Είναι κοινά αποδεκτή πραγματικότητα, ότι οι διαπραγματεύσεις για την επίτευξη λύσης στο Κυπριακό, βρίσκονται το τελευταίο διάστημα, σε κομβικό σημείο.

Βρισκόμαστε σε ένα σημείο όπου οι σταδιακές υποχωρήσεις, οι παραχωρήσεις και οι συμβιβασμοί έχουν σχεδόν εξαντληθεί, στο τραπέζι της διαπραγμάτευσης. Απομένουν πλέον ζητήματα ουσιώδους και υψίστης σημασίας, στα οποία καμιά από τις δυο πλευρές δεν πρόκειται να υποχωρήσει εύκολα. Καμιά υποχώρηση δεν θα πρέπει άλλωστε να αναμένεται τη δεδομένη περίοδο ούτε από πλευράς της Τουρκίας.

Διπλωματικοί κύκλοι αναφέρουν, ότι δεν πρέπει να ξενίζει η παρατηρούμενη όξυνση στη διαπραγμάτευση, όπως ούτε και οι επιθετικές τακτικές που υιοθετεί η τ/κ πλευρά και η Τουρκία, σε αυτό το στάδιο της διαπραγμάτευσης.

Ξεκαθαρίζουν δε, ότι οι τακτικές αυτές, δεν έχουν να κάνουν ούτε με την τροπολογία του ΕΛΑΜ, στην ουσία του περιεχομένου της, όπως ούτε και με οτιδήποτε άλλο εξ αφορμής επικαλείται η τ/κ πλευρά, με στόχο την άσκηση πίεσης ή τον εκφοβισμό για δήθεν αδιέξοδο στη διαδικασία. «Απλά και ξεκάθαρα, θα πρέπει να κατανοήσουμε, ότι η τ/κ πλευρά χρησιμοποιεί τη συγκεκριμένη εξέλιξη, ως επιχείρημα για να στηρίξει το αίτημα για παραμονή εγγυήσεων και στρατευμάτων. Ένα αίτημα που δεν βρίσκει ανταπόκριση μέχρι στιγμής», αναφέρουν.

Τα πιο πάνω, εξυπηρετούν απλά ως επιχειρήματα πίεσης, τα οποία σε περίπτωση αρνητικής εξέλιξης στη διαδικασία, ενδεχομένως να βοηθούσαν στο να αποδοθεί ευθύνη στην ε/κ πλευρά. Δεν είναι άλλωστε τυχαίο το ότι ο Μ.Ακιντζί, επικοινώνησε με τον κ. Έιντε και ζήτησε την παρέμβασή του, με αφορμή το συγκεκριμένο ζήτημα.  

Όπως υποστηρίζουν, η τ/κ πλευρά στο παρόν στάδιο επιχειρεί να αξιοποιήσει οτιδήποτε ενδέχεται να «στήσει στη γωνιά» την ε/κ πλευρά, καθώς γνωρίζει πολύ καλά ότι η ε/κ πλευρά, δύσκολα θα υποκύψει στις τουρκικές και τ/κ αξιώσεις.

Χρήση επιθετικών τακτικών και το ρίσκο που τις συνοδεύει

Όταν μια διαπραγμάτευση φτάσει στο κομβικό αυτό σημείο, στο οποίο βρίσκεται το Κυπριακό, η πλευρά η οποία θέλει να εξασφαλίσει περισσότερα θετικά σημεία από την άλλη και ξεφεύγει από τις λογικές win-win, υιοθετεί και εφαρμόζει διάφορες εναλλακτικές επιθετικές τακτικές, στην προσπάθεια να το επιτύχει.

Στην τουρκοκυπριακή και τουρκική τακτική διαπραγμάτευσης, αναγνωρίζει κανείς εύκολα επιθετικές τακτικές, όπως η δημοσιοποίηση και επιμονή σε θέσεις που δεν μπορούν να γίνουν αποδεκτές, η σκόπιμη παρερμηνεία καταστάσεων και θέσεων, η όξυνση στο τραπέζι της διαπραγμάτευσης, ο αποπροσανατολισμός.

Τακτικές σαν αυτές, εμπεριέχουν το στοιχείο του ρίσκου και εξυπηρετούν σκοπιμότητες, όπως η κωλυσιεργία μιας διαδικασίας ή ακόμα και η εξασφάλιση έστω και μέρους των απαράδεκτων αξιώσεων, της πλευράς που τις υιοθετεί.

Η Τουρκία, γνωρίζει πάρα πολύ καλά, ότι αυτή την περίοδο δεν έχει κανένα περιθώριο για υποχωρήσεις σε καίρια ζητήματα, όπως η ασφάλεια και οι εγγυήσεις, αλλά και το εδαφικό. Αντιλαμβάνεται επίσης πολύ καλά, ότι δεν μπορεί να συνεχίσει να μην ξεκαθαρίζει τις προθέσεις της, σε κάθε σύνοδο της Διάσκεψης σε πολιτικό επίπεδο, χωρίς να τις αποδοθούν ευθύνες για αδιέξοδες θέσεις της. 

Βασικό στοιχείο που εμποδίζει την Τουρκία από το να κάνει την παραμικρή υποχώρηση, αποτελεί η συγκυρία του δημοψηφίσματος της 16^ης Απριλίου, για τις συνταγματικές μεταρρυθμίσεις στη χώρα.

