ανάγκες», είπε σε έντονο ύφος.
Ερωτηθείς για το πότε τέθηκε για πρώτη φορά το θέμα του κουρέματος, ο Χρίστος Πατσαλίδης είπε ότι δεν είχε τεθεί ποτέ πριν τις 15 Μαρτίου παρόλο που μια σειρά δημοσιευμάτων στα ξένα ΜΜΕ έκανε λόγο κατά καιρούς για το ενδεχόμενο κουρέματος. Όταν κάποιοι κινήθηκαν νομικά κατά της απόφασης του κουρέματος, δέχθηκαν έντονες πιέσεις και απειλές, ότι θα έπρεπε στη συνέχεια να αναλάβουν το κόστος της καταστροφής του τόπου, είπε ο κ. Πατσαλίδης, αναφερόμενος μάλιστα στο παράδειγμα της Ιεράς Αρχιεπισκοπής.
Ερωτηθείς από τον Πρόεδρο της Επιτροπής, εάν λήφθηκε υπόψη ότι η συγκεκριμένη απόφαση παραβιάζει το ευρωπαϊκό δίκαιο αλλά και άλλες θεμελιώδης αρχές, είπε ότι «όταν έχεις να κάνεις με μια κατοχική δύναμη δεν μπορείς να συζητάς για δίκαιο». Κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων, είπε, ουδέποτε δέχθηκαν τις αντιπροτάσεις μας, και η άποψη που σχημάτισα για αυτούς ήταν ότι επρόκειτο για μια άτεγκτη τεχνοκρατική ομάδα με συγκεκριμένες απόψεις και υπολογισμούς που ήταν αδύνατο να διαφοροποιηθούν.
Αποδεχθήκαμε το μνημόνιο από τις 21 Νοεμβρίου του 2012
«Η κυπριακή κυβέρνηση είχε αποδεχθεί το μνημόνιο από τις 21 Νοεμβρίου του 2012. Η τρόικα ζητούσε την κατάργηση της ΑΤΑ, τη μείωση παροχών 150 εκ., οποιαδήποτε κέρδη ή έσοδα από το ΦΑ να μην χρησιμοποιηθούν για δαπάνες του δημοσίου αλλά για την αποπληρωμή του δανείου, πολιτική δέσμευση 1% για αποφάσεις συγκράτησης των δαπανών ή αυξήσεις εσόδων από το 2015 και μετά. Έθεταν επίσης θέμα ξεπλύματος βρώμικου χρήματος, ένταξη του συνεργατισμού κάτω από την αιγίδα της Κεντρικής Τράπεζας, ιδιωτικοποίηση των ημικρατικών οργανισμών και ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών», είπε ξεκάθαρα ο Χρίστος Πατσαλίδης.
Έβαλαν στο μάτι και το φυσικό αέριο
Ο Χρίστος Πατσαλίδης, είπε ότι κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων, αν και η τρόικα δεν δεχόταν να ακούσει για τις προοπτικές και τα έσοδα που θα προέκυπταν από το φυσικό αέριο, προκειμένου να μειωθούν και οι απαιτήσεις, στη συνέχεια ζητούσαν δέσμευση των εσόδων για αποπληρωμή του δανείου.
Δεν ήταν δυνατή η υπογραφή του μνημονίου νωρίτερα
Σε ερώτηση για το αν τελικά οι επιπτώσεις θα ήταν λιγότερο οδεινηρές εάν υπογράφαμε την πρώτη εκδοχή του μνημονίου, επί διακυβέρνησης Χριστόφια, είπε ότι κάτι τέτοιο δεν ήταν δυνατό αφού εκκρεμούσε το ύψος των κεφαλαιακών αναγκών των τραπεζών που θα διαφαινόταν από την έρευνα της Pimco.
Σε ότι αφορά την απόφαση για το ελληνικό κούρεμα, είπε ότι δεν υπήρχε η επιλογή εξόδου για την Κύπρο, αφού παρόλο που η απόφαση ήταν εθελοντική, υπήρχε σχετική πρόνοια για υποχρεωτική συμμετοχή σε περίπτωση που το ποσοστό συμμετοχής ξεπερνούσε το 50%. Παράλληλα είπε ότι ενδεχόμενη χρεοκοπία της Ελλάδας, θα σήμαινε παράλληλα κατάρρευση και του κυπριακού τραπεζικού συστήματος.
