Άνοιξε η αυλαία των συναντήσεων και της διαπραγμάτευσης επί ελβετικού εδάφους, μεταξύ του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκου Αναστασιάδη και του Τουρκοκύπριου ηγέτη, Μουσταφά Ακιντζί.
Οι προσδοκίες που έχουν καλλιεργηθεί σε σχέση με τη φάση αυτή των συνομιλιών, μπορεί να μην είναι μεγάλες, ωστόσο θα πρέπει να θεωρηθεί βέβαιο, σύμφωνα με πηγές κοντά στη διαπραγματευτική διαδικασία, ότι μετά τη Γενεύη τα δεδομένα σε σχέση με το Κυπριακό δεν θα είναι τα ίδια. Άλλωστε ο ίδιος ο Έσπεν Μπαρθ Έιντε προσδίδει με συγκεκριμένες δηλώσεις, μεγάλη σημασία στη Διάσκεψη για την Κύπρο, σε σχέση με τις προσπάθειες για επίλυση του Κυπριακού.
Ωστόσο, για να μπορέσουμε να καθορίσουμε το πόσο δραστικά θα διαφοροποιηθούν τα δεδομένα και προς ποια κατεύθυνση, θα πρέπει να προσμετρήσουμε κάποιες συγκεκριμένες παραμέτρους:
1. Πρόοδος στη διαδικασία συζήτησης των εσωτερικών πτυχών του Κυπριακού, μεταξύ 9-11 Ιανουαρίου.
Οι κατ' ιδίαν συναντήσεις μεταξύ Αναστασιάδη - Ακιντζί, με στόχο τη συμφωνία επί των εκκρεμούντων ζητημάτων της εσωτερικής πτυχής του κυπριακού, δε θα πρέπει να υποβαθμιστούν, καθώς απομένουν κεφαλαιώδη ζητήματα προς συζήτηση.
Τα ζητήματα αφορούν κεφάλαια στα οποία υπάρχουν ουσιώδεις διαφορές μεταξύ των δυο πλευρών. Ζητήματα όπως η εκ περιτροπής προεδρία, η λειτουργικότητα της λύσης, το εδαφικό, το περιουσιακό, η οικονομία, τα οικονομικά της λύσης, η εφαρμογή της λύσης.
Εκφράζονται άλλωστε φόβοι ότι η τουρκοκυπριακή πλευρά, ενδεχομένως εσκεμμένα να κωλυσιεργεί, στο να θέσει συγκεκριμένες εποικοδομητικές προτάσεις. Η τακτική αυτή, αναφέρουν πηγές που γνωρίζουν τα της διαπραγμάτευσης, ενδεχομένως να ενισχύει την προσπάθεια της τ/κ πλευράς, στο να ανιχνεύσει προθέσεις σε όλα τα ζητήματα, χωρίς να γίνει συγκεκριμένη πρόοδος. Να πάρει δηλαδή κάποια υπέρ της δεδομένα, χωρίς στην ουσία να προβεί σε ουσιαστικές κινήσεις από τη δική της μεριά.
Ενδεχόμενο μη προόδου μεταξύ 9-11 Ιανουαρίου, θα μπορούσε να θεωρηθεί επικίνδυνο, καθώς αν η Τουρκία κάνει κίνηση εντυπωσιασμού στο κομμάτι εγγυήσεων και ασφάλειας κατά τη διάρκεια της Διάσκεψης, κάτι το οποίο αναμένεται να γίνει, οι πιέσεις προς την ελληνοκυπριακή πλευρά πιθανόν να ενταθούν πολύ περισσότερο.
2. Παρουσία ή όχι του Ταγίπ Ερντογάν στη Διάσκεψη.
Μπορεί η Τουρκία να διαμηνύει ότι θα εκπροσωπηθεί από τον πρωθυπουργό της, Μπιναλί Γιλντιρίμ, ωστόσο πηγές αναφέρουν ότι δε θα πρέπει να αποκλειστεί το ενδεχόμενο παρουσίας του Ερντογάν, αν το επιτρέψουν οι συνθήκες και η πρόοδος που θα επιτευχθεί, μέχρι και τη τελευταία στιγμή.
Είναι ξεκάθαρο, ότι σε περίπτωση παρουσίας Ερντογάν, θα υπάρξουν ουσιαστικές και τελικές εξελίξεις. Το γεγονός της παρουσίας Γιλντιρίμ, αντί του Ερντογάν δεν θα πρέπει να οδηγήσει σε καμιά υποτίμηση ή υποβάθμιση στην ουσία της διαπραγμάτευσης.
Η εξέλιξη αυτή, απλά απομακρύνει το ενδεχόμενο τελικής συμφωνίας. Η συγκεκριμένη τακτική δεν είναι πρωτόγνωρη από πλευράς Ερντογάν, καθώς συνηθίζει να στέλνει προπομπό ή διαχειριστή ο ισχυρός άντρας της Τουρκίας, έτσι ώστε να δει αν υπάρχει το κατάλληλο έδαφος για θετική κατάληξη. Υπενθυμίζουμε ότι το κύριο βάρος των διαπραγματεύσεων με την ΕΕ, για τη συμφωνία στο προσφυγικό και άλλα ζητήματα την είχε ο τότε πρωθυπουργός της Τουρκίας, Αχμέτ Νταβούτογλου.