Ο Ερντογάν και οι σύμβουλοί του, αντιλαμβάνονται ότι για να εξασφαλίσουν πλειοψηφία στο δημοψήφισμα, θα πρέπει να διατηρήσουν το κλίμα πόλωσης με Ελλάδα και Κύπρο, έτσι ώστε να διασφαλίσουν τη ψήφο των εθνικιστών. Αυτό ωστόσο δεν προμηνύει, ότι μετά το δημοψήφισμα ως δια μαγείας θα αλλάξει η στάση της Τουρκίας, αν ελληνική και ελληνοκυπριακή πλευρά δεν κινηθούν αποτελεσματικά, αναφέρουν διπλωματικοί κύκλοι.

Είναι επίσης πολύ καλά γνωστό, στους κύκλους που βρίσκονται κοντά στη διαπραγμάτευση, ότι η Τουρκία δεν θα συναινέσει εύκολα σε ενδεχόμενη λύση του Κυπριακού, χωρίς να έχει εξασφαλίσει επαρκώς τα συμφέροντά της, τόσο σε οικονομικό όσο και σε διοικητικό-πολιτικό επίπεδο, άμεσα ή έμμεσα.

Αξιοποιώντας όλα τα πιο πάνω, επαναφέρει παράλογες απαιτήσεις, όπως οι τέσσερις ελευθερίες των Τούρκων υπηκόων, μετά τη λύση, κάτι το οποίο γνωρίζει ότι δεν μπορεί να γίνει αποδεκτό. Είναι ξεκάθαρο άλλωστε, ότι με τα υφιστάμενα δεδομένα, δεν μπορεί να προχωρήσει η διαπραγμάτευση με την ΕΕ για την ενταξιακή της πορεία.

Η συγκυρία της συζήτησης αυτή την περίοδο, εντός ΕΕ, σε σχέση με πιθανή αναβάθμιση της τελωνειακής ένωσης ΕΕ-Τουρκίας, φαντάζει ως μια ιδανική ευκαιρία, για να κλειδώσει ως ένα βαθμό, αξιώσεις για ελεύθερη διακίνηση τεχνικού και διοικητικού προσωπικού αλλά και προϊόντων.

Η Τουρκία θα πιέζει και θα κερδίζει χρόνο, εκτιμούν διπλωματικοί κύκλοι, μέχρι να ολοκληρωθούν οι διαδικασίες αυτές που εκκρεμούν και αφού θα έχει αποκομίσει το ελάχιστο όφελος για λογαριασμό της.

Το επόμενο επεισόδιο στο σκηνικό αυτό, θα αφορά στην αξιοποίηση του φυσικού αερίου από πλευράς της Κυπριακής Δημοκρατίας, επεισόδιο το οποίο αναμένεται να ξεκινήσει εντός Μαϊου.

Πως αντιδρούμε σε τέτοιες τακτικές

Είναι εξαιρετικής σημασίας η άμεση αντίδραση του Εθνικού Συμβουλίου, το οποίο εξέδωσε ομόφωνη απόφαση, καθώς με τον τρόπο αυτό, τονίζει το κοινό μέτωπο που υπάρχει στο εσωτερικό. Σημαντικό επίσης το περιεχόμενο της ομόφωνης απόφασης, το οποίο ξεκαθαρίζει ότι δεν υπάρχει καμιά αλλαγή στην πολιτική της ε/κ πλευράς, σε σχέση με το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα.

Ο πρόεδρος της Δημοκρατίας, για πρώτη φορά μάλιστα έθεσε ξεκάθαρα και γραπτώς, τον κ. Ακιντζί και την τ/κ πλευρά προ των ευθυνών της, για τις αποφάσεις και τις μεθοδεύσεις της, σε επικοινωνιακό επίπεδο.

Κύρια προμετωπίδα της ε/κ πλευράς, παραμένει η σταθερότητα στην επιδίωξη της λύσης, η νηφαλιότητα σε θέσεις και κινήσεις, η αξιοποίηση της ΕΕ ως ενός θεσμού που μπορεί να πιέσει την Τουρκία. Η ΕΕ αναμένεται να αποστείλει επιστολή, η οποία να ξεκαθαρίζει ότι οι 4 ελευθερίες δεν αφορούν την Κύπρο ή οποιαδήποτε μεμονωμένη χώρα της ΕΕ, αλλά αντίθετα είναι θέμα που αφορά ολόκληρη την ΕΕ. Πληροφορίες, ωστόσο, αναφέρουν ότι η ΕΕ δεν είναι τόσο πρόθυμη στο να τοποθετηθεί έντονα ενάντια στις μεθοδεύσεις της Τουρκίας, κάτι που προβληματίζει την ε/κ πλευρά.

Την ίδια ώρα, η ε/κ πλευρά κινείται προς όσες κατευθύνσεις μπορούν να ασκήσουν πιέσεις, όπως η Γαλλία, η Γερμανία, τα ΗΕ, η Ρωσία και όχι μόνο.

Πηγές κοντά στη διαπραγμάτευση, αναφέρουν ότι δεν θα είναι καθόλου εύκολη η διαδικασία από το σημείο αυτό και μετά, καθώς έχουν λεχθεί πολλά από τουρκικής πλευράς, τα οποία μάλιστα δεν αναιρούνται σε κανένα σημείο, μέχρι τώρα. Το γεγονός αυτό, προκαλεί ιδιαίτερο προβληματισμό, καθώς θεωρούν ότι είναι σχεδόν αδύνατο να αρθούν όλες αυτές οι τουρκικές αξιώσεις, χωρίς τουλάχιστον να έχουν συγκεκριμένα αντισταθμίσματα.

Η χρήση πάντως τέτοιων επιθετικών τακτικών, συνεπάγεται ότι βρισκόμαστε στο τελικό στάδιο, όπου είτε θα γίνει η υπέρβαση και θα βρεθεί λύση, είτε θα φτάσουμε σε ρήξη και θα υπάρξει τελικό αδιέξοδο.