Οι διαφωνίες σε πολιτικό επίπεδο
Οι κατά καιρούς διαφωνίες κυρίως των πολιτικών αρχηγών και του Προεδρικού σε κάποιες περιπτώσεις στοίχησαν είπε στο ευρύτερο περιβάλλον της οικονομίας. Συγκεκριμένα αναφέρθηκε στην περίπτωση όπου η τρόικα ζητούσε δεσμεύσεις προκειμένου να επανέλθει στην Κύπρο για συνέχιση των διαπραγματεύσεων. Εκεί η ολιγωρία που υπήρξε είχε επιπτώσεις στο ευρύτερο περιβάλλον της οικονομίας όπως αυτό διαμορφώθηκε.
Αργήσαμε να πάρουμε μέτρα;
Ο Διευθυντής του Υπουργείου Οικονομικών, αρκέστηκε να πει ότι το 2011 πάρθηκε μια σημαντική σειρά από μέτρα τα οποία δεν ήταν αρκετά για αυτό προχωρήσαμε σε νέα μέτρα το 2012, τα οποία και πάλι όπως διαφάνηκε δεν ήταν και πάλι αρκετά. Ήμασταν όμως η πρώτη χώρα η οποία έλαβε μέτρα πριν τη σύναψη της δανειακής σύμβασης σημείωσε.
Δεν ήταν ποτέ καλές οι σχέσεις Κυβέρνησης Κεντρικής Τράπεζας
Ερωτηθείς για τις σχέσεις Κυβέρνησης και Κεντρικής Τράπεζας, είπε ότι δεν ήταν ποτέ καλές από το 2008 μέχρι σήμερα και πως αυτό αφορά και την παρούσα αλλά και την προηγούμενη κυβέρνηση. «Αυτό δυσκόλευε την ορθή αντιμετώπιση των προβλημάτων που αντιμετωπίζαμε», είπε χαρακτηριστικά.
Οι παραλείψεις των εποπτικών αρχών
Ο Διευθυντής του Υπουργείου Οικονομικών, αναφέρθηκε σε παραλείψεις των εποπτικών αρχών. «Το γεγονός ότι διαπιστώσαμε μετά από θέση του Συμβουλίου της Λαϊκής που διόρισε το κράτος, ότι υπήρχαν μη εξασφαλισμένα δάνεια της τάξης των 4,5 δις στην Ελλάδα, δεν είναι ελλιπής έλεγχος από την εποπτική αρχή; Αυτά τα ποσά δεν δόθηκαν σε 100 άτομα αλλά σε 10-12 και πρόκειται για 4,5 δις. Δεν έπρεπε να υπάρχει έλεγχος των τραπεζών για τις επεκτάσεις τους σε τρίτες χώρες πλην της Ελλάδας», διερωτήθηκε.
Η αύξηση του δημοσιονομικού ελλείμματος επί Χριστόφια
Ο Χρίστος Πατσαλίδης, κληθείς να δώσει στοιχεία για το δημοσιονομικό έλλειμμα, είπε ότι όταν παρέδωσε ο Τάσσος Παπαδόπουλος το 2008, υπήρχε πλεόνασμα της τάξης του 0,9%. Με την ανάληψη του κ. Χριστόφια, το 2009 σημειώθηκε έλλειμμα 6%, το 2010 5,3%, το 2011 6% και το 2012 έλλειμμα 5,2%.
Κατά τη διακυβέρνηση Χριστόφια, σημειώθηκε επίσης σημαντική αύξηση των κοινωνικών παροχών η οποία κατά την άποψη του Διευθυντή του Υπουργείου Οικονομικών, με δεδομένη την κατάσταση στην παγκόσμια οικονομία δεν ήταν συνετή.
Μη βιώσιμες Eurocypria και ΚΑ
Ο Χρίστος Πατσαλίδης, ερωτήθηκε και για το φλέγον ζήτημα των αερομεταφορέων, Eurocypria και Κυπριακών Αερογραμμών. Είπε ότι ανέκαθεν η θέση των τεχνοκρατών του Υπουργείου ήταν ότι και οι δύο εταιρείες ήταν ανέκαθεν μη βιώσιμες και για αυτό το κράτος θα έπρεπε να βρει τρόπο να απαγκιστρωθεί από αυτές.
H διαδικασία θα συνεχιστεί την ερχόμενη Τετάρτη με την κατάθεση της Γενικής Ελέγκτριας του κράτους Χρυστάλλας Γιωρκάτζη.