3. Πόσο άμεση και ουσιώδης θα είναι η εμπλοκή, τρίτων χωρών ή μερών που θα συμμετάσχουν στη διαδικασία
Μπορεί οι προσδοκίες για άμεση και ξεκάθαρη εμπλοκή, σε ανώτατο επίπεδο, των μονίμων μελών του Σ.Α ΟΗΕ, να έχει εκλείψει, ωστόσο πληροφορίες αναφέρουν ότι χώρες μέλη του Σ.Α ΟΗΕ θα παρευρίσκονται στη Διάσκεψη με πιο χαμηλή εκπροσώπηση. Ανάλογα με το πόσο ενεργά θα εμπλακούν στη διαδικασία, θα υπάρχει και το αντίστοιχο θετικό ή αρνητικό αποτέλεσμα. Αν τελικά θα παραστούν χώρες, όπως οι ΗΠΑ, η Ρωσία, η Γαλλία και όχι μόνο, είναι σαφές, ότι δύσκολα θα παραμείνουν απλά παρατηρητές της όλης διαδικασίας. Αναμένεται καταλυτική η παρουσία τους, ιδιαίτερα σε περίπτωση που θα διαφανεί πρόσφορο έδαφος σε σχέση με την κατάργηση των εγγυήσεων ή σε περίπτωση που υπάρξει πρόοδος σε σχέση με το θέμα της ασφάλειας. Αίνιγμα παραμένει ακόμα, το επίπεδο εμπλοκής τους, σε περίπτωση αδιεξόδου, από τη στάση είτε της μιας, είτε της άλλης πλευράς.
Σημαντική, εώς και κομβικής σημασίας, θα πρέπει να θεωρηθεί και η συνεισφορά και η εμπλοκή που θα έχει η ΕΕ στο τραπέζι της διαπραγμάτευσης, η οποία θα εκπροσωπηθεί δια του Προέδρους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ζαν Κλοντ Γιούνκερ. Η ΕΕ δίνει μεγάλη έμφαση στο να πετύχει κάτι μέσα από αυτή τη διαπραγματευτική διαδικασία, καθώς θα είναι μια εξαιρετικά σημαντική τονωτική ένεση για το οικοδόμημα της Ευρωπαϊκής "οικογένειας"..
4.Η μορφή της διαδικασίας για τη Συνθήκη Εγγυήσεων
Κομβικής σημασίας είναι και η διαδικασία που θα συμφωνηθεί σε σχέση με τη Διάσκεψη για την Κύπρο, καθώς η Τουρκία, σύμφωνα με τα Ηνωμένα Έθνη, δε είναι θετική στο να συμμετάσχει σε τραπέζι διαπραγματεύσεων με την παρουσία της Κυπριακής Δημοκρατίας, όπως επίσης παγίδα θα μπορούσε να εξελιχθεί και τυχών ξεκάθαρη συμμετοχή της τουρκοκυπριακής κοινότητας ως αυτόνομης οντότητας στο τραπέζι της διαπραγμάτευσης.
Γι' αυτό ακριβώς το λόγο, τα ΗΕ προσανατολίζονται σε μια φόρμουλα διαπραγμάτευσης, των τριών εγγυητριών δυνάμεων μεταξύ τους, των δυο πλευρών μεταξύ τους και ακολούθως να υπάρχει η ευχέρεια χωριστών συναντήσεων και συζήτησης, μεταξύ όλων των μερών, αν το επιθυμούν, για διαβουλεύσεις.
Πηγές αναφέρουν ότι σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, το πιθανότερο σενάριο είναι, η Τουρκία να μιλά με την Ελλάδα αντί για την Κυπριακή Δημοκρατία, για όσα θέματα, χρειάζεται κατ' ιδίαν συνεννόηση και συζήτηση. Να χρησιμοποιηθεί δηλαδή η Ελλάδα ως ο μεσολαβητής μεταξύ Κυπριακής Δημοκρατίας και Τουρκίας.
5. Η επιμονή σε θέσεις αρχών από την ελληνοκυπριακή πλευρά
Βασική προϋπόθεση, για θετική έκβαση των διαπραγματεύσεων, σύμφωνα με πηγές εντός διαπραγματευτικής ομάδας, είναι η επιμονή της ελληνοκυπριακής πλευράς σε θέσεις αρχών, οι οποίες θα πρέπει να διαφυλαχθούν ως κόρη οφθαλμού, σε περίπτωση επιβολής πιέσεων από εξωγενείς παράγοντες ή από εκπλήξεις που μπορεί να κάνει με προτάσεις, η τουρκική πλευρά.
Αυτή είναι μια κοινή θέση όλων των πολιτικών αρχηγών, οι οποίοι συνοδεύουν τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, στη Γενεύη.
